Fróðskaparrit

						108

NEWS AND PROGRESS, 1996

nýti árunum, sum partvíst hevði sína orsøk

í lutfalsliga smáum broytingum í hav um-

hvørvinum.

Numerisk umferðis modell kunnu brúkast

til at læra um orsøkirnar til stóru veðurlags

broytingar í farnu tíð og til at skilja dagsins

veðurlags broytingar. Ritgerðin viðgerð

ymisar partar av arbeidið við at skapa eitt

numeriskt modell fyri Atlantshavið, Norð-

urhøvini og Pólhavið. Førleikin hjá einum

slíkum modellið til at simulerað farnar

stórar veðurlags broytingar kunnu síðani

verða brúktur sum mát fyri trúvirðið hjá

modellinum, um tað verður nýtt til at spáa

um veðurlagi í framtíðini.

Serliga er leikluturin hjá hita og ferskvatna

flutninginum í Norðurhøvum og í Pólhav-

inum vidgjørdur. Tann vanliga læran er, at

tað er serliga tað, sum hendir um veturin í

Grønlandshavinum og í íslandshavinum,

sum er høvuðsatvoldin til norður rákið av

heitum og søltum Atlantshavs sjógvi. Ein

kanning av flytan av sjógv nøgd og hita við

havstreymunum vísur á, at stóra hitatapið

hjá sjónum til atmosferuna í Barensthav-

inum helst hevur størri ávirkan á dagsins

umferð í Norðurhøvunum, enn higartil

hevur verið hildi.

Tá jøklar bráðna renna stórar nøgdir av

feskum vatni út á sjógv og kunnu ávirka

hav umferðina. Tær knappligu broytingar-

nar í hav umferðini í seinasta smelti tíðar-

skeiðinum eru vanliga knýttar at bráðnan

av jøklunum, sum fjaldu Skandinavia, og at

smeltivatni, sum rann út í St. Lawrence

flógvan frá Laurentide jøklinum, ið fjaldi

in the ocean environment caused large fluc-

tuations in the Faroese economy.

Numerical general circulation models, may

be used to learn about causes to large cli-

mate changes in the past and to understand

present climate variations. This thesis de-

scribes various elements in the develop-

ment of an ocean numerical model for the

North Atlantic, Nordic Seas and the Arctic

Ocean. The ability of a model to simulate

large climate shifts in the past, may be used

as a measure of the model creditability,

when it is used to predict future climate.

The heat and freshwater forcing of the

Nordic Seas and the Arctic Ocean is in par-

ticular considered. The classic view is that

the Iceland and Greenland Seas are the ma-

jor sites for the driving processes, responsi-

ble for the northward flow of warm and

saline Atlantic water. A study of the ocean-

ic volume and heat transports points out

that the large heatloss from the ocean to the

atmosphere in the Barents Sea may play a

more important role in the northward

oceanic heat transport than hitherto be-

lieved.

During periods when ice sheets are melting

large amounts of freshwater is entering the

ocean and may affect the ocean circulation.

The abrupt changes in the ocean circulation

during the last deglaciation is usually relat-

ed to the melting of the ice sheets which

covered Scandinavia and the discharge into

the St. Lawrence from the Laurentide ice

sheet, which covered large parts of North

America. An analysis of reconstruction's