Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						Stuðlaberg er helgað hefð-bundinni ljóðlist en þó er langt í frá að tímaritinu 
sé stefnt gegn óhefðbundnum 
ljóðum,“ segir Ragnar Ingi Aðal-
steinsson, aðjunkt, rithöfundur og 
ljóðskáld, um ljóðatímaritið Stuðla-
berg sem hann gaf fyrst út haustið 
2012.
„Það er mín bjargfasta skoðun að 
ljóð eigi hver og einn að yrkja eftir 
því sem andinn innblæs hverju 
sinni, og þau ljóð sem hreyfa við 
lesandanum á einhvern hátt séu 
góð ljóð án tillits til hvernig þau 
eru gerð,“ segir Ragnar.
Hitt sé svo staðreynd að 
Íslendingar eigi mjög merkilega 
forna ljóðhefð.
„Hefðbundna ljóðið, með 
afmarkaðri braglínulengd, takt-
bundinni hrynjandi og ljóðstöfum 
samkvæmt ströngum reglum, er 
menningarperla sem við höfum 
varðveitt um aldir og er hvergi til 
á byggðu bóli nema hér á Íslandi. 
Fyrir þúsund árum voru þessar 
reglur útbreiddar um alla Norður-
Evrópu en nágrannaþjóðirnar 
hafa glatað þeim. Stuðlasetning 
var notuð í enskum ljóðum fram á 
15. öld en þá hvarf hún úr kveð-
skapnum,“ útskýrir Ragnar, en á 
Norðurlöndum hurfu bragregl-
urnar fyrr, líklega í kringum 1200.
Bragforminu misþyrmt
Á árunum 2004 til 2010 gerði 
Ragnar stóra rannsókn á þróun 
stuðlasetningar í íslenskri ljóðlist.
„Þar kom í ljós að stuðla-
setningar hefðin hefur varðveist 
hér algjörlega óbreytt allt frá tíma 
Braga Boddasonar, sem var uppi 
í Noregi á fyrri hluta 9. aldar. 
Nokkrar breytingar hafa þó orðið 
á því hvaða hljóð stuðla saman. 
Því hafa valdið breytingar á fram-
burði sem gerðu það að verkum að 
framstöðuhljóð hættu að stuðla 
saman. En skáldin brugðust jafnan 
við og breyttu reglunum til að 
grunngildin héldu sér,“ upplýsir 
Ragnar.
Á seinni hluta 20. aldar, þegar 
nútímaljóðið var að ryðja sér til 
rúms, kom bakslag í gömlu brag-
fræðina.
„Á þeim tíma sá maður gjarnan 
vísur sem voru rangt eða ekki 
stuðlaðar en fengu samt birtingu í 
fjölmiðlum án athugasemda. Höf-
undarnir töldu sig vera að yrkja 
hefðbundið en kunnu ekki regl-
urnar og út frá sjónarhorni þess 
sem hafði eyra fyrir þessum hefð-
bundna brag var slíkur kveðskapur 
ónýtur og með öllu óbirtingar-
hæfur. Það var þá sem ég fór að 
skrifa kennslubækur í bragfræði. 
Mér rann til rifja að sjá gamla brag-
forminu misþyrmt á þennan hátt,“ 
segir Ragnar.
Einfaldar bragreglur
Eitt vill Ragnar ítreka: Að hverjum 
og einum sé frjálst að yrkja eftir 
hvaða reglum sem menn setja sér.
„En hefðbundna ljóðformið, 
bragurinn sem hér hefur lifað 
með þjóðinni í 1200 ár, hefur í sér 
mjög ákveðnar reglur, fáar og ein-
faldar. Eddukvæðin, Dróttkvæðin, 
Háttatal Snorra Sturlusonar, Lilja 
Eysteins Ásgrímssonar, Ljómur 
Jóns Arasonar, Passíusálmar Hall-
gríms Péturssonar, rímur Stein-
unnar Finnsdóttur og Sigurðar 
Breiðfjörðs, sonnettur Jónasar 
Hallgrímssonar, Tíminn og vatnið 
eftir Stein Steinarr og Disneyrímur 
Þórarins Eldjárns; allt er þetta 
bundið sömu bragreglunum, 
unnið af stakri nákvæmni og 
vandvirkni skálda sem bera djúpa 
virðingu fyrir hefðinni og leyfa sér 
engar undantekningar.“
Ragnar bendir á að vísnasmiðir 
sem skemmta á hagyrðingamótum 
noti nákvæmlega sömu bragreglur 
og Egill Skalla-Grímsson og Þor-
móður Bersason Kolbrúnarskáld.
„Ef við yrkjum hefðbundið skul-
um við gera það rétt,“ segir Ragnar. 
„Bragreglurnar eru ekki þyngri né 
flóknari en svo að nemendur 8. 
bekkjar grunnskólans læra þær í 
þremur til fjórum íslenskutímum, 
og fara létt með.“
Ung og aldin skáld
Tímaritið Stuðlaberg þjónar þeim 
tilgangi að styðja við hina fornu 
braghefð.
„Þar birti ég ljóð sem ort eru 
undir hefðbundnum bragar-
háttum og fjallað er um vísnagerð 
og bragfræði,“ útskýrir Ragnar.
Ritið er 34 blaðsíður og meðal 
fastra efnisþátta má nefna dægur-
vísur þar sem Ragnar fær nokkra 
hagyrðinga til að yrkja um sitthvað 
sem er á döfinni hverju sinni. Í 
nýútkomnu hefti Stuðlabergs yrkja 
konur um #metoo-byltinguna, 
opnuviðtal er við hagyrðinga 
sem tjá sig um vísnagerðina út frá 
ýmsum hliðum, lausavísnaþáttur 
er fastur liður í blaðinu og fjallað er 
um ljóðabækur. Vart þarf að taka 
fram að þær bækur geyma ein-
göngu hefðbundin ljóð.
„Mikil gróska er nú í útgáfu hefð-
bundinna ljóða. Þar er bæði um að 
ræða endurútgáfur á ljóðum eldri 
skálda og ekki síður nýjar bækur 
eftir núlifandi skáld, ung og aldin, 
sem yrkja hefðbundið og vilja koma 
kveðskap sínum á framfæri. Auk 
föstu þáttanna eru birtar greinar um 
bragfræðileg efni og ýmislegt annað 
sem tengist braghefðinni á einhvern 
hátt,“ útskýrir Ragnar.
Þegar Stuðlaberg kom fyrst út 
fékk það strax ágætar undirtektir 
og fer áskrifendahópurinn sístækk-
andi.
„Fyrstu árin voru erfið fjárhags-
lega en það hefur gengið æ betur 
eftir því sem fleiri frétta af blaðinu 
og áskrifendum fjölgar. Af og til fær 
blaðið styrki frá einstaklingum eða 
fyrirtækjum og allt slíkt er þegið 
með þökkum. Stefnt er að því að 
blaðið standi undir sér peninga-
lega og vonandi tekst það fljótlega,“ 
segir Ragnar.
Áskriftasíminn er 895 8697 (eða 
567 1887) og einnig er hægt að 
panta áskrift á netinu: ria@hi.is
Fólk er kynningarblað  sem býður auglýsendum 
að  kynna vörur og þjónustu í formi viðtala og  um-
fjallana. Í blaðinu er einnig hefðbundið ritstjórnar-
efni. Blaðið fylgir Fréttablaðinu daglega. 
Umsjónarmenn efnis: Elín Albertsdóttir, elin@frettabladid.is, s. 512 5349 | Ragnheiður Tryggvadóttir, 
heida@frettabladid.is, s. 512 5367 | Oddur Freyr Þorsteinsson, oddurfreyr@frettabladid.is, s. 512 5368 
| Sigríður Inga Sigurðardóttir, sigriduringa@frettabladid.is, s. 512 5372 | Starri Freyr Jónsson, starri@
frettabladid.is, s. 512 5358 |  Þórdís Lilja Gunnarsdóttir, thordisg@frettabladid.is s. 512 5338
Útgefandi: 
365 miðlar 
Ábyrgðarmaður:  
Elmar Hallgríms Hallgrímsson
Sölumenn: Atli Bergmann, atli@frettabladid.is, s. 512 5457 | Jón Ívar Vil-
helmsson, jonivar@frettabladid.is, s. 512 5429 | Ólafur H. Hákonarson, 
olafurh@frettabladid.is, s. 512 5433 | 
Ragnar Ingi gerði stóra rannsókn á þróun stuðlasetningar í íslenskri ljóðlist og 
þar kom í ljós að hún hefur varðveist hér á landi óbreytt frá 9. öld.  
Stuðlaberg er hvalreki fyrir alla ljóðaunnendur og efnistökin eru skemmtileg, fjölbreytt og áhugaverð. MYNDIR/EYÞÓR
 2 KYNNINGARBLAÐ FÓLK  7 .  M A Í  2 0 1 8  M Á N U DAG U R
07
-0
5-
20
18
   
04
:4
7
F
B
04
8s
_P
03
5K
.p
1.
pd
f
F
B
04
8s
_P
02
6K
.p
1.
pd
f
F
B
04
8s
_P
01
4K
.p
1.
pd
f
F
B
04
8s
_P
02
3K
.p
1.
pd
f
A
ut
om
at
io
n
P
la
te
 r
em
ak
e:
 1
F
B
3-
0D
20
1F
B
3-
0B
E
4
1F
B
3-
0A
A
8
1F
B
3-
09
6C
27
5 
X
 4
00
.0
01
2B
   
  
F
B
04
8s
_6
_5
_2
01
8
C
M
Y
K

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48