Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Á d r e p u r
TMM 2012 · 1 93
taldar óhentugar, þar sem það hefði 
tekið mörg ár að ná fram tilætluðum 
árangri. Niðurstaðan var sú að „þurrka 
rústina, sætta sig við að sprungur 
mynduðust og finna forvörsluaðferð 
sem styrkti þornaðar torfleifarnar og 
gætu gert þær nægilega sterkar og lit 
þeirra eðlilegan.“ (Jannie A. Ebsen og 
Per T. Hadsund 2009:189). Forverðirnir 
lýsa því hvernig þeir þurftu að finna 
aðferð til að forverja torfið og beittu þeir 
greiningu á efnafræðilegri samsetningu 
þess. Samanburður á 1100 ára torfminj-
um, 100 ára gömlu torfi frá Glaumbæ í 
Skagafirði og nýlega ristu torfi leiddi í 
ljós ólíka efnasamsetningu. Torfminjun-
um voru gefnar einkunnir eftir þessa 
rannsókn, en niðurstaðan var sú að 
„torfið … var í eðli sínu meira ólífrænt 
en lífrænt […] Rætur og aðrir jurtahlut-
ar sem upprunalega héldu torfinu 
saman og gerðu það heppilegt bygging-
arefni hafa eyðst með tímanum og nú 
eru aðeins örsmáar agnir eftir sem ekki 
hanga saman og því er efnið mjög við-
kvæmt.“ (Jannie A. Ebsen og Per T. 
Hadsund 2009:193). Eftir að þetta var 
orðið ljóst, þurfti að finna leið til þess að 
styrkja torfið og „stöðva niðurbrot þess“, 
eins og það var orðað. Eftir nokkrar til-
raunir töldu forverðirnir að best væri að 
nota efni sem hægt væri að blanda 
saman við torfið, svonefnt tetraethyl 
silicate (sílikat), en það steingerir vegg-
ina. Um 12.000 lítrum af efninu var 
úðað yfir rústirnar á um fimm vikum. 
Meðhöndlunin endaði með því að „yfir-
borð [torfsins] var hart eins og frauð-
steypa“ (Jannie A. Ebsen og Per T. Had-
sund 2009:200).
Þegar harka torfsins [var síðan] mæld, 
gerðar prófanir af handahófi og þunn-
sneiðar skoðaðar, þótti sýnt að for-
vörsluvökvinn væri alls staðar í veggjum, 
ofan frá og niður í gegn og því hefði 
meðhöndlunin heppnast. (Jannie A. 
Ebsen og Per T. Hadsund 2009:200).
Hér hefur torfinu verið umbreytt í 
„varanlegra efni“ og gjörbreytt eigin-
leikum þess sem voru greindir af for-
vörðunum í upphafi ferlisins. Umbreyt-
ingin hefur einnig útilokað handverks-
hefðina, sem þó er sögð „inngróin í 
byggingarhefðina“, svo rifjuð séu upp 
orð Hjörleifs hér á undan. Það má spyrja 
sig að því hvaða þýðingu þetta hefur 
fyrir hugmyndina um varðveislu, þar 
sem gengið er svo langt að fólk er tilbúið 
til að gjörbreyta eiginleikum torfsins, 
þeirri menningu sem orðið hefur til í 
kringum það og um leið möguleikum 
næstu kynslóða til þess að setja mark 
sitt á minjarnar. Sé tekið mið af því sem 
Björnar Olsen hefur haldið fram um 
mikilvægi efnismenningar og hvert við-
horfið til hrörnunar hefur verið, þá 
kemur frauðsteypugerðin við Aðalstræt-
is-rústina ekki á óvart. Vangaveltur 
Olsen gefa okkur hins vegar tilefni til 
þess að velta því fyrir sér hvort að það 
hefði ekki mátt fara aðra leið í miðlun 
og varðveislu rústarinnar, leið hrörnun-
arinnar. Hefði það verið gert væri lögð 
áhersla á það lífræna samband sem torf 
á í við umhverfi sitt – og forverðirnir 
Edsen og Hadsund fjalla meðal annars 
um í sinni grein. Hefði sú leið verið 
valin hefði flest af því sem finna má á 
sýningunni Landnámssýningunni 
„Reykjavík 871 ± 2“ verið til staðar, en í 
stað harðrar torfsteypu í miðju sýning-
arrýminu væri að finna rúst sem smám 
saman, eftir því sem tíminn liði, myndi 
hrörna og hverfa fyrir sjónum komandi 
kynslóða. Væri eiginleikum torfsins – 
og handverkshefðinni sem er að deyja 
út, að sögn – kannski best miðlað þann-
ig, þar sem við sæjum með berum 
augum hvernig „holdið á beinum bygg-
ingarinnar“ berar sig og flagnar loks af? 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144