__helgarpÓsturínrU Föstudagur 6. apríl 1979 23 MADDAMAN BREYTIR UM STIL Miðstjórnarfundur Fram- sóknarflokksins um sföustu helgi bar þvl glöggt vitni hversu skjótt skipast veður I lofti sjórnmál- anna. Það var varla hægt at greina á þcim anda, sem rikti á þeirri samkundu, að þarna þing- aði sá flokkurinn, sem i vor sleikti sár sin eftir einhvern mesta stjórnmálaósigur siðari ára, eða að formaöur flokksins, Ólafur Jóhannesson, óumdeilanlega helsta kempa islenskra stjórn- mála um þessar mundir væri i þann veginn að draga sig i hlé. Þvert á móti rikti á þessum fundi meiri eindrægni og léttara andrúmsloft en löngum áður. Erfðaprinsinn, Steingrimur Her- mannsson, tók viö formennskunni án nokkurra átaka að kalla má, og hið sama gilti um aðrar helstu ábyrgðarstöður flokksstjórnar- innar. Fljótlega eftir hin óvæntu tfð- idni um að Ólafur Jóhannesson hyggðist hætta formennsku Framsóknarflokksins voru reyndar nefndir til sögunnar þeir Tómas Arnason, f jármálaráð- herra og Einar Agústsson, vara- formaður flokksins, sem hugsan- legir keppinautar Steingrims. En hvorugur reyndist hafa áhuga á hásætinu. Samdist einfaldlega svo um milli þeirra þremenning- anna, aö Steingrimur tæki for- mennskuna, Einar héldi varafor- mennskunni og Tómas tæki ritarastarfið. Ekki varð teljandi ágreiningur um þessa skipan mála á mið- stjórnarfundinum. Sama má einnig segja um kjör gjaldkera flokksins, Guðmundar G. Þórarinssonar, enda þótt atkvæð- in dreifðust þar meir en i kjöri manna i hinar trúnaðarstöðurn- ar. Það stafaði þó fremur af þvi, að Guðmundur var erlendis er kjöriB fór fram og að menn vissu ekki hug hans (fyrr en eftir hring- ingu til hans i útlandinu) heldur Nýji stlliinn i Framsókn innsiglaður með handabandi Steingrlms og Ólafs. — Tfmamynd: Róbert. en að mikil andstaða væri gegn honum. Hinu er þó ekki að leyna að Guðmundur er foringi annarr- ar hinna striðandi fylkinga i Reykjavik, sem aldrei hefur gróið um heilt á milli eftir prófkjörs- bardagann fyrir siöustu kosning- ar. Báðar þessar fylkingar leita nú eftir stuðningi Steingrims en Blóðhef nd í Pakistan Harkan entist Zulfikar AIi Bhutto fram I andlátið, þó að snörunni væri brugðið um háls honum um lágnættið, en ekki i sólarupprás eins og siður er og við hafði verið búist. Fyrrum for- sætisráðherra Pakistans lét sér hvergi bregða við þennan siðasta grikk sem erkióvinur hans og for- seti rikjandi herforingiastjórnar, Zia ul-Haq, gerði honum. Bhutto kvaðst aldrei myndi biðja sér griða, áður en dauðadómur var kveðinn upp yfir honum, og fyrir- bauð ættingjum sinum að leggja fram náðunarbeiðni. Þeir hlýddu allir með tölu. „Synir mlnir eru ekki minir synir, ef þeir láta ógert að súpa blóð þeirra sem úthella minu blóði," segir I boðskap sem Bhutto tókst að lauma úr fangels- inu til fylgismanna sinna. Og þeir eru enn margir I Pakistan. Það kaldhæðnislega við kosningasvikin i hitteðfyrra, sem urðu Bhutto að falli, var að þau voru þarflaus. Flokkur hans hefði vafalaust sigrað án þeirra. En kosningasvikin urðu hershöfð- ingjunum kærkomiö tækifæri til að steypa honum af stóli. Þeir gátu aldrei fyrirgefið aö það var Bhutto, menntamaðurinn, ræðu- skörungurinn, lýðskrumarinn, sem með lagni og kænsku bjarg- aði Pakistan af barmi glötunar fyrir áratug, þegar herforingja- stjórn hafði mef þrákelkni sinni og stirfni glatað hálfu rikinu, þvi landi sem nú nefnist Bangladesh, og tapað striöi viB Indland. Þvi verBur ekki á móti mælt, aB undirtyllur Bhutto unnu margt óhæfuverkið, en sökin sem hann En þessi héruð eru str jálbýlir út- kjálkar. Landsmegin Pakistans eru héruðin Sind og Punjab, og rigur milli þeirra magnast viö lif- lát Bhutto, sem var ættaður frá Sind og átti þar traustast fylgi. hann hefur hingað til haldið sig utan við þessi átök og mun væntanlegafremur reyna aðbera sáttarorB á milli en aB taka af- stöBu með öðrum hópnum. Ekki er unnt að greina annað á framámönnum I Framsóknar- flokknum en flokksmenn uni þvi vel hvernig skipaðist á þessum miðstjórnarf undi. Gömlu mennirnir rifuðu margir hverjir seglin og ungir menn fengu tæki- færi. ,,Ef þaö má draga einhverja almenna niöurstöðu af þeim breytingum, sem urðu á mið- stjórnarfundinum, þá er það kannski sú að flokkurinn muni breyta um stil," sagði einn framámanna I flokknum I viðtali. Hinn nýi formaður flokksins mun kannski ekki eiga minnstan þáttinn I að móta þá breytingu. Eins og einn viðmælandi minn úr röðum Framsóknarmanna benti á, þá er naumast unnt að Imynda sér ólikari persónuleika en Ólaf Jóhannesson og Steingrlm Her- mannsson. „ólafur er lokaöur, þungur á bárunni, skapstilltur og heldur ihaldsamur," sagbi þessi maður, „Steingrimur aftur á móti liberal á ameriska vfsu, allur á iði, sportlegur, duglegur og djarf- ur, og alls óhræddur að taka upp ný sjónarmið og viðhorf. Stfllinn breytist — þetta er likast alda- hvörfum, þar sem viö erum að ganga inn I 20. öldina." En þótt stlllinn kunni að breyt- ast er ekki að heyra á Fram- sóknarmönnum, að þeir geri ráð fyrir þvi að Steingrimur muni hverfa frá þeirri meginstefnu Olafs aB byggja Framsóknar- flokkinn upp sem miBflokk og treysta Itök hans á þéttbýlis- svæBunum. Ummæli Steingrims nýveriB þess efnis aB Fram- sóknarflokkurinn væri ekki neinn sérstakur bændaflokkur benda DtfDtfDDetrDCd] yfirsým (MfttglfDta] MótstaBa gegn honum var öflug- ust i Punjab, og allt frá stjórn- arárum Breta hafa Punjabmenn svo gott sem einokaB æðstu stöður I hernum. Allir fjórir hæstafétt- ardómararnir sem staðfestu heldur ekki til þess að hann hygg- ist láta þetta tryggasta fylgi fiokksins verða honum f jötur um fót, eins og stundumhefur viljað brenna við. Hinu má ekki gleyma að Steingrimur hefur oft verið kenndur við vinstri arm Fram- sóknarflokksins, en heimildir minar úr rööum Framsóknar- flokksins vildi ekki eera mikið úr þvi og vildumeina að róttækni Steingrims væri kannski fremur fólgin i orðum hans og æði heldur en hugmyndafræöi. En vikjum að Ólafi Jóhannes- syni. Hann heldur upp á aldar- af.mæli ' Einsteins með þvi að sanna að afstæðiskenningin lika við um stjórnmálin — að hinn sigraði getur stundum staðið með pálmann i höndunum. Ólafur bar fyrir sig bæði persónulegum og politískum ástæðum, þegar hann tilkynnti að hann hyggðist hætta formennsku flokksins. ólafur hefur þjáöst af of háum blóöþrýstingi, eins og fleiri góöir menn i framvarðasveit islenskra stjórnmála, auk þess sem eigin- kona hans hefur átt við veikindi að striða og munu þaö vera hinar persónulegu ástæður. Hinar póli- tisku ástæður eru hins vegar þær, að ólafur telur aðstæður allar núna hagstæðar til aB gefa eftir- manni sinum kost á aB koma sér fyrir i söÐlinum, þótt aB hann gegni áfram forstætisráBherra- embættinu, þvi aB meB þvi aB hætta smátt og smátt gefi hann flokki sinum þann umþóttunar- tima, sem sársaukaminnstur er. Eftir Björn Vigni Sigurpálsson Eftir Magnús Torfa Ólafsson dauBadóminn yfir Bhutto eru frá Punjab. Kjarnorka og klauf askapur Bhutto fyrir handtökuna. er dæmdur fyrir, að hafa skipu- lagt banatilræBi viB stjórnmála- andstæðing, þar sem annar mað- ur beið bana, er ekki betur sönnuð en svo aB hæstiréttur Pakistans staðfesti dauðadóminn meB eins atkvæBis meirihluta i sjö manna dómi.Helsta vitniB gegn Bhutto er fyrrum yfirmaBur illræmdrar öryggislögreglu hans, Masood Mahmood, sem enginn efar aB átti um þaB að velja að hjálpa herforingjastjórninni aB koma Bhutto I gálgann eða gista hann sjálfur. ViBsjár I Pakistan voru nógar fyrir, þó ekki bættist viB ólgan sem aftaka Bhutto hlýtur aB vekja. Uppreisnarástand hefur rikt um hriö meBal ættbálka i Baluchistan og fjallabúar viB norBvesturlandamærin eiga I si- felldum erjum viB embættismenn og setulið alrikisstjórnarinnar. Kjarnaknúin raforkuver hafa á siðustu aruin verið vaxandi deilu- efni viða um lönd. Stjórn Thor- björns Falldin I Sviþjóð sprakk á þvi I fyrra, hvort taka skyldi i notkun kjarnaknúin raforkuver, sem deilur eru um hvort standist fyllstu öryggiskröfur. Austur- rikismenn felldu I vetur með þjóðaratkvæði að hefja kjarn- orkurafvæöingu, og stappaði nærri að þau úrslit yrðu stjórn Kreisky kanslara að faili. Bar- dagar milli lögreglu og andstæð- inga kjarnaknúinna raforkuvera hafa verið árviss viðburður I Vestur-Þýskalandi um skeið. Sýnt er að deilur þessar magn- ast um allan helming eftir bilun- ina i kjarnaraforkuverinu á Three Mile Island við Harrisburg i Pennsylvaniu. Þótt þar virBist hafa tekist að afstýra mann- skaða, fór svo margt úrskeiðis að traust manna á kjarnaraforku- verum og þeim sem þeirra eiga að gæta hefur beöið hnekki. Bandariska kjarnorkueftirlitið var ekki látið vita af biluninni, fyrr en geislavirkt gas hafði streymt út i loftiB I þrjá klukku- tima. Fyrir mistök fékk geislavirkt vatn af kjarnaofninum aB bland- ast hreinu vatni I vatnskerfi i útbyggingu. Tveim dög- um eftir fyrstu geislunargus- una út i loftiB kom önnur öllu magnaBri. AstæBan fyrir henni er óljós, og starfsmönnum kjarn- orkueftirlistins og talsmönnum fyrirtækisins sem rekur kjarn- orkuveriB ber mjög I milli um hvenær hún hafi átt sér staB. HættuástandiB i Harrisburg vekur svo aukna athygli á ýmsu öBru sem gerst hefur nýlega, og bendir til aB kjarnaraforkuver séu viBsjál. Fimm slik i austurfylkjum Bandarikjanna voru stöðvuB i sIB- asta mánuBi, meBan rannsókn stendur yfir á hvort styrkur mannvirkjanna til aB standast jaröskjálfta sé ófullnægjandi. Kjarnorkueftirlit Bandarikj- anna viBurkenndi fyrir skömmu, aÐ rangt hefBi veriB af þvi aB leggja blessun sina yfir skýrslu um öryggi kjarnaraforkuvera, þar sem niðurstaðan var sil aö al- varlegt óhapp I slikum fyrirtækj- um gæti i hæsta lagi komið fyrir einu sinni á hverjum milljón ár- um. Og til að kóróna allt saman var Þótt svo virðist að tekist hafi að afstýra mannskaða í Harrisburg fór svo margt úrskeiðis að traust manna á kjarnraforkuverum og þeim sem þeirra eiga að gæta hefur beöið hnekki. Bandarikjastjórn hefur lagt til við Japansstjórn að þær hefji i sameiningu leit að eyðijeyjum I Kyrrahafi, sem séu hæfilegir geymslustaðir fyrir úrgangsefni frá kjarnaraforkuverum, sem haldast háskaleg I aldir eöa jafn- vel þúsundir ára. frumsýnd 16. mars kvikmynd Michael Douglas, „The China Syndrome", sem snýst um kjarnaofn sem bræBir sig út úr raforkuveri og þvert I gegnum hnöttinn áleiðis til Kina.
Beinir tenglar
