Föstudagur i. ágúst 1980. halgarnn<zti irinn ÚTVARPSHÚS ÚTI í MÝRI, BREMSUNEFND SETTI UPP Á SIG STÝRI, ER ÚTI ÆVINTÝRP eftir Ernu I ndriðadóitiirni^ndir: ^***""**-*^ ^**..... .........., Húsnæöismál Rlkisútvarpsins eru sorgarsaga sem vart sér fyrir endann á, nú þegar fimmtugsaf- mæli stofnunarinnar stendur fyrir dyrum. SjónvarpiO hefur aö vísu frá upphafi hafst vio I eigin húsnæöi aö Laugavegi 176, en út- varpiö hefur allt frá byrjun hrak- ist úr einu leiguhúsnæöinu i annafi og draumur þeirra útvarps- manna um afi komast i eigifi hús- næ&i hefur enn ekki ræst, þrátt fyrir aöumræöur um afi stofnunin byggi yfir sig hafi alltaf skotifi upp kollitium annafi veififi. Tvisvar hafa húsbyggingamál út- varpsins komist á þaö stig afi búiO hefur verifi a& teikna hús og safna peningum i húsbyggingasjófi. i fyrra skiptifi fékk hiö opinbera peningana aO láni og skilaOi þeim siöan mörgum veröbólguárum seinna, en þá var upphæfiin orfiin þaö rýr aö i húsbyggingu varö ekki ráöist. Teikningarnar uröu úreltar og útvarpshúsiO endaOi sem litiO likan uppi á Vatnsenda. Timinn leiö og aftur var fariö aö tala um aö byggja yfir útvarp- iO. t dag er búiO aO safna i sjóO enn á ný, búib afi grafa grunn og girfia utan um hann, en sifian ekki söguna meir. Leyfi til áframhald- andi framkvæmda fæst ekki, máliO er strand í kerfinu og engin lausn f sjónmáii. Fyrir mörgum árum siöan var Rikisútvarpinu úthlutuö lóö i Reykjavik undir húsbyggingu sem myndi hæfa starfseminni. Fyrir tveimur árum sfðan var svo fyrsta skóflustungan tekin með mikilli viðhöfn af Vilhjálmi Hjálmarssyni þáverandi mennta- dag. En endalokin urOu þau aO hið opinbera haföi af útvarpinu pen- ingana sem ætlaöir höfðu veriö i húsbygginguna og þar meö var draumurinn búinn. A fertugsafmæli Rikisútvarps- ins áriö 1970, stofnaöi Gylfi Þ. Gislason sem þá var mennta- málaráöherra FramkvæmdasjóÖ Rikisútvarpsins sem skyldi not- aöur til þess aö koma upp viöun- andi húsnæOi fyrir útvarpiö ásamt tækjabúnaOi. Hann skipa&i einnig byggingarnefnd og for- maður hennar var Andrés Björnsson útvarpsstjóri og gegnir hann enn i dag formennsku i nefndinni. Þaö var hafist handa og haft samband viO menn erlendis okkur til ráögjafar þar sem viö höfðum aldrei byggt neitt hús, hvorki yfir útvarpsstöð okkar né sjónvarp. Þeim ágætu stofnunum hafði bara veri& komi& fyrir þar s'em þaö henta&i i þaö og það skiptið og að sjálfsögðu alltaf til bráðabirgða. trar uröu fyrir valinu sem fyrirmynd;' sagöi Vilhjálmur Hjálmarsson arkitekt hjá Teikni- stofunni óðinstorgi sf., en þeir voru fengnir til þess að teikna húsið áriö 1972. Hann sagði a& Irar heföu þá verið að byggja sér útvarps- og sjónvarpsstöð sem þotti henta islenskum aðstæðum. Það voru fengnir hingað irskir ráögjafar og þeir lögðu strax á það áherslu að hér yröi hannað hús bæði fyrir útvarp og sjón- varp," sagði Vilhjálmur. I þvi væri mest hagkvæmni þar sem yfirstjórn þessara stofnana væri sameiginleg og hægt yrði að nýta unni er þröngt setinn bekkurinn. Ef menn koma hingað i viðtal er enginn staður fyrir hendi þar sem hægt er að ræða viö þá i ró og næöi" sagöi Helgi H. Jónsson fréttamaður. Og Astvaldur Krist- insson tæknimaður gaf ekki mikið fyrir starfsaðstöðuna hjá útvarp- inu. Ég var aö koma frá Dan- mörku" sagöi hann. Og skoöaöi þar danska úlvarpiö og þa& er ekkert hægt a& Hkja þvi saman vi& þaö islenska, þaö er bara eins og svart og hvitt" Hjörtur Pálsson dagskrárstjóri sag&i þessa slæmu aðslöðu standa útvarpinu verulega fyrir þrifum, en þegar fariö væri fram á úrbæt- ur væri viðkvæðið ævinlega Þegar viö komum i nýja husiö ..." Sjónvarpið vill ekki flytja En Adam var ekki lengi i Para- dís, þegar til átti að taka var Samstarfsnefnd um opinberar framkvæmdir ekki aldeilis á þvi að leyfa útvarpinu aö byggja svo stórt sem ætlunin var aö gera. Geir Gunnarsson alþingismaður sem þá átti sæti I samstarfs- nefndinní sagði að þá hefði verið sæst á að bæði útvarp og sjónvarp fengju inni I þessum fyrsta áfanga hússins. En starfsmenn sjónvarpsins voru ekki sáttir við þau málalok. Þetta er dæmigerö islensk fjárfesting," sagði Jón Björg- vinsson, sem starfar bæði hjá útvarpinu og sjónvarpi. Það er ekkert gert i 50 ár og svo þegar er mikiö umstang og kostnaður við aö flytja þaðl' i bráöabirgðahúsnæði Einar Þór Rafnsson aöstoðar- maöur ljósameistara við sjón- varpið sagði aö i nýja húsinu væri gert ráö fyrir aö konsertsal út- varps yröi breytt i sjónvarps- *stúdió. Það verður settur upp flókinn ljósaútbúnaður sem siöan þyrfti að flytja með mikilli fyrirhöfn seinna ef i það færi" sagði hann. Þó aðstaðan inni i sjónvarpi sé ef til vill ekki eins og best verður á kosið, hafa starfsmenn þess greinilega meiri hug á að halda sig þar i staö þess að flytja, enda. tiltölulega ánægðir með sitt hús. A aðalfundi Starfsmannafélags sjónvarpsins var samþykkt ályktun þar sem menn lýstu sig mótfallna þvi að sjónvarpið tæki sig upp og flytti i nýtt hús ásamt útvarpinu. Það var ætlun okkar aö vekja athygli Byggingarnefndar og for- ráðamanna stofnunarinnar á að okkur væri alls ekki sama hvernig aö þessu væri staðiö," sagöi Vilmar Pedersen, formaður Starfsmannafélagsins. Það hús- næði sem okkur er ætlað að flytja I er bráöabirgöahúsnæöi, þar sem við eigum aö fá rými sem er til- tölulega litiö stærra en það sem við erum i nú. Það er þvi mein- ingin að selja þetta eina húsnæði sem Rikisútvarpiö á og flytja I bráðabirgðahúsnæ&i til óákve&ins tima án þess a& nokkrar áætlanir séu uppi um framhaldið. Við er- iielgi II. Jónsson Pétur GuOfinnsson Vilmar Pedersen Hörfiur VHhjálmssoil Máui Sigurjónsson Andrés Björnsson Astvaldur Kristinsson Jón Björgvinsson málaráöherra. Si&an var grunnurinn grafinn og aö þvi búnu var girt I kringum allt saman. Giröingin sem sett var upp I kringum útvarpshúsgrunninn var svo rammger að það var greini- legt aö hún átti að endast lengi, að það átti a& taka langan tima aö byggja þetta" sag&i Helgi H. Jónsson fréttama&ur útvarpsins, sem fylgdist með þessari þróun útvarpslóöarinnar. Og hætt er viö að hann hafi haft þar rétt fyrir sér, þvi undanfarin tvö ár hefur ekkert miðað áleiðis i byggingu hússins og útlitiö er ekki bjart. Langt er siðan fyrst var farið aö huga aö húsbyggingu fyrir út- varpið. Ari& 1946 teiknaði ameriskur arkitekt fyrir Rikisút- varpiö hús sem þotti mjög full- komið á þeim tima. Til stóð aö reisa það á Melunum, einhvers staöar i grennd við þann stað sem Háskólabió og Hótel Saga standa i sameiginlega bókasöfn, mötu- neyti og æfingaraðstööu og einnig yröi með þvi móti mögulegt að samræma hluta skrifstofuhalds- ins. Viö gerðum þvi heildaráætlun fyrir báðar þessar stofnanir. Heildarskipulagið er nokkurs konar þróunarplan uppá framtið- ina, en þa& segir ekkert um þa& hversu mikið eöa hvað á að byggja. Um það hafa ráðamenn algerlega frjálsar hendur, þaö er eingöngu pólitisk akvörðun" Og þa pólitísku akvörðun tóku ráöamenn, nánar tiltekiö Bygg- ingarnefnd Rikisútvarpsins, sem lagði fram tillögu um byggingu fyrsta áfanga hússins sem samkvæmt heildarskipulaginu var ætlaöur útvarpinu eingöngu. Þá kættust iltvarpsmenn enda orðnir langeygir eftir nýja hús- inu. Og kannski ekki að furða þar sem þrengslin á Skúlagötunni eru gifurleg og vinnuaöstaöan ekki upp á marga fiska. A fréttastof- eitthvað er gert, þá er það svo stórt og flott a& það verður alltof stúrt. Þá sjá þeir fram á það að það verður að troða stjónvarpinu þarna inn lika, það er ekki um annað a& ræ&a vegna þess aö þeir verða að selja húsiö ofan af sjón- varpinu til þess að geta staðið undir byggingarframkvæmd- unum" Einkum leist þeim sjónvarps- mönnum illa á að fara að setja bæði útvarpið og sjónvarpið inn i hús sem upphaflega var ætlaö ut- varpinu einu. Rýmið fyrir hvora stofnunina um sig veröur litið meira en áður." sagði Jón Björgvinsson. Auk þess sem það er dýrt aö breyta fyrsta áfanga útvarps- hússins i sjónvarpsstöð og senni- lega verður enn dýrara aö flytja sjónvarpiö úr einum staö i annan. Sjónvarpið er ekki bara eins og venjuleg skrifstofa, þvi fylgja fleiri kilómetrar af köplum og það um fyrst og fremst aö hugsa um hagsmuni stofnunarinnar og okkur finnst ekki hafa verið reyndir til þrautar þeir mögu- leikar að byggja við og stækka húsnæ&i sjónvarpsins á Lauga- veginum. Jafnframt leggjum viö á það áherslu að við höfum fulla samúð með félögum okkar niður i útvarpi I þeirra húsnæðishrakiJ' Betri aðstaða og meira pláss Helgarpósturinn spuröi Andrés Björnsson útvarpsstjóra og for- mann Byggingarnefndar hvort ekki hefði veriö misráðið að ætla sér að koma sjónvarpinu þarna fyrir til bráöabirgða. Ekki vildi útvarpsstjóri meina að þetta væri beinlinis bráðabirgðahúsnæði. Sjónvarpiö fær þarna betri að- stöðu og meira pláss," sagði hann. Þeim hefur verið neitað um leyfi til þess aö byggja viö húsiö á Laugaveginum og eru þegar farnir að notast við leigu- húsnæði út um allar jarðir, t.d. fyrir geymslur og æfingasali^' Og samkvæmt teikningum af nýja húsinu er þetta hárrétt hjá utvarpsstjóra. Bæði útvarp og sjónvarp fengju I þessu nýja hiisi mun betri aðstöðu en þessar stofnanir hafa I dag. Þetta virðist mörgum vera allsendis ókunnugt um bæði hjá útvarpi og sjónvarpi. Máliö virðist ekki hafa verið kynnt starfsfólkinu sem skyldi og Htil samráð við það haft um hönn- un hússins. Vilhjálmur Hjálmarsson arki- tekt sagði þó að þegar þeir hefðu komiö inn i myndina '72 hefðu óskalistar frá yfirmönnum deilda legiö fyrir. Og einnig sagði hann aö tæknideild útvarpsins heföi verið höfð með i ráðum frá byrjun. Undirmenn aldrei spurðir um neitt En almennir starfsmenn hafa greinilega ekki haft mikið að segja um þróun mála. Við erum aldrei spuröir um neitt, viö þessir undirmenn hérna" sagöi Máni Sigurjónsson tæknimaður hjá útvarpinu þegar hann var inntur eftir þvi hvort þeir hefðu verið haföir eitthvað með i ráðum. Okkur hefur ekkert verið kynnt það hér svo ég muní',' sagði Helgi H. Jónsson fréttamaður hjá útvarpinu, þegar hann var spurð- ur hvað hann vissi um húsið. Vilmar Pedersen hjá sjónvarp- inu sagði að málið hefði verið kynnt hjá þeim og afstaöa þeirra mótaðist fyrst og fremst af þvi hvernig þa& hefði verið gert. Teikningarnar voru bornar undir einstaka starfshópa i hlut- um, þ.e.a.s. hver starfshópur fékk að sjá þann hluta byggingar- innar sem varðaði hann sérstak- lega. Þetta var borið undir okkur nánast eins og það væri fast- ákveðið og við vorum algjörlega á móti þessu eins og það lá fyrir," sag&i hann. En við stefnum að þvi aö knýja á um a& haldinn veröi góður kynningarfundur i haust um máli& i heild. Þaö má vera aö einhverjar þær breytingar hafi veriö geröar sem til bóta horfa fyrir okkur. En það er mjög óklárt hvernig þetta er hugsað. A t.d. aö flytja tæki héðan I nýja húsið? Það er ekkert smáfyrir- tæki og kpstar tugi milljóna. Það tæki auk þess langan tima og það yröi að loka sjónvarpinu á meöan. Tækin eru lika búin að lifa sitt fegursta og ekki veitti af aö fá ný. Eöa er kannski meiningin að búa þetta nýja húsnæði nýjum tækjum? Það kostar ekkert smá- ræði að tæknivæða nýja sjón- varpsstöð, hugsanlega myndi þa& kosta jafnmikið og sjálf bygging- in" sagði Vilmar Pedersen for- maöur Starfsmannafélags sjón- varpsins. Eins og fótboltavöllur Hjörtur Pálsson dagskrárstjóri