Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						L á r v i ð a r s k á l d
TMM 2012 · 1 75
Matthías tók undir þessi orð í klausu neðanmáls og lofaði að reyna að 
koma á fót slíkum sjóði en ekki fer frekari sögum af honum. Það var því 
enn fullkomið svigrúm til að minnast Jónasar í stórum stíl þegar leið að 
aldarafmæli hans árið 1907.
Hugmyndin um gerð líkneskisins af Jónasi Hallgrímssyni var fyrst 
viðruð í blaðagrein af Vilhjálmi Jónssyni árið 1897 og var þar lagt til 
að Stúdentafélögin í Reykjavík og Kaupmannahöfn stæðu saman að 
samskotum í tengslum við væntanlegt aldarafmæli skáldsins áratug 
síðar.48 Söfnunin hófst fyrir alvöru 1899 en 1905, þegar Einar Jónsson 
myndhöggvari fór að vinna að gerð styttunnar, vantaði enn fjórðung 
upphæðarinnar sem rætt hafði verið um.49 Á næstu misserum var settur 
aukinn kraftur í verkefnið og var meðal annars efnt til skemmtana víða 
um land til að safna fé í minnisvarðasjóðinn.50 Halldór Jónsson, gjald-
keri söfnunarinnar, gerði grein fyrir árangri þessa starfs að leiðarlokum. 
Þar sagðist hann hafa 
vænst þess, eins og vafalaust flestir, að peningar mundu streyma inn til minnis-
varða yfir „óskabarn Íslands“, og þar sem ekki var gert ráð fyrir meiri fjárhæð 
en um 6000 kr. — ekki einu sinni 10 a. á mann í landinu — mundi upphæð þessi 
koma inn mjög bráðlega. En reynslan hefur nú orðið sú, að á umliðnum 10 árum 
hafa enn ekki komið inn meira en um 5500 kr., svo að enn vantar um 500 kr. til 
þess að auðið sje að segja, að þjóðin reisi þennan minnisvarða.51 
Söfnunin fyrir líkneskinu af Jónasi varð samt mun árangursríkari en 
söfnunin fyrir brjóstlíkneskinu af Bjarna.52 Munurinn lá að nokkru leyti 
í lengri undirbúningstíma og metnaðarfyllri áformum Jónasaraðdáenda 
en það hefur örugglega einnig skipt máli að Íslendingar stóðu í öðrum 
sporum í efnahagslegu tilliti og jafnframt í sjálfstæðisbaráttu sinni en 
tuttugu árum fyrr. Þá er líklegt að Jónas hafi, þegar þarna var komið 
sögu, einfaldlega átt betri hljómgrunn meðal almennings en Bjarni, ekki 
bara sem skáld heldur líka sem persóna.53 Hann hafði það með sér að 
verka virkur þátttakandi í þjóðfrelsisbaráttunni og deyja í blóma lífs-
ins án þess að komast í tryggt embætti eða eignast stúlkuna sem hann 
elskaði. Hann passaði að flestu leyti betur en Bjarni í hlutverk þjóð-
skáldsins, eins og það hafði verið skilgreint í Evrópu á undanförnum 
áratugum.54 Afhjúpun styttunnar af honum við Lækjargötu í Reykjavík 
16. nóvember 1907 varð í raun og veru þjóðernispólitískur viðburður 
sem dró til sín múg og margmenni, þeirra á meðal félaga úr Stúdenta-
félaginu, Ungmennafélaginu og Skólapiltafélaginu. Þeir gengu fylktu liði 
til og frá samkomunni og sungu lög við ljóð skáldsins. Í Lögréttu var 
dagskránni lýst með þessum hætti: 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144