Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						H a l l g r í m u r  H e l g a s o n
46 TMM 2012 · 1
(úff), Tíminn og vatnið er „fyrsta atómljóðið“ (kannski ekki alveg), og 
Dalalíf er einn kaffiuppáhellingur út í gegn (kjaftæði). Körlunum hefur 
þótt þetta fyndið á sínum tíma. Þetta var þægileg afgreiðsla á bók sem 
þeir sáu konurnar drekka í sig, á meðan þeir sjálfir lágu í atómljóðum og 
ættum hrúta. Það er svo aftur rannsóknarefni hversvegna Íslendingum 
er svo gjarnt að niðra hlutum með því að tengja þá við kaffi. Því hér 
erum við að tala um ansi ramma hefð, sem vörðuð er orðum eins og 
„kaffibollaþvaður“ (eins og sagt var um Dalalíf) „Kaffibrúsakarlarnir“, 
„kaffihúsaspekingar“ og nú síðast „lattelepjandi lopatreflar í 101“… 
Já, hvað er þetta með kaffið?
Alvöru karlmenn drekka bjór og brennivín. Kaffi er fyrir kellingar. 
Kellingabækur eru fullar af kaffi. Alvöru karlmenn lesa ekki bækur, og 
alls ekki langar bækur. Þeir eru búnir að drekka svo mikið að athyglis-
gáfan dregur ekki lengra en í fjórar línur. Ferskeytlan er þeirra form. Þeir 
kasta fram vísum, keyra á jöklum, skjóta hreindýr og sökkva landi.
Kona fer undir vatn. 
Vatn til að þvo í þvottinn, vatn til að vaska upp, vatn til að hita í kaffi. 
Og vatn til vinna úr rafmagn. Hve táknrænt er það ekki að sögusvið Dala-
lífs, átthagar Guðrúnar frá Lundi, Stífla í Fljótum, skuli hafa horfið undir 
uppistöðulón. Fegursta dal landsins var fórnað til að framleiða fegursta 
rafmagn landsins. Rétt áður en bókin kom út. Og Þóra í Hvammi, Jón á 
Nautaflötum, Lísibet og Borghildur, Lína, Þórður og Ketilríður urðu að 
neðansjávarverum í íslenskum bókmenntum. Ósýnilegar á yfirborðinu 
en svamlandi um í þjóðardjúpinu, eins og ódrepandi fiskar. 
Guðrún Baldvina Einarsdóttir fæddist árið 1887 á Lundi í Fljótum og 
fór snemma undir vatn. Eins og allar konur af hennar kynslóð, mennt-
aðar og ómenntaðar, var hún kaffærð af bústýringum og barneignum. 
Þrátt fyrir að hafa skrifað frá fermingu brenndi hún allt „hand-
ritadraslið“ daginn sem hún gifti sig, 23 ára gömul. Og sökkti sér í lífið. 
Ekki fyrr en seint og um síðir kom upp úr því kafi bók. Fyrsta bindi 
Dalalífs kom út árið 1946. 
Er það ekki ótrúlegt? 
Ímyndum okkur að sem unglingur hafi Guðrún frá Lundi verið fengin 
til að passa sveinbarn að nafni Halldór Guðjónsson — síðar Kiljan og 
Laxness. Hún er fimmtán ára þegar sá drengur fæðist. Þegar hann 
er fimm ára er hún tvítug. Þegar hann heldur út í heiminn verðandi 
skáld er hún þrítug þriggja barna móðir. Þegar hann er búinn að skrifa 
Vefarann, Sjálfstætt fólk, Sölku Völku, Heimsljós, Íslandsklukkuna og 
Atómstöðina … þá byrjar sú gamla loks að gefa út bækur. Og skrifar þó 
jafnmargar blaðsíður og hann, áður en yfir lýkur.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144