Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
TMM 2012 · 1 125
(74) að þar sé um að ræða viðbrögð hans 
við setningu í litlum þætti í bók Thors, 
Andlit í spegli dropans. En þar er talað 
um að „þá lygi sem er kjarni kynhverf-
ingalífsins þar sem náttúran hefur logið 
að sjálfri sér“.7 Vel getur verið að lítils-
virðingar um annað skáld sömu kyn-
slóðar, Hannes Pétursson, (52) eigi sér 
helst forsendu í aðdáun Hannesar á 
skáldinu Rilke, sem Þórður telur 
„ómerkilegasta gelding heimsbók-
menntanna“8 – meira þurfti ekki til. 
Hliðargrein af reiðilestri yfir þeim 
sem ekki lifa í merkri list og kynlífi er 
ómæld fyrirlitning á brennivínsdýrkun 
sem vitanlega hefur verið meiri en nóg 
hjá löndum Þórðar, menntamönnum 
sem öðrum. Að taka þennan „ómerki-
legasta fátækradrykk veraldar“ fram yfir 
ágætar bækur og tónlist er höfuðsynd 
sem ekki er fyrirgefin. Skondin er frá-
sögn Þórðar af því þegar einhver kunn-
ingi hans týndi öðru bindi „bestu bókar 
heims“ sem hann hafði lánað honum og 
Þórður lét hann þá borga morð fjár í 
skaðabætur með mánaðarlegum afborg-
unum. Hann bætir við: „Mikið er 
gaman að geta gefið íslenskum mennta-
mönnum, skáldum og rithöfundum 
utan undir með því að virða eina bók 
hærra en eina brennivínsflösku“ (43). 
Ræða Þórðar er öll já já og nei nei og 
hún miðast öll við viðhorf og þarfir hans 
sjálfs. Eins og lasti getur hann hlaðið á 
menn ómældu lofi ef hann þykist sjá í 
þeim samherja um einhverja grein síns 
fagnaðarerindis. Þeir menn eru óvið-
jafnan leg mikilmenni eins og hann jafn-
an kallar æskuvin sinn Erlend í Unuhúsi 
og bætir því við að hann „sé ekki þess 
verðugur að nefna nafn þessa mikla 
göfug mennis“ (217). Sumir fá stundum 
að heita snillingar en stundum eitthvað 
allt annað eins og Halldór Laxness. Frá 
öllu eru frávik: hvað sem öllu níði um 
trúmenn líður átti Þórður til að játa að 
sumir menn hafi lifað stórmerkilegu 
trúarlífi. Hann viðurkenndi fúslega að 
ungur ástvinur hans sem veslaðist upp úr 
holdsveiki hafi sannarlega þurft á trú á 
annan heim að halda: „mikið hafði mað-
urinn þjáðst“.9 Íslenskir menntamenn 
voru rolur og fábjánar – en þó ekki Jón 
prófessor Helgason eða Þorsteinn Gísla-
son. Af hverju Þorsteinn? – Jú, hann 
„sagði sálmaskáldunum að éta skít“ (93) 
– og var þar með orðinn bandamaður 
Þórðar. Af hverju lætur hann Árna Berg-
mann sleppa við skammir fyrir það að 
umgangast allskonar menntamanna-
drull? Vegna þess að hann var svo „fínn 
mannþekkjari“ að hann „var fljótur að 
átta sig á yfirburðum hins gáfaða og göf-
uga Kristjáns Helgasonar“ (204). Með 
öðum orðum: reyndist besta vini Þórðar 
vel. Vel á minnst Kristján: allir fá í texta 
Þórðar skarpa skömm fyrir drykkjuskap, 
nema einmitt Kristján, Kristján er aldrei 
„fyllibytta“, hann hefur barasta „mann-
lega bresti“ (204).
Það er vafalaust rétt sem Hjálmar 
Sveinsson segir í eftirmála, að þá heift 
sem einkennir alla málsvörn Þórðar 
fyrir sínu lífi má rekja til „bælingar 
kynhneigðarinnar sem hann fann sterkt 
fyrir í íslensku samfélagi“ (221). Það var 
eins og fyrr var nefnt ekkert gamanmál 
að vera hommi í litlu og fordómafullu 
samfélagi og rökrétt að líta svo á að 
reiðilestur Þórðar sé hefnd hommans 
fyrir ótal margt sem á hlut hans líka 
hefur verið gert. Ofsinn í karlinum er 
alloft fyndinn, einkum ef visst sjálfsháð 
er látið fylgja með. En fordæmingarþul-
an verður þegar til lengdar lætur stagl-
söm og um leið skelfing fyrirferðarmikil 
í textanum. Mér finnst allt þetta gera þá 
sjálfsmynd sem karlinn skilur eftir sig 
fátæklegri og einhæfari en efni stóðu þó 
til. Og oftar en ekki særir hann sárasak-
lausa lifendur og dauða með þeim hætti 
að engin ástæða er til að afsaka það.10 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144