Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
TMM 2012 · 1 131
sem hún misskilur mig eða reynir að 
sýna mér óvirðingu“ (160). Það eru þessi 
viðhorf Elíasar, sem mætti bæði kalla 
kristileg og búddísk ef menn vilja – eða 
þá kenna við „heimspeki ömmunnar“ í 
íslenskum bókmenntum, sem mæla með 
honum sem persónu og vini. Og gera 
hann um leið sem mann og rithöfund 
varnarlausan í hörðum heimi frekju-
hunda eins og þeirra frænda Þórðar og 
Ragnars, sem eru því vanastir að fara 
sínu fram, hvað sem hver segir. 
Í öðru lagi: vera má að hans eigin 
sjálfsgagnrýni hafi ráðið miklu um að 
Elías „greip um kverkarnar á eigin 
söng“ eins og rússneska skáldið Maja-
kovskij kvaðst hafa gert. Sjálfstraust má 
sverfa niður bæði að utan og innan. 
Skáld sem berst fyrir sínum stað á bóka-
safni heimsins er ekki í friði fyrir 
öðrum höfundum plássfrekum. Elías er 
af þeirri kynslóð höfunda sem stendur í 
skugga Halldórs Laxness og mikilla 
sigra hans. Þeir yfirburðir eru líklegir til 
að virka lamandi á skapandi þrótt 
skuggabúa. Annað er, að náinn vinur 
Elíasar í rithöfundastétt, Guðbergur 
Bergsson, tilheyrandi næstu kynslóð – 
hann hefur sloppið af halldórsgaleið-
unni, hann fer sínu fram og nær að 
skrifa um „aktúel“ hluti með sérlega 
áleitnum hætti, eins og Elías taldi öðru 
nauðsynlegar16 – og um leið að slíta sig 
frá skáldsöguhefð með mun róttækari 
hætti en Elías gerði sjálfur. Elías lenti 
með skáldskap sinn milli steins og 
sleggju, milli kynslóða Halldórs og Guð-
bergs, milli raunsæishefðar og uppreisn-
ar gegn þeirri hefð. Hann fann ekki 
þann tón, þann stíl, þá aðferð sem herti 
á „aktúaliteti“ metnaðarverks hans. Sól-
eyjarsögu. Svo er annað: Það er ljóst af 
mörgu í bók Þorsteins og öðrum gögn-
um að staða hommans eða hins bísexú-
ala hefur, eins og eðlilegt er, verið mið-
læg í hugsun og tilfinningalífi Elíasar. 
Sá eldur er heitastur brann á honum 
sjálfum. En hann lét ekki verða af því að 
gera þau mál að viðfangsefni sínu, þótt 
hann hefði haft hug á því í framhaldi 
skáldsögunnar Man ég þig löngum sem 
aldrei var skrifað. Þorsteinn Antonsson 
vitnar í minnisbók sem Elías skrifar „á 
gamals aldri“ m.a. þetta: „Ef vel væri 
þyrfti ég að skrifa mína eigin kyn-
þroska- og kynlífssögu. En ég þori það 
varla“ (71). Ef til vill fannst honum að 
með því „hugleysi,“ eins og Þórður hefði 
kallað þögn hans, hefði hann brugðist 
sjálfum sér. 
Skömmu fyrir andlát Þórðar Sigtryggs-
sonar heimsótti ég hann á Landakots-
spítala. Hann var hress í tali að vanda, 
sagði skrýtnar sögur, m.a. af „íslenskri 
skólastelpu í París“ sem þótti svo gott 
hold, að send var flugvél frá Englandi til 
að forða henni undan her Hitlers í 
stríðsbyrjun árið 1940. Hann vitnaði 
enn og aftur í vin sinn Erlend í Unuhúsi 
sem hafði sagt, að hann lifði meira 
lúxus lífi en nokkur miljónamæringur 
og sagði það mesta afrek sitt í lífinu að 
hafa lifað því án þess að lenda í fangelsi 
eða á Kleppi. Hann kvaðst enga virð-
ingu bera fyrir dauðanum og ekki óttast 
hann. En svo bað hann mig að færa sér 
vatnssopa og sagði með undarlegri 
beiskju í röddinni:
„Mér þykir svo vænt um vatn. Þess 
vegna á ég engan vin.“
Þetta var ekki réttmæt kvörtun. 
Þórður var ekki einn vegna þess að 
hann tæki vatn fram yfir brennivín. 
Nær hefði verið að segja, að óhemju-
skapur hans sjálfs hefði einangrað hann 
með ýmsum hætti, því flestir sem hann 
þekktu lærðu að halda sig í vissri fjar-
lægð frá honum vegna þess að aldrei 
vissu þeir á hverju þeir ættu von. En það 
verður ekki sagt um Elías. Hann var 
Þórði, þrátt fyrir allt, sá vinur sem varð 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144