Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						E r  n ý t t  „ k a l t  s t r í ð“  í  u p p s i g l i n g u ?
TMM 2013 · 3 117
á afgerandi hátt. Það er engum vafa undirorpið að Jeltsín naut stuðnings 
Vesturveldanna, þ.m.t. Bandaríkjanna, og miklar vonir voru bundnar við 
hann. Fyrsti leiðtogafundur Jeltsíns og Bills Clinton, sem tók við embætti 
Bandaríkjaforseta í ársbyrjun 1993, fór fram í Vancouver í Kanada í apríl 
1993. Í yfirlýsingu fundarins kom fram að forsetarnir væru staðráðnir í að 
koma á virku og áhrifaríku samstarfi milli Rússlands og Bandaríkjanna og 
Jeltsín lagði áherslu á að samskiptin tækju mið af því að hér væri um að ræða 
„framtíðarbandamenn“.3 Hugsun Jeltsíns og fylgismanna hans var að grípa 
til róttækra og harkalegra efnahagsaðgerða, sem m.a. áttu að leiða til aðildar 
Rússlands að vestrænum samtökum, eins og ESB, NATO, IMF og G-7, koma 
Rússlandi á þann hátt í Evrópufjölskylduna og vinna þannig upp 70 ára 
glataða tíð sem hafði tapast undir kommúnismanum.4 Þetta tókst nú ekki 
eins og að var stefnt eins og við vitum og Jeltsín viðurkenndi, tveimur árum 
eftir hrun Sovétríkjanna, að Rússland hefði ekki náð að skapa sér verðugan 
sess í samfélagi þjóðanna.5 Það hefur líka verið sýnt fram á að Jeltsín hafði 
ekki sérstaklega góð tök á að móta eina heildstæða utanríkisstefnu fyrir 
Rússland. Til vitnis um það má benda á að um 30 héruð í Rússlandi ráku 
sumpart sjálfstæða utanríkisstefnu og undir lok 10. áratugarins voru amk. 11 
héruð með eigin sendiskrifstofur í erlendum ríkjum. Þannig höfðu héruðin 
undirritað um 130 alþjóðlega sáttmála, sem sumir hverjir höfðu í för með 
sér skuldbindingar að alþjóðalögum. Tatarstan er líklega það hérað sem mest 
lét fyrir sér fara í þessu efni en einnig önnur héruð þar sem múslímar eru 
fjölmennastir en líka Moskva og Leníngrad sem höfðu stöðu héraða.6
Eftir sem áður verður að telja það óyggjandi að með Jeltsín við stjórnvölinn 
í Rússlandi og Bill Clinton sem forseta Bandaríkjanna, hafi sambúð ríkjanna 
verið góð framan af 10. áratug síðustu aldar. Þetta átti þó eftir að breytast. Í 
ræðu sinni í rússneska þinginu um stöðu ríkisins í febrúar 1996, viðurkenndi 
Jeltsín eins og fyrr segir að utanríkisstefnan hefði ekki tekist sem skyldi. 
Illa hefði gengið að skilgreina markmið stefnunnar og erfitt hefði reynst að 
samræma stefnu og aðgerðir. Þar nefnir hann m.a. stækkun NATÓ sem sé 
gegn hagsmunum Rússlands, átökin í Júgóslavíu og hernaðaruppbyggingu í 
Evrópu (ABM Treaty – Anti-Ballistic Missile-samningurinn um gagn flauga-
varnar kerfi) en tók jafnframt fram að nokkur árangur hefði þó náðst, einkum 
varðandi bætt samstarf innan SSR (CIS7).8 Allt þetta, ásamt manna skiptum í 
stóli utanríkisráðherra Rússlands, þegar Jevgeníj Prímakov tók við af Andrej 
Kozyrev, átti sinn þátt í að sambúð Rússlands og Bandaríkjanna versnaði 
talsvert. Fall Sovétríkjanna sem slíkra leiddi því ekki til varanlegra breytinga 
til hins betra í samskiptum þjóðanna, þótt hugmyndafræðilegum ágreiningi 
(kommúnismi/kapítalismi) væri ekki til að dreifa með sama hætti og áður.
Og hverju breytti Pútín?
Óhætt er að fullyrða að stjórn Rússlands hafi tekið miklum stakkaskiptum 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144