Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						J ó n  K a r l  H e l g a s o n
66 TMM 2012 · 1
íslenzka skáldahimni“.13 Vikið er að „Gunnarshólma“ og áðurnefndum 
ummælum Bjarna um það kvæði og í kjölfarið fylgir kunnuglegur 
samanburður á þeim Jónasi. Schweitzer líkir Bjarna við Goethe og Jón asi 
við Heine og segir síðan: „Bjarni er kraptameiri, Jónas liprari og léttari; 
Bjarni leggur meiri stund á hið innra, Jónas á hið ytra […] hjá báðum 
er ættjarðarástin aðalhvötin til skáldskapar; minning beggja mun ætíð 
lifa hjá þjóðinni“.14 Í Öldinni 1896 var með líkum hætti þýtt brot úr 
inngangskafla bókar þýska prófessorsins Carls Kuchler um íslenskan 
skáldskap nítjándu aldar. Þar er rakið útgáfustarf Fjölnismanna og 
minnst á „hið dásamlega kvæði Gunnarshólma“ og síðan vitnað enn og 
aftur til þeirra orða Bjarna að honum sé best að hætta að yrkja. „En nú 
erum vér komnir mitt á hinn klassíska tíma hins unga Íslands,“ segir 
Kuchler síðan, „þar sem þeir eru komnir fram Fjölniskapparnir og þjóð-
skáldin Bjarni Thorarensen og Jónas Hallgrímsson. Fremstur þeirra og 
tilkomumestur var þó Bjarni Thorarensen (1786‒1841); er hann hið hug-
myndaríkasta, fjörugasta og kraftmesta Íslands skáld.“15 
Í inngangsritgerð sinni árið 1883 tilfærir Hannes Hafstein engar 
heimildir fyrir lofsyrðum Bjarna um Jónas en líkt og Hannes Pétursson 
rekur í bókinni Kvæðafylgsni frá 1979 birti Matthías Jochumsson skáld 
tvær blaðagreinar á árunum 1890 og 1891 þar sem ummæli Bjarna 
um „Gunnarshólma“ voru höfð eftir Hallgrími Tómassyni, rosknum 
systursyni Jónasar. Samkvæmt fyrri greininni sagðist Hallgrímur hafa 
verið á ferð með Jónasi þegar skáldið orti „Gunnarshólma“ sumarið 
1837; þeir hafi heimsótt Bjarna sem þá var amtmaður á Möðruvöllum og 
hann skorað á Jónas að yrkja kvæði um Gunnar á Hlíðarenda. 
Síðan riðu þeir frændur inn á Akureyri. Um morguninn varð Jónas þar eptir, og 
bað hann Hallgrím bera bréf til baka og fá amtmanni. Hann gjörði svo. En er 
amtmaður lauk upp bréfinu, stóð þar kvæðið. Bjarni las það, og með sýnilegri 
tilfinningu, og að því búnu mælti hann þessi alkunnu orð (segir Hallgrímur) 
„Nú er mér einsætt að hætta að yrkja.“ Þar var þá viðstaddur séra Páll Jónsson 
(† 1889) og sannaði hann oss munnlega þessa sögu.16
Í seinni greininni rakti Matthías sömu viðburði í lengri og stílfærðari 
útgáfu, sem minnir raunar töluvert á þekkta lýsingu Egils sögu af því 
þegar Egill Skallagrímsson orti kvæði sitt „Höfuðlausn“. 
Eptir langa viðstöðu riðu þeir frændur þaðan um kvöldið inn á Akureyri; var þá 
tunglskin og blíða mikil. Á leiðinni talaði Hallgrímur eitthvað til frænda síns, 
sem lengst af reið þegjandi. Þá sagði Jónas: „Tala þú nú sem minnst frændi, nú 
skálda jeg“. Um nóttina var þeim báðum vísað til sængur í loptsherbergi, og 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144