Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
104 TMM 2012 · 1
alltaf á óréttlæti og þó lífið sé hugsan-
lega fagurt þá er manneskjan ófullkom-
in“ (HE bls. 281–2). 
Í upphafi Hjarta mannsins er strák-
urinn vakinn upp – nánast frá dauðum 
– með kossi. Sú sem kyssir hann heitir 
Álfheiður, ung kona sem eignast hefur 
barn í lausaleik og vinnur fyrir sér á 
Sléttueyri, þorpi sem er enn minna en 
Plássið. Hún skilur heiminn á áþekkan 
hátt og Geirþrúður og hefur um leið alla 
burði til að láta að sér kveða. Hún bend-
ir stráknum á að ef guð hefði raunveru-
lega viljað breyta heiminum; „… hefði 
hann sent dóttur sína, ekki soninn. 
Dóttir Guðs hefði dregið fram það allra 
versta í manninum, hún hefði verið 
barin og svívirt og niðurlægð og Róm-
verjarnir nauðgað henni fyrir krossfest-
inguna. Hún hefði afhjúpað það versta í 
okkur og það hefði kannski dugað til að 
breyta ykkur. Þið karlmenn hefðuð ekki 
komist hjá því að reyna að skilja hvað 
það þýðir að vera kona, hvað við höfum 
þurft að þola, hvað það þýðir að vera 
alltaf undir, hvað það þýðir að fæðast 
annarsflokks. En Guð skilur ekki kon-
una og sendi því son sinn“ (HM bls. 63). 
Þessi sannleiksorð ber Álfheiður 
fram við jarðarför konunnar sem strák-
urinn og Jens drógu yfir heiðina, á 
meðan hundarnir í þorpinu taka lífið 
fram yfir dauðann með því að „ríða 
undir kistunni“ (HM bls. 63). Atvikið er 
í senn gætt djúpvisku og húmor, skáld-
legum hálfkæringi sem minnir á Hall-
dór Laxness. Það þjónar jafnframt þeim 
tilgangi að stilla Álfheiði upp sem yngri 
hliðstæðu Geirþrúðar. Ef framtíð stráks-
ins var ekki endanlega ráðin af kossi 
Álfheiðar, þá ræðst hún undir þessum 
lestri hennar. Hann og Álfheiður hljóta 
að enda saman, þótt hann átti sig reynd-
ar ekki til fullnustu alveg strax og þurfi 
að flækjast svolítið fyrst til að koma 
öðrum sögupersónum á viðunandi stað 
í bókarlok. Enda fer það svo að í Hjarta 
mannsins verða til ólíkindalegustu sam-
bönd á milli karla og kvenna, ekki síst 
þegar hilla fer undir sögulok.
Geirþrúður hefur sankað undir sinn 
verndarvæng fólki af ólíku sauðahúsi. 
Allt á það þó sammerkt að hafa brotið af 
sér einhverja fjötra hefðbundins lífs og á 
þar af leiðandi í fá önnur hús að venda. 
Undir hennar þaki verður til sundurleit 
menningarklíka sem hugsanlega gæti 
risið í borgarastétt án þess að verða 
græðginni að bráð eins og þeir sem 
standa með Friðriki faktor og Tryggva 
verslunareiganda – manninum sem lifir 
í vellystingum erlendis og kemur ein-
ungis heim einu sinni á ári til að láta 
dást að sér og treysta völd sín.
Auð sinn hefur Geirþrúður eignast 
með hagsmunasamböndum, í upphafi 
við fyrsta eiginmann sinn, síðan við 
bókasafnarann Kolbein, og loks Snorra, 
sveimhugann tónelska sem á Snorra-
verslun og er í vonlausri samkeppni við 
hið raunverulega auðvald Tryggvaversl-
unar. Auk þessara fjárhagslegu hags-
munaaðila eru aðrir í húsinu sem gegna 
mismunandi hlutverkum svo sem Helga, 
trúnaðarvinkona Geirþrúðar sem er 
sigld og kann ensku, Andrea sem flúið 
hefur undan Pétri formanni, Ólafía sem 
leitar stundum til þeirra í ógöngum 
sínum vegna drykkju eiginmanns síns, 
og Einar sem líkt og Andrea og strákur-
inn flýr ofríkið í verinu. Raunar má 
bæta Gísla skólastjóra við þennan hóp 
því svo fer að Geirþrúður telur hann á 
að giftast sér eftir að henni hafa verið 
settir afarkostir af valdamönnum þorps-
ins. Giftingin þjónar hagsmunum 
beggja, breski skipstjórinn hefur á þess-
um tímapunkti farist í sjóslysi svo Geir-
þrúður tekur ákvörðun um hjónaband 
rétt eins og hver önnur viðskipti, því að 
öðrum kosti mun hún missa allt. 
Sögunni lýkur á ferðalagi þessa fríða 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144