Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
TMM 2012 · 1 99
urinn hirðir ekki einu sinni um að 
fylgja félaga sínum og besta vini til graf-
ar en heldur rakleitt af stað gangandi til 
þorpsins. Hann velur sér erfiðari og 
lengri leið yfir heiðina, frekar en Ófær-
una fyrir fjallið, því hann vill ekki vera í 
námunda við hafið framar, hvað þá feta 
spor þeirra Bárðar til baka einungis 
nokkrum klukkustundum eftir að þeir 
fóru þar um fullir vonar og hugljómun-
ar. Strákurinn hefur þegar lifað sinn 
Paradísarmissi. Hann er búinn að missa 
alla og gælir við þá hugmynd að týna 
sjálfur lífinu á leiðinni, gefa sig á vald 
þögninni. 
Það á þó ekki fyrir stráknum að 
liggja að hverfa úr þessum heimi enn 
sem komið er. Orðin sem urðu Bárði að 
bana, draga hann upp úr hverjum skafl-
inum á fætur öðrum þegar þögnin er 
komin ískyggilega nærri. Bókinni ætlar 
hann nefnilega að skila og það gerir 
hann, þótt það kosti hann næstum lífið. 
Enda veit hann manna best að dauðinn 
er ekki auðveld lausn, „það er ábyrgðar-
hluti að deyja“ (H&H bls. 99). 
Með vissum hætti má segja að dauði 
Bárðar fleyti stráknum í átt að betra lífi. 
Hann eignast nýja vini í Plássinu; Geir-
þrúði, Helgu og Kolbein, en þau búa 
saman í einskonar andófi við valda-
mesta fólkið í þorpinu – aðhyllast við-
horf sem eru mun nútímalegri og 
umburðarlyndari en tímarnir í kringum 
1900 þoldu. Strákurinn fær inni hjá 
þeim. Ást hans á orðum og trúmennska 
gagnvart stórvirki Miltons í eigu Kol-
beins færir hann undir þeirra verndar-
væng. 
Strákurinn lifir sem sagt af og undir 
lok fyrsta bindis Himnaríkis og helvítis 
hefur hann snúið baki við sjómennsk-
unni, við lífi því sem faðir hans og for-
feður hafa lifað fram að þessu. Líf hans 
hefur tekið nýja stefnu, enda er hann 
kominn í annars konar samfélag. Þétt-
býlið hefur tekið við af forneskjulegum 
kotbúskap og fiskiróðrum á árabátum. 
Sjálfstraust stráksins hefur einnig eflst 
til mikilla muna samhliða því að honum 
opnast nýir möguleikar. Hann er líka 
skemmtilega hégómlegur, áttar sig fljótt 
á því að það breytist einnig ýmislegt við 
að komast í þokkaleg föt í fyrsta skipti á 
ævinni. Mestu skiptir þó að lífsviðhorf 
fólksins í húsi Geirlaugar mótast af ást á 
bókum, jafnræði og samhjálp, sem 
minnir á viðhorfin sem móðir stráksins 
hefur lýst í bréfum sínum til hans þar 
sem hún segir af sér og föður hans til að 
halda vakandi minningum hans um þau 
og þá drauma sem þau áttu sér. Strákur-
inn er í einhverjum skilningi kominn í 
„föðurhús“ í fyrsta sinn frá því að pabbi 
hans drukknaði og heimilið var leyst 
upp. Gildir þá einu þótt kvenmaður sé í 
forsvari fyrir húsinu á tímum sem rétt 
mörkuðu árdaga kvenréttinda – Geir-
þrúður er nefnilega á við hvaða karl sem 
er. Og það er sem sagt í hennar húsi sem 
við finnum strákinn í upphafi annars 
bindis trílógíunnar, Harmi englanna. 
Orð sem hjálparsveitir
Harmur englanna er tákn fyrir snjóinn. 
Það er engu líkara en svo margir hafi 
drukknað að englarnir geti ekki hætt að 
gráta. Af snjó er því svo sannarlega nóg í 
þessum miðhluta sögunnar af strákn-
um. Og ef saga vináttunnar við Bárð var 
sögð í tengslum við hafið í Himnaríki 
og helvíti, þá þroskast vináttan við Jens 
landpóst í réttu hlutfalli við fannfergið í 
Harmi englanna. Meðfram því að gera 
þorpslífinu skil er þetta miðjubindi trí-
lógíu Jóns Kalmans þó fyrst og fremst 
saga af lærdómi og orðum. Af átökum 
þeim tengdum, áhrifamætti þeirra og 
hversu langt menn ganga til að koma 
orðum og visku til skila. 
Það virkar með nokkrum ólíkindum 
á lesandann, þegar strákurinn er loksins 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144