Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						D ó m a r  u m  b æ k u r
140 TMM 2013 · 3
Hæfilegt ójafnvægi
Sagan sem okkur er sögð í Siglingunni 
um síkin er margbrotin og samansett, 
en þó í raun einföld og skýr. Að mörgu 
leyti má segja að forsmekkurinn að 
henni komi fram snemma í bókinni, 
þegar Gyða lítur í kringum sig á heimili 
Sölva:
Borðstofu Sölva hefur verið breytt í 
vistarveru handa mér, þess vegna er allt 
í hrópandi ósamræmi. Ég á sjálf borð-
stofuborðið með stólunum sex […]. Ég á 
líka skrifborðið í horninu við gluggann, 
en það rímar hvorki við núverandi borð-
stofuborð né buffetið sem fyrir var í 
herberginu […]. Buffetið er nytsamlegt 
til margra hluta. Bakvið glerið er til að 
mynda pláss fyrir alls konar muni úr 
postulíni sem ég á og mér þykir vænt um. 
Hillur sem standa milli gluggann 
eru í stíl við borðstofuborðið hans 
Sölva, sem nú er frammi í stofu, og þar 
hefur verið raðað ósamstæðum glösum, 
könnum, kertastjökum og meira að 
segja brennivínspela. Þessir hlutir virka 
framandi á mig.
Rúmið mitt er kapítuli út af fyrir sig 
og æpir eitt og sér á allt annað sem er hér 
innan veggja. Þetta er nýtískulegt rúm sem 
hægt er að hækka og lækka að vild og gera 
við alls kyns hundakúnstir sé maður svo 
lánsamur að kunna á það. (14–15)
Buffetið á sína sögu sem tengist fyrri 
eiginkonu Sölva og þannig er allt 
umhverfið búið til úr sögum, alveg eins 
og skáldsagan sjálf. Þessar sögur geta 
virst ósamstæðar eins og húsgögnin og 
eru það: „Ég sný mér við og læt augun 
líða yfir borðstofuna sem orðin er her-
bergið mitt. Hér æpir hver hlutur á 
annan og ekkert samræmi í neinu. Það 
vekur hjá mér visst öryggi. Nú er svo 
komið að mér líður ekki vel nema hæfi-
legt ójafnvægi ríki kringum mig“ (12). 
Það er einmitt í þessu ójafnvægi sem 
galdurinn er fólginn, að viðhalda því og 
skapa úr því furðulegt jafnvægi saman-
safnaðra minninga og gleymsku, sam-
fellu í tíma og samhverfu ólíkra menn-
ingarheima. Rödd söguhöfundar segi 
undir lok verksins, eftir frásögn Bjargar 
af vináttu hennar og Hallgríms: „Það 
hefur greiðst úr þokunni og sér til lands 
og gondóllinn hefur skipt um stefnu. 
Hann nær bráðum landi“ (217). Hér er 
enn á ný talað til hins innbyggða les-
anda og hann róaður niður: allt gengur 
vel. En strax í næstu efnisgrein er þess-
ari fullvissu kollvarpað: „Eftir heim-
sóknina til Bjargar var líkt og fótunum 
hefði verið kippt undan mér, ég fékk 
lungnabólgu og lá allar hátíðirnar fram í 
janúar. Hiti og óráð tóku völdin um 
skeið“ (217). Óreiðan tekur því aftur 
völdin, einmitt þegar allt virtist komið í 
röð og reglu og orðin í upphafi verksins, 
um öryggi ójafnvægisins, hljóta að koma 
aftur upp í hugann. En eftir veikindin 
rís Gyða upp á ný og er nú albúin að 
takast á við það sem fyrir ber.6 Það er á 
þessum tímapunkti sem hún deilir við 
Önund um hlutverk sögunnar með fyrr-
greindri yfirlýsingu um að hún dragi „í 
efa kenningu hans um að öllu væri hægt 
að breyta í sögu, að í meðförum mann-
eskjunnar yrði allt sem gerðist að sögu 
og þar af leiðandi líf manns sjálfs“ (221–
222). Önundur heldur hinsvegar fast við 
þá hugmynd sína að „Ekkert yrði skýrt 
eða skilið nema það hefði form“ (222). 
Þessi átök um hlutverk frásagnarinn-
ar ganga, eins og fram hefur komið, í 
gegnum alla skáldsöguna og er einn af 
þeim ásum sem hún snýst um. Annars-
vegar er lesanda stöðugt boðið upp á 
lýsingar sem draga fram siglingarleiðir 
frásagnarinnar og gefa efnistökunum 
form, hinsvegar eru athugasemdir sem 
grafa undan öllum þeim fræðilegu 
vangaveltum um hlutverk sögunnar (og 
hugtökum og hlutverkum frásagnar-
fræðinnar) sem hér hafa verið reifaðar. 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144