Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
98 TMM 2012 · 1
með steinkasti“ (H&H bls. 13). Höfund-
ur persónugerir þannig náttúruna sem 
þann dyntótta kraft er allir eiga líf sitt 
undir. 
Þeir strákurinn og Bárður eru ekki 
einungis saman til sjós heldur eiga trún-
að hvor annars og bera í brjósti áþekka 
drauma er greina þá frá hinum sjó-
mönnunum. Vinaböndin á milli þeirra 
hafa treyst vegna sameiginlegrar ástar 
þeirra á orðum, löngunar til að verða 
eitthvað annað og meira en þeir eru, 
brjóta af sér viðjar þrældóms og fyrir-
framgefinna örlaga. Strákurinn og 
Bárður deila sem sagt flestu: bókum, 
hugsunum, væntingum til lífsins og 
meira að segja rúmi í verbúðinni. Báðir 
njóta velvildar ráðskonunnar Andreu, 
eiginkonu Péturs formanns. Eins og 
aðrir í áhöfninni eiga þeir allt sitt undir 
Pétri formanni, hann ræður hvort og 
hvenær róið er, les í náttúruna, velur 
stað á fiskislóðinni, metur skýjafar og 
veðrabrigði til að koma þeim heim heilu 
og höldnu. Pétur er traustur og glöggur, 
en einnig harður og ósveigjanlegur líkt 
og kemur í ljós í samskiptum hans við 
Bárð og síðar Andreu. 
Þótt Himnaríki og helvíti fjalli um 
vináttu stráksins og Bárðar er Bárður 
samt allur strax í fyrsta hluta sögunnar. 
Samkvæmt orðanna hljóðan er það ljóð 
sem verður Bárði að aldurtila. Þegar 
kallið í róðurinn kemur er hann með 
hugann við bók sem hefur að geyma 
Paradísarmissi Miltons og les fram á 
síðustu stundu. Bárður „hallar bókinni 
þannig að skíman af lampanum nái til 
hennar, ljós sem nær að lýsa upp góða 
ljóðlínu hefur áreiðanlega náð tilgangi 
sínum“, (H&H bls. 33) segir um þetta 
þýðingarmikla atvik í bókinni. Það býr 
einstök fegurð í þessu örlagaþrungna 
augnabliki. Í því er fólginn sá fyrirboði 
er hrindir allri atburðarás trílógíunnar 
af stað. Fegurðarþráin og fróðleiksfýsn-
in verða öllu öðru yfirsterkari og í huga 
Bárðar býr þetta bókmenntaverk yfir 
slíkum töfrum að honum finnst hann 
verða að hafa þá með í róðurinn. Hann 
er með allan hugann við að læra brot úr 
verkinu utan að áður en hann fer í róð-
urinn og gleymir því stakknum sínum – 
sem verður honum að aldurtila. Hann 
frýs í hel í bátnum og skyndilega eru 
þessar fögru ljóðlínur orðnar að feigðar-
boða: „nú kemur kvöld / og kufli steypir 
/ heldur húmleitum / yfir hvaðvetna / 
fylgdi þögn því“ (H&H bls. 33). Það 
húmar sem sagt skyndilega og alltof 
snemma í lífi Bárðar, tilgangurinn ljóss-
ins er ekki lengur að lýsa upp hugskot 
hans heldur vara hann við, en orðin ást-
kæru ná ekki lengur til hans. Þögnin 
breiðist yfir. 
Bárður er fleirum en stráknum 
harmdauði. Andrea, sem bíður þeirra í 
landi verður aldrei söm, og væntanlega 
heldur ekki Sigríður unnusta Bárðar, 
sem veit ekki einu sinni að hann er 
dáinn. Þunga sorgarinnar tekst Jóni 
Kalman að skila til lesandans með örfá-
um, hnitmiðuðum dráttum. Mennirnir 
taka Bárð úr bátnum, halda á honum 
„og stefna upp í búð. Það er næstum 
eins og jörðin svigni undan þunganum, 
samt er hún hörð af frosti, grjóti og 
milljónum ára, en dauður maður er svo 
miklu þyngri en sá sem lifir, ljósleiftur 
minninga orðið að dimmum, þungum 
málmi“ (H&H bls. 88).
*
Ljóðlínur Miltons (og Jóns Þorlákssonar 
frá Bægisá) búa yfir svo miklum styrk 
að einungis andartaki eftir að Bárður 
hefur verið lagður örendur á beitinga-
borðið er strákurinn farinn. Hann telur 
sig skuldbundinn vini sínum að skila 
Paradísarmissi beinustu leið til réttmæts 
eiganda, Kolbeins skipstjóra í Plássinu 
(sem er blindur eins og Milton). Strák-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144