Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
108 TMM 2012 · 1
finna í eigu ættingja þeirra í Danmörku 
og Svíþjóð; að því ég best veit hefur 
aldrei verið reynt að fá þau hingað til 
sýninga. Auk þess er kirfilega órannsak-
aður hlutur margra annarra myndlistar-
manna, þannig að enn búum við ekki 
yfir fullnægjandi upplýsingum um 
mörg tímabil íslenskrar listasögu.
Formgerð listasögunnar
Nú er líkast til freistandi að setja ein-
hvers konar jafnaðarmerki milli þess 
fjársveltis sem íslenskar myndlistar-
stofnanir hafa löngum búið við og þeirr-
ar ávöntunar sem hér er minnst á. Ég 
fullyrði hins vegar að þessar stofnanir 
hafa ævinlega haft aðgang að fjármagni 
til skipulegra rannsókna og sýninga á 
verkum helstu listamanna og veglegrar 
útgáfustarfsemi, ýmist einar og sér eða 
með fulltingi sjóða og einstaklinga. 
Hængurinn er sá að það hefur aldrei 
verið talið til forgangsverkefna á þeim 
listastofnunum sem ég þekki til að 
stoppa í götin, draga lítt þekkta lista-
menn fram í dagsljósið eða varpa nýju 
ljósi á þá listamenn sem við þykjumst 
þekkja til hlítar. Í staðinn hafa menn æ 
ofan í æ notað fyrirliggjandi fjármagn 
til að setja upp málamyndasýningar 
með lágmarksupplýsingum á verkum 
listamanna sem þegar hafa hlotið 
umtalsverða athygli. Eða þá að efnt 
hefur verið til „konseptsýninga“, þar 
sem megináherslan er lögð á að finna 
verkum stað innan vébanda einhvers 
konar heimatilbúinnar eða aðfenginnar 
hugmyndafræði fremur en að auka 
þekkingu á tilurð þeirra og þróun í 
íslensku samhengi.
Engu að síður hefur ýmislegt verið 
unnið til hagsbóta fyrir íslenska lista-
sögu á síðastliðnum áratugum, og ber 
þar fyrst að nefna listasögu Björns Th. 
Með hliðsjón af þeirri heimildafátækt 
sem hann stóð frammi fyrir við upphaf 
söguritunar sinnar og hann lýsir hér í 
upphafi, – er óhætt að segja að afrakst-
urinn sé menningarlegt stórvirki. List-
sýn Björns er heildstæð og persónuleg. 
Sömuleiðis eru markmið hans skýr: að 
gera framvindu myndlistarinnar í land-
inu aðgengilega almenningi og leita um 
leið svara við spurningum um einkenni 
íslenskrar myndlistar á hverjum tíma, 
tengsl hennar við alþjóðlega listasögu og 
íslenska menningu.
Frá Birni er komin sú „formgerð“ 
íslenskrar listasögu sem enn er stuðst 
við í stórum dráttum, jafnvel í þeirri 
sögu sem nú hefur verið gefið út í fimm 
bindum: forsagan á 19 öld, svo koma 
frumherjarnir, önnur kynslóð þróar 
áfram landslagsmálverk frumherjanna, 
þorpsmálverkið bætist við og þróast 
smám saman í átt til abstraktbyltingar á 
sjötta áratugnum. Myndefnið í listasögu 
Björns hafa síðari tíma listfræðingar 
einnig haft til hliðsjónar í listsöguritun 
sinni allar götur síðan, sjá t.d. afmælisrit 
Listasafns Íslands frá 1985 og yfirlitsrit-
ið Í Deiglunni sem safnið gaf út 1994. 
Helstu kostir Björns sem söguritara, 
fyrir utan stílsnilld sem gerir listaverk 
ljóslifandi og sagnfræði auðlæsilega, var 
annars vegar sú staðreynd að hann var 
samtímamaður flestra þeirra listamanna 
sem hann fjallar um, þekkti marga 
þeirra persónulega og var tíður gestur á 
vinnustofum þeirra; skrif hans hafa því 
verulegt heimildagildi. Björn leggur sig 
einnig fram um að fjalla af sanngirni 
um myndlistarmenn, jafnvel þá sem 
hann hafði litla velþóknun á. Hann 
tíundar skilmerkilega helstu kosti 
þeirra, oft í löngu máli, og tilgreinir 
ágalla þeirra síðan í einni eða tveimur 
málsgreinum í niðurlagi. 
Þótt hægur vandi hefði verið að færa 
listasögu Björn til nútímalegra horfs, 
leiðrétta villur, prenta myndefni upp á 
nýtt í réttum litum og bæta við efni sem 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144