Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Á d r e p u r
TMM 2012 · 1 91
Átakapunktarnir verða sýnilegir og 
beinagrindin – innri uppbygging, sem 
allt hangir á – […] klæði eða hold bygg-
ingarinnar – flagnar af. (Edensor í Olsen 
2010:170).
Eins og komið hefur fram leggur Björn-
ar Olsen áherslu á að það sem hann 
kallar „hughrif um varanleika“ sem 
hann heldur fram að hafi haft mótandi 
áhrif í mannlegum samfélögum í fortíð 
og nútíð. Nú má kannski segja að sú 
yfirlýsing sé nokkuð glannaleg, þar sem 
hún gerir ekki ráð fyrir menningarlegri 
fjölbreytni, en hún á einkar vel við 
þegar lýsa á því sem gerist meðal starfs-
manna safna og í faggreinum forvörslu á 
menningarminjum. Á þeim sviðum hafa 
hughrif um varanleika verið gerð að 
faglegri vitund og um leið keppikefli í 
störfum þeirra (Munos-Vinas 2005). 
Hér á landi hefur þetta viðhorf ekki síst 
beinst að varðveislu torfhúsa, eins og 
sést glöggt í fyrstu grein Hjörleifs „Aka-
demískt torf“ sem birtist í TMM 1/2011: 
torfhúsin […] eru ekki endingargóð en 
léleg ending er galli frá sjónarhóli þess 
manns sem kýs að verja tíma sínum 
og fjármunum til annars en að strita 
við moldarvinnu og reyndar eru gallar 
torfhússins margir fleiri. Menn reyndu 
áður fyrr sífellt að endurbæta torfbæina 
og gera að betri híbýlum og sú viðleitni 
var inngróin í byggingarhefðina. Þegar 
gamall torfbær er hins vegar tekinn til 
varðveislu sem menningarsögulegar 
minjar verða viðhorfin að breytast. 
Viðfangsefnið verður meðal annars 
fólgið í því að halda við bænum eftir 
því sem hann hrörnar og breyta honum 
sem minnst. Fylgja verður þeim bygg-
ingaraðferðum sem bærinn lýtur og 
leitast við að gera hvern byggingarhluta 
sem endingarbestan innan þess svigrúms 
sem hefðin leyfir. (bls. 78)
Eiginleikar torfsins fá ekki háa einkunn 
í þessari tilvitnun, en þar er því lýst sem 
svo að það hafi „lélega endingu“ og þurfi 
mikið „strit“ við. Í sömu grein er því 
einnig haldið fram að torfbæir hafi 
verið „óheilsusamlegir“ og er það endur-
tekning á þeim sjónarmiðum sem Guð-
mundur Hannesson læknir og fleiri hafa 
í gegnum tíðina viðrað um torfbæi. Hér 
er nálgunin við torfbæi út frá þeim 
sjónarhóli að þrátt fyrir að „sífelldar“ 
endurbætur þeirra hafi verið „inngrónar 
í byggingarhefðina“ þá þurfi viðhorfs-
breytingu þegar bæirnir eru teknir til 
varðveislu. Engar skýringar fylgja því af 
hverju viðhorfin verði að breytast. Það 
er hins vegar mikilvægt að spyrja, í 
framhaldi af þessari skoðun, hversu 
langt menn séu tilbúnir að ganga í við-
horfsbreytingum gagnvart efninu sem 
um ræðir hverju sinni og varðveislu 
menningarsögulegra minja. Og hversu 
langt menn séu tilbúnir til þess að ganga 
innan þess svigrúms sem hefðin leyfir? 
Lesendum TMM er sjálfsagt kunnugt 
um tilvist Stangar í Þjórsárdal, en þar 
má finna rústir af torfhúsi frá 10. öld. 
Þann tíma sem Kristján Eldjárn var 
þjóðminjavörður fór hann á hverju vori 
að Stöng til að „strita“ við viðhald á 
torfhleðslum bæjarins sem voru endur-
hlaðnar á grunni rústarinnar. Sú vinna 
er í anda þeirra hugmynda um varð-
veislu menningarsögulegra minja, að 
handverkshefðin sé órjúfanlegur hluti af 
torfbæjararfinum. Farin var aftur á 
móti þveröfug leið, undir stjórn Hjör-
leifs Stefánssonar, við varðveislu á einu 
elsta torfi landsins sem fannst við Aðal-
stræti í Reykjavík en óhætt er að segja 
að þar hafi „hughrif um varanleika“ 
fengið að njóta sín. 
Landnámssýningin „Reykjavík 
871 ± 2“
Á árunum 2001–2005 fór fram upp-
gröftur við Aðalstræti í Reykjavík. 
Fundust þar leifar af torfvegg frá land-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144