Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
TMM 2012 · 1 105
hóps yfir á Vetrarströndina þar sem 
Geirþrúður og Gísli eru pússuð saman. 
Jafnframt kippir Helga Einari upp í til 
sín en áður hafði Jens snúið til sinnar 
Salvarar, Andrea tekið saman við kot-
bóndann sem missti konu sína í miðju-
bókinni, Oddur náð saman við Rakel og 
meira að segja Snorri kaupmaður fundið 
samhljóm með Huldu, ófríðu stúlkunni 
af hótelinu. Öll þessi sambönd sem 
verða til eru í sögunni merkilegur vitn-
isburður um hugrekki til að breyta 
högum sínum, taka áhættu og lifa, frek-
ar en búa í einsemd eða við kúgun. 
*
Enn eitt ástarsamband til viðbótar er í 
burðarliðnum á þessum tímapunkti í 
verkinu, en það þarf þó eina átakasenu á 
hafi úti til viðbótar – vitaskuld í óveðri 
– til að koma því heim og saman. Strák-
urinn lætur það eftir Kolbeini blinda að 
ferja hann á litlum báti yfir á Sléttueyri 
þegar allir aðrir eru í brúðkaups- og ást-
arbríma í húsi prestsins á Vetrarströnd-
inni. Ferðin hefur líka tilgang fyrir 
strákinn sjálfan og enn eru það orðin 
sem toga hann af stað. Á Sléttueyri 
bíður nefnilega Álfheiður og vonast eftir 
því að strákurinn hlýði því kalli sem 
hún hefur sent honum bréfleiðis. Kol-
beinn ætlar sér þó aldrei að fara ferðina 
á enda, heldur steypa sér í sjóinn með 
Milton innanklæða. 
Frásögnin af þessari síðustu bátsferð 
er með áhrifaríkustu köflum í öllum 
þessum mikla bálki Jóns Kalmans um 
strákinn og ekki síðri en upphafskaflinn 
með Bárði. Ef kaflinn í Himnaríki og 
helvíti var hlaðinn óhugnanlegu 
raunsæi, þá er sá síðari mótaður af 
töfraraunsæi. Hann er ekki síður mynd-
rænn en sá fyrri og tvinnaður táknum 
sem lifað hafa verkið út í gegn. Segja má 
að höfundinum takist að draga alla 
þræði sögu sinnar saman; hugleiðingar 
um hafið, um dauðann, um fallvaltleik-
ann, lærdóminn, hamingjuna og ekki 
síst orðin. Tilfinningaríku hinsta bréfi 
móður stráksins er loks teflt fram í 
heild. Það endar á ákalli: „Lifðu, eins og 
þú getur, lifðu!“ (HM bls. 370), sem loks 
skýrir ákafan lífsvilja stráksins í gegn-
um allar þær hremmingar sem honum 
hafa mætt. Ósk móðurinnar virðist þó 
ekki eiga að rætast, því það sem strákur-
inn óttast mest, að drukkna eins og 
pabbi sinn, virðist skyndilega ætla að 
verða að veruleika. Kolbeinn er svo 
klaufskur við að steypa sér útbyrðis að 
hann hvolfir bátskelinni svo þeir lenda 
báðir í sjónum. 
Í þessum bókmenntalega óði til sjó-
manna fortíðar, sem trílógían um strák-
inn vissulega er, kemur nokkrum sinn-
um fram sú undarlega staðreynd að 
íslenskir sjómenn um aldamótin 1900 
kunnu ekki að synda. Og það kann 
strákurinn ekki heldur og er því bjarg-
arlaus í hafinu. Þá kemur aftur til kasta 
Álfheiðar, stúlkunnar sem kyssti hann 
til lífsins í læknishúsinu, því hún er 
flugsynd. Hún hefur fylgst með bátnum, 
beðið hans, og nær að draga strákinn úr 
hrammi hafsins inn í hellisskúta í 
sjávar klöpp. 
*
Það fer vel á því að höfundur gefi ekki 
upp hvort sú ástarstund er þau njóta þar 
strákurinn og stelpan er þeirra síðasta; 
óljóst er hvort hafið mun taka þau með 
sér eða þyrma þeim. ýmis björt teikn 
hvað það varðar eru á lofti frá höfund-
arins hendi ef taka má mark á vísunum í 
bókmenntaarfinn. Álfheiður nútímaleg 
stúlka og því ekki fisjað saman frekar en 
öðrum kvenpersónum sem kunna að 
synda í bókmenntasögunni. Sund hefur 
í sögum kvenna ýmist verið tákn frelsis 
þeirra eða hæfileikans til að lifa af. 
Nægir að nefna Ednu, söguhetju Kate 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144