Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						136 TMM 2013 · 3
Úlfhildur Dagsdóttir
Siglingarleiðir 
frásagnarinnar
Álfrún Gunnlaugsdóttir, Siglingin um 
síkin, Mál og menning 2012
„og ég gat komið því að, að ég drægi í efa 
kenningu hans um að öllu væri hægt að 
breyta í sögu, að í meðförum manneskj-
unnar yrði allt sem gerðist að sögu og þar 
af leiðandi líf manns sjálfs“ (221–222).
Hvaða hlutverki þjónar frásögnin og 
hverskonar fyrirbæri er þessi frásögn 
eiginlega? Heimspekingurinn Richard 
Kearney heldur því fram að það að segja 
sögur sé jafnmikil grunnþörf manneskj-
unnar og það að borða. Jafnvel enn frek-
ar, heldur hann áfram: maturinn heldur 
vissulega í okkur lífi en sögurnar gera 
hins vegar lífið þess virði að lifa því.1 
Frásagnarfræðingar hafa leyst frásögn-
ina upp í ótal liði með tilheyrandi flók-
inni hugtakanotkun; greining þeirra 
beinist fyrst og fremst að frásögninni 
sem skáldskap, að frásögnin beri í sér 
skáldskap að því leyti að hún fylgi 
ákveðnum reglum, formúlum. Póstmód-
ernistinn Jean-François Lyotard lagði 
grunninn að kenningarheimi póstmód-
ernismans með greiningu sinni á þætti 
frásagnar í þekkingu; öll okkar þekking 
byggist á frásögum og er því háð lög-
málum skáldskaparins, færð í form.2 
Bókmenntafræðingurinn Linda Hutc-
heon yfirfærði þetta á líf manneskjunn-
ar; að fólk skynjaði líf sitt sem sögu, 
færði tilveru sína í form frásagnar og 
gæddi hana þar með merkingu.3 
Kenningar á borð við þær sem hér 
eru raktar eru ekki að skapi Gyðu, sögu-
konu og aðalpersónu skáldsögu Álfrún-
ar Gunnlaugsdóttur, Siglingin um síkin, 
eins og fram kemur í tilvitnuninni hér í 
upphafi. Í framhaldi af þessum orðum 
hennar segir svo: „Eins og að líkum 
lætur var Önundur á öndverðum meiði, 
hélt því fram að með því að segja frá 
seinustu áratugum ævi sinnar […] væri 
óhjákvæmilegt að gefa frásögninni form 
sögu. Ekkert yrði skýrt eða skilið nema 
það hefði form“ (222). Önundur er því 
greinilega fulltrúi þeirra hugmynda sem 
gefa frásögninni sem slíkri merkingar-
bært vægi. Hann er þó ekki sá eini, því 
þrátt fyrir höfnun sögukonunnar ber 
skáldsagan stöðugt vitni inngrips frá-
sagnarinnar í líf fólks. Meðal annars er 
samband þeirra tveggja, Gyðu og 
Önundar, einmitt byggt á sögum. Þar 
sem Gyða er gift héldu þau sambandinu 
leyndu, fóru lítið út en lágu þess í stað í 
rúminu: „… sögðum hvort öðru sögur 
sem við bjuggum til jafnóðum og keppt-
um um hvort okkar segði betur frá“ 
(175). Og þegar fundum þeirra ber 
saman á ný, áratugum síðar, þá hefjast 
samskiptin einmitt á því að þau segja 
hvort öðru sögur. Þessir endurfundir 
eru hreyfiafl framvindu skáldsögunnar 
en í kjölfar þeirra hefst ferðalag sögu-
konunnar Gyðu um gloppóttar minn-
ingar úr fortíðinni, auk þess sem hún 
reynir að takast á við sinn daglega veru-
leika sem einnig er á stundum ókenni-
legur.
Álfrún hefur áður fjallað um tengsl 
frásagna og minninga í stríðssögunni 
Yfir Ebrofljótið (2001), en segja má að 
könnun á fyrirbærinu frásögn sé einnig 
grunnþáttur í skáldsögum hennar 
D ó m a r  u m  b æ k u r

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144