Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						TMM 2012 · 1 89
Sigurjón Baldur Hafsteinsson
Hughrif um 
varanleika
Hjörleifur Stefánsson arkitekt skrifar 
stuttan pistil í TMM 3/2011, sem svar 
við grein minni frá heftinu þar áður. Í 
greininni benti ég honum á fjölmargar 
rangfærslur og misskilning um mál-
flutning minn sem hann hafði uppi í 
TMM 1/2011. Um rangfærslur og mis-
skilning sinn hefur hann engu við að 
bæta. Í svari sínu gerir hann að umtals-
efni ljósmynd af manni við forvörsluað-
gerðir á verkefni sem Hjörleifur var í 
forsvari fyrir og ég birti með svargrein 
minni. Textinn með myndinni fjallar 
um þversögn sem birtist í málflutningi 
Hjörleifs um torf sem menningararf-
leifð. En þversögnin snýst um að á sama 
tíma og því er haldið fram að handverk-
ið sé hluti varðveislu torfbæjararfs, þá 
eru þeir hinir sömu tilbúnir til þess að 
beita öðrum brögðum og umbreyta torf-
rústum í annað en þær voru og eru við 
fornleifafundinn. 
Gildi torfsins
Í grein í Ísafold frá 1878 er húsakostur 
Íslendinga gerður að umtalsefni og held-
ur höfundur því fram að einn af 
„þjóðar löstum“ Íslendinga sé „skaðleg 
vanafesta“ og „heimskuleg fastheldni“ 
við fornar venjur. Og það á ekki síst við 
á sviði húsbygginga. Höfundur heldur 
því fram að grjótið sé nægt í landinu til 
þess að byggja steinhús og telur að vilji 
sé allt sem þarf. Þórður Guðmundsson, 
hreppstjóri á Hálsi, skrifar grein 1891 
um samanburð á torbæjum og timbur-
húsum en hann heldur því fram að torf-
byggingar og torfskurður séu „hin 
versta plága“ sem skáki jafnvel frum-
kröftunum eldi og ís! Vikublaðið Bjarki 
birti áhugaverða grein árið 1899 eftir 
Guðmund Hannesson lækni, en Guð-
mundur skrifaði mikið á þessum tíma 
um tengsl heilsufars og húsnæðis. Í 
Bjarka gerir Guðmundur því skóna að 
lélegt heilsufar þjóðarinnar sé því að 
kenna að fólk „veltist innan um moldar-
grenin og timburhjallana“. Guðmundur 
dregur upp dökka mynd af lífinu í torf-
bæjum, en hann segir að þar séu:
Hóstandi náfölar tæringar-beinagrindur, 
hálsdigur kirtlaveik börn með enda-
lausum útbrotum og augnsjúkdómum, 
börn með bakið kengbogið af tæring í 
hryggnum […] Þá bætast við andvana 
fædd börn í heilum hópum, börn sem 
fæðast með einn arf og hann armlegan 
– kynsjúkdóm; fullorðnir menn með 
máttlausa báða fætur. (Guðmundur 
Hannesson 1899, bls. 1) 
Þetta er framtíðin í heilsufari, segir hann, 
verði ekkert að gert í húsnæðismálum 
þjóðarinnar. Guðmundi þykir sem sagt 
ekki mikið til húsakynna Íslendinga 
koma. Greinin gaf tóninn fyrir áratuga 
langt starf Guðmundar við að skrifa um 
húsakost Íslendinga. Í nýlegri bók Sig-
urðar Gylfa Magnússonar sagnfræðings, 
Wasteland with Words (2010), er þeim 
hugmyndum haldið á lofti að torfbæir 
hafi verið „sorglega ófullnægjandi“ 
(2010:48). Þrátt fyrir að hafa verið einn 
helsti húsakostur landsmanna fram á 
tuttugustu öldina virðist sem að nei-
kvæða myndin af torfbæjum hafi byrgt 
mönnum sýn á byggingarsögulegt gildi 
Á d r e p u r

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144