20 Fostudagur 6. apríi 1979__he/garpósturínrL. STANDID UMFRUMÚSIKU Orð og afsökun gildir engin i þessum stað. Eöa hvað? Þaðsem maður lætur hafa sig til. Einsog aö skrifa um musfk án þess að kunna einu sinni að spila á hljóðfæri. Og það i blað, sem augljóst virðist að sé óbeint ætlað að hressa uppá krata, voðalegasta fólk sem ég veit. En mér skildist það vera vilj- inn hjá ritstjórum Helgarpósts- ins að fá til útafbreytni einhvern almennan hlustanda (og áhorf- anda) til að skrifa um þetta bráðskemmtilega fyrirbæri. Einhvern sem ekki hefði endi- lega sérþekkingu og kannski ekki nema miðlungssmekk, en mikið gaman af margskonar músík og ekki sist ymsu til- standi f kringum hana. Og svona er einmitt vesalingur minn. Auðvitað bar ég þetta fyrst undir Atla Heimi einsog ævin- lega í þvillkum tilfellum og bað hann veita mér styrk til að segja nei. Hvortég myndi ekki annars menningarsvæðinu, rétt einsog maður sé að fara yfir stfla i bekk hjá sér. Þar kemur lika annað til. Ég held það hafi verið Matthias Jochumsson sem hafði það fyrir reglu að skrifa aldrei ritdóm nema honum þætti bókin góð oggæti sagt eitthvað fallegt um hana. Þetta var lagt þannig ut, að gamli maðurinn væri kri- tiklaus. En hann barasta sleppti þvl sem honum fannst ekki gott. Og það var gagnrýni Utaf fyrir sig. Þetta var nokkuð góð regla hjá séra Mattiasi, enég er varla eins þéttvaxinn kristilegum kærleiksblómum. Sarht er ég löngu vaxinn niðurúr þeirri á- ráttu að sitja á tónleikum eins og köttur að horfa á spörfugl biðandi spenntur eftir að ein- hverjum verði á hrösun, sem hægt sé að Þórðargleðjast yfir i gáfulegum samræöum. Debussy sagði vist, að hljóð- færasnillingur hefði sama að- dráttarafl fyrir fólkið og sirkus- Eyrna lyst eftir Árna Björnsson geramig að ftfli? En hann sagði það væri ekkert vist, og þótt svo væri, þá gerði það ekkert til. Og reyndarhafði ég fleyndum ver- ið sama sinnis. Stefnuyfirlýsing Af þessu máttu sál min sjá, að i eftirfylgjandi dálkum verður lítið rætt um hljómfleti eða tónferli, hljómtök eöa uppleys- ingu, hvað þá gagnsæ lagbrot eða hljomgljUpa raddbeitingu. Ekki er heldur ætlunin að tí- unda hvert einasta spilirí, sem til fellur hér á stórreykjavikur- inn. Það væri alltaf von um að eitthvað hörmulegt kæmi fyrir. En hitt ersvo miklu ljúfara að sækja hljómleika með þvi hug- arfari að skulu njóta hinna friðu verka, sem oftast verða ofaná. Og lengstum er flutningur þeirra amk. takk bærilegur. En þó kann stöku sinnum til bera, að hrifningin af framreiddum tónvellingi verði svo mikil, að maður klappi ósjálfrátt og af hjartans lyst, en ekki viðtekinni kurteisi. Hið hryggilega getur þá jafnsjaldan hent, að með engu móti verði við unað og snerkjur komi l andlitið. „Debussy sagöi vist, aö hljóö- færasnillingur hefði sama aðdráttarafl fyrir fólkiB og sirk- önnur skilningarvit Þótt þessir pistlar muni bera samheitið eyrna lyst, þá má ekki gleyma veLslu augnanna og annarra sansa. Hvað getur ver- ið gaman að horfa á tilburði ein- stakra hljóðfæraleikara, lika framanl, en þó einkum heilu hljómsveitirnar. Hvernig bumba er knúð og bogi dreginn, bla'sinn liiður og málmgjöll. slegin. Og hvursu þetta sam- hæfist, ris eða hnigur, gliðnar eöa þéttist fyrir auganu, eykst . og margfaldast, segjum td. i Bolero eftir Ravel. Svo getur stundum verið skondið að virðá þá fyrir sér, sem nálægt sitja. Slikt athæfi þykir þeim að vlsu höfuðsynd, sem þola varla, að nokkur sé svo athyglisvana að skipta um fót á kné nema milli þátta. En einn góðvinur minn amk. er þvi- Hk útlifun og nánast holdtekja sumra tónverka með hnykkjum slnum og rykkjum, að lendi maður I námunda við hann á konsert, þá er álitamál, hvort þeirra verður ekki betur notið með þvi að horfa á hann en hljómsveitina. Og hann veit vlst ekkert af þessu sjálfur — sem betur fer. Annars mundi hann Bræöraborgarstig 16 Sími 12923-19156 Báðar bækur Fétur s Gunnarssonar komnar út i nýjum útgafum Punktur punktur komma strik 4. útgáfa Ég um mig frá mér til mín 2. útgáfa Þeir sem hafa beðið eftir bókum Péturs ættu að bregða við skjótt, því að reynslan hefur áþreifaniega sannað að þær standa ekki lengi við í bókabúðunum. Hklega reyna að leggja hömlur á sig og skemma sina eigin inn- lifun. Og svo eru þaö biessuð htóin, ekki má gleyma þeim. Þau geta verið mjög misvel heppnuð. Andblærinn og stemmningin sem á þeim rlkir afar breytileg. Og aldrei að vita hvaða andleg- um straumum maður verður fyrir á þeim vettvangi. Þannig mætti lengi telja, hversu margt getur verið gam- anið við að snudda I kringum þá eðlu frú Musfku, sem reyndar hefur lika verið kölluð hin mikla hóra, og það af gtíðu tónskáldi. Og er vitaskuld nær allt ótalið. Á skot- spónum Alþýðuleikhúsið er um þessar mundir að æfa upp- færslu á nýjum kabarett Fyrir honum er skrifaður höfundurinn „Húsmóðir í vesturbænum'. Helgar- pósturinn hefur heyrt því hvíslað að þessi „húsmóð- ir" sé enginn annar en Ingólf ur Margeirsson, um- sjónarmaður Sunnudags- blaðs Þjóðviljans. (Birtánábyrgðar) Hræringar Það er ekki ofsagt, að hræringar séu nú I Islenzkum fjölmiðlaheimi, og kemur þar eitt og annað til. Það sem veldur þö mestum skjálftanum þessa daga er að þvi er virðist útkoma þessa blaðs, sem hleypt hefur nýju f jöri i helgarblað Þjóðvilj- ans, þannig að það er gengið i endurnýjun lifdaganna, sem virðist lofa góðu. Sitt hvaö ann- að mætti til taka i þessum efn- um. Visi gengur illa að ákveða hvernig hann eigi aö vera. Ný- afstaðanar útlitsbreytingar á blaðinu hafa misheppnast að mati þess sem þetta ritar, með- al annars vegna þess hve óheppilega hefur tekist til með val á fyrirsagnaletri, sem gefur blaðinu alltof „svart" yfir- bragð. Breytingar á niðurskip- an efnis horfa heldur ekki til bóta. Heimur Islenzkra f jölmiðla er ekki stór. Hversu litill hann er, sést kannski best á þvi hverju umróti ukoma þessa blaös hefur valdið, einsog VG rakti raunar i leiðara Alþýðublaðsins fyrir viku. Varla er búið að tiikynna i auglýsingu, að á siðum Helgar- póstsins verði meðal annars fjallað vikulega um fjölmiðlun, þegar Þjóðviljinn tilkynnir að i nýju Sunnudagsblaði verði gamall. Var tekinnupp á við- reisnarárum, I formannstíð Benedikts Gröndals i útvarps- ráði. Um margt er þetta vissu- lega gott. Það er þægilegt fyrir þá sem fylgjast með þessum skrifum aðláta mata sig þannig á þeim ákveðnum tima dags og þurfa ekki aö elta uppi öll blöð- in. Auðvitað er þetta Hka þjón- usta við þá sem búa Uti á landi, og fá sumir hverjir ekki blöö nema endrum og sinnum, ogsjá kannski sum blöð aldrei. Þetta er þvi þarfur þáttur þjóðmála- umræðunnar. Þvf er hinsvegar ekki að neita að blöðin virðast mér hafa fært sig upp á skaftið með misnotk- un þessa tima. Þótt sjálfhól Vísis sé hlægilegast, þá eru öll hin blöðin, mismikið að vísu, undir sömu sök seld að þvi er þetta varðar. Blöðin hafa öll notað forystugrein- arnar ýmist til að auglýsa sig beint.eða til að auglýsa fundahöld á vegum flokka sinna. Þetta hefur mér alla tið þótt heldur óviðeigandi, og að útvarpið ætti þarna að reisa rönd við, en þab er sjálfsagt hægara sagtengert.Erfitt er aö setjareglurum svonahluti, sem halda. Lfklegt er að farið yrði I kringum þær með ýmsu móti, eins og þegar snjöllum manni Fjölmidlun eftir Eið Guðnason vikulegafjallað um fjölmiðlum. Og hvað gerist á slðum Vfsis? t helgarblaðinu um síðustu helgi er aldeilis óvænt heilsiðu grein undir dálkaheitinu Fjölmiðlun, þar sem sagt er frá þvi að myndsegulbönd séu nú fánleg hér á landi, sem aö vísu voru ekki mjög nýjar upplýsingar. A baksiðu blaðsins þennan' sama dag er itarleg frétt um sama efni, og þar er að finna þessa ágætu setningu: „Vlsir hefur einn fjölmiðla birt reglulega þætti um fjölmiðlun undanfarin misseri, þar sem aðallega hefur verið fjallað um starfsemi út- varps og sjónvarps." Það er löngu orðið slgilt að- hlátursefni þeirrasem vinna við fjölmiðla hér og fylgjast með fjölmiðlaþróun hvern^ ritstjór- ar Visis hæla sjálfum sér si og æ á síðum blaðs sins. Það er svo sem sök sér að vera ánægður með sig, en fyrr má nú vera, þegar það gerist með reglulegu millibili, sennilega svona tvisv- ar f mánuði, að Visir skrifar leiðara um eigið ágæti og ekkert annaö, sem lesnir eru upp yfir landsiýð í' útvarpinu. En stjórnendur annarra fjölmiðla geta vissulega vel við unað meðan ritsjtórar VIsis sjá ekk- ert nema eigin nafla — mið- punkt alheimsins. Hér að ofan var minnst á leiðaralestur Ur dagblöðunum i útvarpi.Ekkier þessi siður ýkja datt i hug að banna orðið dans i auglýsingum I Utvarpi, og átti vfetaövera liöur I einhverskon- ar andlegri siðvæðingu þjóðarinnar. Dansleikir voru auðvitað auglýstir eftir sem að- ur, aðeins áð slepptu hinu magnaða bannorði. Þannig yrði áreiðanlega farið i kringum auglýsingabann i leiðaralestri. Eðlilegast væri auðvitað aö rit- stjórar blaðanna kæmu sér saman um reglur I þessa veru, en það er sjálfsagt til of mikils mælst. Nú er greinilega harðnaðndi samkeppni á blaðamarkaði. Auglýsingarnar um slðustu helgi bera þess vott, og sU ný- lunda að Sunnudagsblaði Þjóð- viljansog Helgarblaði VIsis var víba dreift gefins þá helgiha. Helgarmarkaðurinn er til- tölulega nýuppgötvað fyrirtæki, og nU er bara að sjá hve mörg blöð þessi litli markaður þolir. Astandið á Islenzkum blaða- markaði er á ýmsan hátt óeðli- legt, þvl hér er ekki raunveru- legur markaður fyir öll þau blöð sem Ut eru gefin, og það vita all- ir. Enda herja fjárhagsörðug- leikar nU viða að. Engu skal hér spáö um árangur eða langllfi þess blaðs, sem nú er að hefja sem standa munu ekki liggja á liði sinu, en auðvitað verða það lesendur, sem skera um langlif- ið. Þeir eru hæstiréttur I þvi máli.
Beinir tenglar
