Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						E l í n  B j ö r k  J ó h a n n s d ó t t i r
18 TMM 2013 · 3
okkar og ekki síst innan kjarnafjölskyldunnar, sem á að vernda þau og veita 
þeim skjól. Mannætan getur „afhjúpað myrkrið í hjarta nútímasamfélags 
og minnt okkur á að siðmenningin felur sínar eigin tegundir villimennsku“ 
(Kilgour 1997). Í Leyndarmálinu er það reyndar ekki bara pabbi sem sýnir 
villimennsku og grimmd, hún er alltumlykjandi í samfélaginu einsog sést til 
dæmis á refsingunni sem hann er dæmdur til; að falla fram af þaki hæstu 
blokkar bæjarins. Það er sjálft yfirvaldið sem vill láta mannætuna „verða að 
kjötfarsi“ (bls. 97). Í Leyndarmálinu er fjallað táknrænt um ýmsa glæpi sem 
hægt er að fremja í skjóli fjölskyldunnar og samfélagsleg mörk sem ekki má 
rjúfa.
Nautnir munnsins, matur og kynlíf 
Sundurgreining mannsins á milli þess sem er „ætt“ eða „óætt“ er alltaf 
menn ingarleg (Dagný Kristjánsdóttir 1998:85). Bannið við mannáti fellur 
undir þennan menningarlega tilbúning enda er ekki beinlínis hættulegt 
að borða fólk þó að tilhugsunin um það veki mikinn viðbjóð. Tengsl matar 
og kynlífs eru einnig menningarleg og bæði í goðsögum og ævintýrum 
getur það að gleypa eitthvað í sig verið myndhverfing fyrir kynlíf (Warner 
1995:259). Warner segir kynferðislegt mótíf „vonda karlsins“ í ævintýrum 
hafa verið til staðar síðan Perrault kynnti það til sögunnar í útgáfu sinni af 
Rauðhettu. Síðan þá hafi það orðið mun ágengara í menningunni og litað 
mjög frásagnir um að éta og vera étinn (2000:38). Át, matur og merking hans 
varpa ljósi á nokkur mikilvæg atriði í Leyndarmálinu.
Enda þótt faðirinn í Leyndarmálinu gleypi fólk í heilu lagi er hann ekki sá 
eini sem sýndur er í öfgafullu áti í textanum. Systkinin eru „matarmiðuð“ í 
daglegu lífi sínu; þau hugsa oft um mat og eru alltaf til í að borða. Besti vinur 
systkinanna, Bjössi börger, er á vissan hátt tvífari föðurins. Þeir eru nafnar, 
pabbinn heitir Björn Böðvar, og át Bjössa er jafn taumlaust og föðurins auk 
þess sem viðurnefnið tengir hann við neyslu og át. Börnin eru einnig sýnd 
við neyslu tölvuleikja og þar með sýndarveruleika. Þar eru þau í vægast sagt 
ofbeldisfullum ham. Ýkt neysla barnanna á mat og ofbeldisfullri afþrey-
ingu endurspeglar vestræn neyslusamfélög. Mannætan hefur verið skoðuð 
sem myndhverfing neyslusamfélagsins og fulltrúi fyrir óseðjandi þrá þess: 
„Neysla er vald, og hæfileikinn til að neyta óhóflega og af ásettu ráði verður 
girnilegasti þáttur valdsins“ (Root 1996:174). Sá sem étur er virkur. Aftur á 
móti er það sem étið er óvirkt eins og fórnarlömb föðurins sem hverfa um 
leið og hann innbyrðir þau. 
Börnin í Leyndarmálinu hafa sífellda þörf fyrir mat og stelast meginhluta 
bókarinnar í óholla matinn sem svo oft er nefndur. Þessi matur er þannig 
tengdur við forboðnar nautnir. Oft hefur verið bent á samband matar og 
kynlífs í barnabókmenntum þar sem kynferðislegar þrár barnanna birtast 
í áti og nautnum munnsins (Dagný Kristjánsdóttir 2008:124–5). Í neyslu-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144