Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						L á r v i ð a r s k á l d
TMM 2012 · 1 65
verið hafði vinur og félagi Jónasar í ritnefnd Fjölnis (22 atkv.), Sigurður 
Jónasson (22 atkv.), Hannes Hafstein (15 atkv.), Björn Jensson (13 atkv.) 
og Jón Sveinsson (9 atkv.).8 Svo fór að hinu rétt tvítuga raunsæisskáldi 
var falið að skrifa inngang að bókinni.9 Hannes gerir þar athyglisverðan 
samanburð á Jónasi og Bjarna. Eftir að hafa rökstutt að sá fyrrnefndi 
sé í sínu innsta eðli náttúruskáld – eða „natúralisti“ eins og Hannes 
nefnir það – og að því leyti líkur ensku Vatnaskáldunum, segir hann að 
í nokkrum kvæðum Jónasar megi greina áhrif annarra höfunda. 
Þannig bera kvæðin, sem hann orti áður en hann fór utan, ljósan blæ af því, að 
hann hefur tekið Bjarna Thórarensen sjer til fyrirmyndar, og þau áhrif halda 
áfram gegnum flest erfiljóð Jónasar, en krapti Bjarna og dýpt nær hann ekki, og 
hið rómantíska f lug hans hefur hann ekki; er það ekki af því, að hann sje á móti 
því með vilja; hann hefur aukheldur reynt að ná því, t.d. í kvæðinu „Til vinar 
síns“ o. fl., en það stríðir á móti eðli hans sem náttúruskálds, að geta það. Bjarni 
er miklu hugmyndaríkari, en aðalmunurinn á þeim sem skáldum er sá, að þar 
sem Bjarni hvessir augun beint inn í mannlífið, þar sjer Jónas líf mannanna 
gegnum myndir landsins og málsins, með öðrum orðum, Bjarni er skáld hins 
innra, Jónas meira hins ytra.10
Hér að eingöngu verið að ræða um erfiljóð skáldanna en engu að síður 
eru ljóð Bjarna notuð sem mælikvarði (kanóna) á ljóð Jónasar. Jónas 
stenst ekki fyllilega þann samanburð en það er skýrt þannig að hann sé 
ekki rómantískt skáld heldur natúralisti. Á móti þessu vega síðan tvenn 
ummæli um skáldgáfu Jónasar sem Hannes hefur eftir Bjarna sjálfum. 
Í fyrsta lagi hafi það verið kvæðið „Gunnarshólmi“, sem birtist í Fjölni 
1838, „sem lokkaði út úr Bjarna Thórarensen þessi orð: „Nú held jeg 
mjer sje bezt að fara að hætta að yrkja.““11 Í öðru lagi segir Hannes að 
þegar skáldin hafi hist í Reykjavík 1841 hafi Bjarni „klappað á öxlina 
á Jónasi og sagt: „Þegar jeg dey, þá verður þú eina þjóðskáldið okkar, 
Jónas minn“.“12 Í báðum þessum dæmisögum er Bjarni að mæla sig við 
Jónas og kemst að þeirri niðurstöðu að hann standi í besta falli jafnfætis 
þessum snjalla sporgöngumanni sínum. 
Ritgerðir Jónasar frá Hrafnagili og Hannesar Hafstein virðast hafa 
haft veruleg áhrif á umfjöllun annarra um Bjarna og Jónas á næstu 
árum og áratugum, þar á meðal skrif erlendra fræðimanna en um þau 
var gjarnan fjallað í íslenskum blöðum og tímaritum. Árið 1889 birtist 
í Skírni þýðing á kafla um Ísland eftir Philipp Schweitzer úr heims-
bókmenntasögu sem komið hafði út í Þýskalandi. Þar er Bjarni sagður 
vera sá „sem mest vakti þjóð sína og bar vott um krapta hennar á fyrra 
hluta 19. aldar“ en Jónasi er lýst sem annarri jafnbjartri stjörnu „á hinum 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144