12 Föstudagur i. ágúst i98o. húlgarpósturihh fslensku sumar-þjóðflutningarnir til sólarlanda: RUMLEGA 200 ÞÚSUND Á RÚMLEGA 20 ÁRUM ? eftir Guðlaug Bergmundsson Sólarlandaferöir eru orðnar fastur liöur i feröalögum lslend- inga til útlanda og hafa verið þaö um margra ára skeiö. Liggur manni stundum viö aö halda, aö ekki séu til önnur lönd en svoköll- uð sólarlönd, Spánn, ttalia, Júgóslavia og aö einhverju leyti Grikkland, nema kannski klassiskir staoir eins og Kaup- mannahöfn og London. En tslend- ingar eru ekki þeir einu i Norður- álfu, sem halda suöur á bóginn i sólarleit. Aðrir Nor6urlandabúar, Þjóðverjar og Englendingar eru þar f jölmennir, svo einhverjir séu nefndir. l>að er kannski heldur ekki undarlegt, þótt fólk sem býr við misjafna veðráttu meiri hluta ársins, þrái að komast i ,,sól og sumaryl", þegar það tekur sér fri frá störfum. Sólarlandaferðir eru heldur engin nýlunda i evrópskri sögu. Mailorca á sér langa sögu, sem vetrardvalarstaður rika fóiksins i Evrópu og það allt frá dögum Napóieons i upphafi siðustu aldar. Þangað sóttu margir lista- menn, eins og tónskáldið Chopin og franska skáldkonan og rithöf- undurinn George Sand, sem skrif- aði meira að segja bók sem hún kallaði „Vetur á Maliorca". En sólarlandaferðir, eins og þær tiðkast nú á dögum, þegar menn fara yfir heitasta sumartimann á meðan innfæddir halda sig innan dyra, fjarri sólu, ciga sér líklega ekki nema nokkurra áratuga sögu. En hvenær fóru islendingar að leggja Icið sina til sólarlanda? Pyrsta isicnska leiguflugið til Mallorca var farið um páskana 1957 eða "58 og var það Guöni Þórðarson, sem stóð fyrir þvi. Farið var með Skymaster flug- vél, sem beið eftir farþegunum. Aður höfðu tiðkast hópfcrðir ts- lendinga til Evrópu og ma. Spán- ar, en það voru ekki eiginlegar sóiarferðir, eins og þær eru i dag, þar sem farið er á einn áfanga- stað og farþegar geta ráðstafað sinum tima að vild. Þetta voru rútuferðir þar sem komið var við á nokkrum fyrirfram ákvcðnum stöðum. En hver voru tildrögin að þessu fyrsta islenska leigufiugi til Mallorca? Þvl svarar Guðni Þórðarson: Flugvélin beiö á meöan „Ég hafði ferðast töluvert um þessar slóðir og þetta atvikaðist þannig, að það voru starfsmanna- hópar, sem leituðu til min og báöu mig um aðstoð i þessum efnum. Ég leigði flugvél af Flugfélagi Is- lands og þá hafði að ég held engin islensk farþegaflugvél lent á Spáni. Siðan óx þetta eiginlega áður en maður vissi af og árið 1959 stofnaði ég ferðaskrifstofuna Sunnu." Guðni sagði, aö þessi flug hefðu svo haldið áfram næstu ár og hefðu fyrstu flugin eingöngu verið bundin við páska. Danir og aörar þjóöir i kringum okkur höfðu þá verið með svona ferðir i nokkur ár og féllu þessar ferðir i góðan jarðveg hér. Sunna stóð einnig fyrir fyrsta islenska leigufluginu til Tenerife á Kanarieyjum árið 1962 og hafði þá engin islensk flugvél lent þar áður. Guöni var spurður að þvf hvort hann hafi verið fyrsti maðurinn, sem skipulagði sólarferðir fyrir tslendinga. „I beinu flugi, alla vega" sagði hann. „Að vísu höfðu áður verið ferðaskrifstofur, sem höfðu farið i bilahópferðalög um Evrópu. Ferðaskrifstofa rikisins hafði verið í hópferðum og keyrt um Spán eina eða tvær ferðir, en þaö ervistekki áttviö svona bilferöir, þegar talað er um sólarianda- feröir," sagöi Guðni. Það var hins vegar ekki fyrr en 1967, að Sunna var með reglu- legar flugferðir til Mallorca á sumrin á eigin vegum, en nokkur sumur þar á undan hafði verið samvinna við danskar feröaskrif- stofur. Flugu hóparnir héðan tii Kaupmannahafnar, en þaðan subur á bóginn með dönskum vélum. Kristin Aðalsteinsdóttir hjá ferðaskrifstofunni Útsýn sagði, að Ctsýn hefði byrjað með leigu- flug til sóiarlanda árið 1958 og hefðu þetta verið páskaferðir þar sem flugvélin beið eftir farþegun- um og áfangastaðirnir verið ýmist Costa del Sol eða Kanari- eyjar. A árunum 1967 og'68 var Ctsýn meö reglulegar ferðir til Spánar í sam vinnu við danskar og enskar ferðaskrifstofur og þó aðallega enskar. Fóru hóparnir héðan með áætlunarflugi til London á almennu hópfargjaldi, en svo áfram þaðan meö leigu- flugi. Aður höfðu verið skipu- lagðar rútuferðir um Evrópu, þar sem flogið var héðan i sem styst- um áfanga og siðan ekið. A árun- um 1966—67 féll gengi islensku krónunnar um 50% og þar með hækkuðu fargjöld svo, að þaö var fyrirsjáanlegt, að fólk hefði al- mennt ekki efni á að kaupa ferðir eins og þær höfðu verið skipulagðar áður. „Eftir þessa miklu gengisfell- ingu var farið að hugsa um hvernig hægt væri að koma fólki á einhvern stað, þar sem það gæti búið þokkalega og farið i kynnis- ferðir til aö kynnast landi og þjóð," sagði Kristin. „Við byrjuðum á Andalúsíu á Suður-Spáni og gáfum fólki kost á að fara til Granada, Sevilla, Cordoba og þeirra sögufrægu staða, sem eru þarna í kring og einnig yfir til Marokkó." Kristin sagði, að það hefði verið árið 1969, sem Ctsýn heföi byrjað með „keöjuverkandi leiguflug til Malaga", eins og hún orðaði það. Allt i uppbyggingu En hvernig var umhorfs á sólarströndum, þegar Islend- ingar fóru að venja þangað kom- ur sinar? Um Costa del Sol sagði Kristin Aðalsteinsdóttir: „Þarna var allt i mikilli upp- byggingu og þar var mikiö af góðum gististöðum, glæsilegum hótelum og ibúðarhUsum, enda Spánverjar orðnir vanir að taka á Fjölskyldan veifar til kunningjanna heima. Strandgestir dýfa tánum I Mið- jarðarhafið I upphafi skipulagðra sólarlandaferða frá tslandi. Galvaskur hópur ferðalanga með suðrænan gi óður I baksýn.
Beinir tenglar
