Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
106 TMM 2012 · 1
Chopin í Sálin vaknar, sem syndir á vit 
frelsisins og kýs að deyja þannig fremur 
en beygja sig undir feðraveldi og smá-
borgaraskap. Einnig Esther Greenwood, 
í Glerhjálmi Sylviu Plath, sem er svo góð 
sundkona að henni tekst ekki að 
drukkna sama hvað hún reynir, og loks 
stúlkuna í smásögunni meistaralegu 
Sund, eftir Svövu Jakobsdóttur, sem 
lærir að fleyta sér á meðan líf ömmu 
hennar, markað kvenlegri þjónustulund 
fyrri tíma, fjarar út. 
Annað teikn er skilur lesandann eftir 
með þá von í hjarta að „lifðu!“, ákall 
móður stráksins rætist, eru ljóðlínur 
Paradísarmissis sem skjóta upp kollin-
um líkt og í kaflanum um dauða Bárðar. 
Þessar línur móta söguna í hring, því 
þótt Bárður í upphafi Himnaríkis og 
helvítis hafi ekki fengið að njóta Sigríðar 
sinnar eins og strákurinn fær að njóta 
Álfheiðar í hellinum, þá gafst hann 
aldrei upp á orðunum. Ekki einu sinni 
þótt hann þyrfti að deyja þeirra vegna. 
Þvert á móti notaði hann síðustu orkuna 
til að hvísla að stráknum ljóðlínunni 
sem hann var búin að læra og hafði 
vitnað til í hinsta bréfi sínu til unnustu 
sinnar; „ekkert er mér indælt utan þín!“ 
(H&H bls. 81). Þetta voru síðustu orðin 
sem Bárður mælti í lífinu, og þau eru 
ekki einungis skáldskapur í þeim kring-
umstæðum sem hann mælir þau, heldur 
sannur og karlmannlegur hetjuskapur 
sem hann blæs stráknum í brjóst; ástar-
játning og óður til lífsins frekar en 
dauðans. Þessi sömu orð hrópar strák-
urinn þegar hann er að drukkna í sjón-
um; „Hrópar það í þrígang og af öllum 
kröftum, sendir það upp eins og neyðar-
blys […]“ (HM bls. 378). Og þessi 
kynngimögnuðu orð Miltons og Jóns frá 
Bægisá verða til þess að Álfhildur 
kemur auga á hann. Orðin verða strákn-
um til bjargar, að minnsta kosti um sinn 
– rétt eins og þau verða Bárði að bana. 
Og svo mikið er víst að ef strákurinn 
lifir þá á hann góða von um að láta 
draum foreldra sinna um að lifa upp-
lýstu lífi rætast, með nútímakonunni 
Álfhildi og undir verndarvæng Geir-
þrúðar. 
*
Jón Kalman hefur unnið þrekvirki með 
þessu mikla verki sem er óvenju vel 
skrifað og ígrundað. Frásagnarmátinn 
er eins og áður sagði einstakur; í senn 
áleitinn og ljóðrænn. Höfundinum tekst 
að gera grein fyrir samfélagsþróun, 
þjóðháttum og mannlífi á Íslandi rétt 
áður en nútíminn hélt innreið sína, í 
sömu andrá og hann greinir þýðingu 
heimsbókmenntanna fyrir þessa bók-
elsku þjóð; hlustar eftir andardrætti 
orðanna, eftir heiminum á bak við 
heiminn, eins og segir í Harmi engl-
anna. 
Í þessum þremur bindum býður höf-
undurinn upp á ýmsar snjallar myndir 
af helvíti (og einstaka himnaríki): „Hel-
víti er dáin manneskja“ (bls. 88), „helvíti 
er að hafa handleggi en engan til að 
faðma“ (bls. 40), „[h]elvíti er að vita ekki 
hvort maður er dáinn eða lifandi“ (bls. 
103) og himnaríki er „kaffi og rúg-
brauð“ (H&H bls. 84). Heitasta helvítið 
af öllum miðað við boðskap þessara 
bóka hlýtur þó að vera heimur án orða. 
Tilvísanir
 1 HE: Harmur englanna eftir Jón Kalman 
Stefánsson, Bjartur, 2. útgáfa 2010.
 2 H&H: Himnaríki og helvíti eftir Jón 
Kalman Stefánsson, Bjartur, 2. útgáfa, 2. 
prentun 2010.
 3 Sjá; „Um Gunnar Gunnarsson, Aðventu og 
skuggann í höfði okkar“, Jón Kalman Stef-
ánsson, Lesbók Morgunblaðsins, 14.01.2006.
 4 HM: Hjarta mannsins eftir Jón Kalman 
Stefánsson, Bjartur, 1. útgáfa 2011.   

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144