Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
TMM 2012 · 1 121
inn reyndar næsta stopular fréttir. Við 
fregnum af ætt Þórðar og uppruna og 
erum rækilega minnt á að hann er 
náfrændi Ragnars í Smára. Hann segir 
móður sína Hugborgu hafa verið fátæka 
og menntunarsnauða (23) og skömmu 
áður en bókinni lýkur segir að hún hafi 
borið „sorgir og þjáningar“ með „ró og 
stillingu“ (218). Löngu fyrr var á það 
minnst að faðir hans, Sigtryggur Sig-
urðsson, hafi verið apótekarasveinn – 
hann átti auk Þórðar tvo aðra syni með 
Hugborgu, en kom á heimili sitt aðeins 
4–5 tíma í viku og svaf alltaf í apótek-
inu. (29). Hvaða saga er á bak við þessar 
fátæklegu upplýsingar vitum við ekki – 
hverjar eru sorgir Hugborgar, hvers 
vegna vildi apótekarinn, sem var alinn 
upp hjá heldra fólki á Akureyri og í ætt 
við biskup og amtmann (22–23) ekki 
láta svo lítið að búa með barnsmóður 
sinni? (Elías Mar sagði mér að Sigtrygg-
ur hefði ekki gifst Hugborgu fyrr en á 
banasænginni). Lék stéttarhrokinn í 
bæjarkrílinu Reykjavík og kúgun 
kvenna lausum hala á bernskuheimili 
Þórðar – þótt hann svo vilji ekki halla 
orði á föður sinn? Í annan stað: Ekki er 
að efa, að það hefur verið snúið fyrir 
ungan dreng nálægt aldamótunum 1900 
að upgötva að hann var hommi. Á þeim 
árum mátti hver slíkur eiga víst að fá 
yfir sig níðþungt hlass fordóma, háðs, 
útskúfunar og grimms eineltis og var 
svo lengst af á nýliðinni öld. Við ræðum 
það síðar hvernig rekja má margt í 
grimmri dómhörku Þórðar til þessa 
hugarfars. En Þórður fjallar lítið um 
eigin reynslu af þessum ósköpum. Hann 
kvartar ekki. Öllu heldur stærir hann 
sig af því að hafa snemma komist í sam-
band við unga menn sem höfðu hneigðir 
í sömu átt og hann sjálfur – og þar með 
snúið á hommahatrið með sínum hætti. 
En þótt við fáum jafnt og þétt lýsingar af 
kynlífi Þórðar er ótal margt hulduhrúts-
legt þegar hann segir frá eigin ferli. 
Hann lýsir því til dæmis af fágætri spar-
semi hvernig hann árið 1912 (22 ára 
gamall) siglir til Danmerkur til að leita 
gæfunnar:
„Í Kaupmannahöfn dvaldi ég í 
nokkrar vikur, í apríl og maí, án þess að 
finna gæfuna. En ég var næstum því 
dauður úr hungri. Það getur verið fróð-
legt, þegar maður sveltur dag eftir dag, 
að horfa á allar kræsingarnar í sýningar-
gluggum matarverslananna.
Dag nokkurn sá ég að blautri tvíböku 
var fleygt út um búðardyr, fyrir hund 
sem þefaði af henni án þess að éta hana. 
Mikið langaði mér í tvíbökuna. En stolt-
ið varð hungrinu yfirsterkara og ég lét 
hana liggja.
Einn dag keypti ég karamellur fyrir 
tvo aura í sjálfsala og skipti þeim í 
margar máltíðir. Karamellurnar voru 
tvær og ósköp þunnar, en þær voru mér 
samt mikils virði“ (42).
En nú finnst Þórði nóg komið af 
harmatölum og hann hættir snarlega. 
Hann segist „í uppbót fyrir hungrið“ 
hafa fengið „að sjá heilmikið af konung-
legri og keisaralegri dýrð Evrópu“ en 
þessa daga streymdu ættingjar dönsku 
konungsfjölskyldunnar til Kaupmanna-
hafnar í tilefni útfarar Friðriks áttunda. 
Þarna bregður Þórður á leik í ærsla-
blöndu af Séð og heyrt og níðangursleg-
um athugasemdum um þessa „heimsk-
ustu fjölskyldu Evrópu“ eins og hann 
kallaði jafnan frændur og afkomendur 
Kristjáns níunda. Svo tekur hann undir 
sig annað stökk og segist á leiðinni heim 
til Íslands í maí sama ár hafa fundið 
gæfuna með því að kaupa af bóksala í 
Edinborg „bestu bók veraldarinnar“ 
(43). Hann nefnir ekki bókina, en svo 
vill til að ég veit að þetta var frumútgáfa 
á samræðum Goethes við einkaritara 
sinn Eckerman.
Svona er Þórður. Sífellt að skipta um 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144