hdrjarpnerf, irinn Föstudagur i. ágúst 1980: 13 móti svona ferðahópum, þvi þá var þessi háttur á ferðalögum bú- inn að tiðkast i fjölda ára I Bret- landi, Þýskalandi og á Norður- löndunum." Guðni Þórðarson sagði, að þegar hann fór fyrstu ferðina til Mallorca, hafi sá sólarlanda- túrismi sem siðar varð á Spáni eiginlega ekki verið byrj- aöur. A þessum tima hefðu aðeins verið þrjú hótel á Arenal baðströndinni og eitt á Magaluf, þar sem nú væru hundruð hótela. Palma hefur breyst miklu minna" sagði hann. ,,Þá voru hótelin þar að mestu leyti. Sum þeirra eru að visu hætt, þvi tiskan varð sú, að þessar sólarferðir færðust meira út á strendurnar, enda var Mallorca alls ekki sumardvalarstaður hér áður fyrr. Það var ekki fyrr en eftir strið, að það varð i tísku i Evrópu að fara almennt til sólarlanda að sumri til" sagði Guðni. Þessar fyrstu sólarlandaferðir gengu ákaflega svipað fyrir sig og ferðirnar i dag. Starfsmenn ferðaskrifstofanna tóku á móti farþegunum og bentu þeim á möguleika til skoðunarferða á sögufræga staði i nágrenninu. Annars réð fólk tima sinum sjálft og fór sinna eigin ferða. 1 upp- hafi voru farþegar i þessum ferðum að meirihluta eldra fólk, en unga fólkið var fljótt að taka við sér og hefur fjöldi farið vaxandi með hverju ári, enda má segja, að þessar hópferðir hafi orðið almenningseign hvað verð snertir. Kristín sagði að undan- farin fjögur til fimm ár hefði orðið gifurleg aukning farþega utan af landsbyggðinni. Fram til þess tima hafi sólarlandafar- þegar svo til eingöngu verið af Reykjavlkursvæðinu, eða frá Akureyri. Einnig væri þróunin sú, að fólk færi æ meira með börnin sin i sumarleyfið. Dregið úr framboði Um þróun sólarlandaferða sagði Guðni Þórðarson, að þáttur leiguflugsins hefði gert þáð að verkum að þær urðu almennings- eign. ,,Þær eru það nú ekki Hákarl 8 arnir færu bá ekki út úr hag- kerfinu, heldur stuðluðu þeir aö stóöugt aukinni afkastagetu og hagsæld þjóðarbúsins. Mikilli atvinnu hefur veriö haldið uppi á undanförnum árum með erlendum lántökum. Sam- dráttur þeirra yröi mun meiri áhrifavaldur á atvinnuleysi, en lækkun rikisútgjalda með sam- svarandi skattalækkun. Uppreisn skattgreiðenda Skattgreiðendureru komnir i uppreisnarhug viða um lönd og má sem dæmi nefna, að talið er að hið mikla fylgi Ronalds Reagan i Bandarfkjunum stafi fyrst og fremst af loforði hans um að stöðva vöxt opinberra útgjalda og að lækka tekjuskatt. Þar eru þó skattar mun lægri en hér á landi. Hætt er við að reiði skattgreiðenda hér á iandi bitni á margs konar þarflegri þjónustu hins opinbera, ef svo fer sem horfir, þjónustu sem bætir og auðgar lif okkar. Rikisstjórn og alþingi verða þvi af dugnaði að hreinsa og grisja skóg hins opin- bera áður en þaö verður um sein- an. Höggva þarf greinar burtu og hreinsa margs konar skugga- gróður af skógbotninum. Litlar horfur eru þó á sllku. Rikisstjórnin situr fund eftir fund og ræðir verðlag á brauðum, sem varla eru framleidd. Hún skammtar hitaveitum svo naumt framkvæmdafé að oliuhitun er tekin upp á nýjan leik og islenzkum iðnvarningi skmmtar hún söluverð undir kostnaðar- verði, svo iðnrekendur snúa sér að innflutningsverzlun. Lúðvik Jósepsson hefur meira að segja skynjað galskapinn i þessu og vill nú undirbúa brotthlaup Alþýðu- bandalagsins úr rikisstjórninni. Atvinnuöryggi landamanna er i alvarlegri hættu en það hefur verið i um margra ára skeið. Lifskjaraskerðing er raunveru- leiki, sem ekkert visitölusvindl fær dulið. Við slikar aðstæður er erfitt að gjalda keisaranum það, sem keisarans er. Og það bætir ekki ur skák, þegar keisarinn er uppvis aö óviti, rugli og ráðleysi. Hákarl lengur, held ég, ef þú litur á verðið'' sagði hann. Núna er leiguflugið orðið hlutfallslega miklu dýrara og þar með ferð- irnar, en áætlunarflugið. Siðan hefur þróunin orðið sú, að það er að draga úr þessum leiguflugum. Það eru færri leiguflug til sólar- landa i ár en nokkru sinni fyrr i mörg ár og meira farið i áætlunarflugi." Kristin Aðalsteinsdóftir sagði, að það hefði verið stanslaus aukning þangað til i fyrra. Þa hefðu þessar ferðir náð hámarki, að hennar áliti, en það þyrfti nokkur ár i viðbót til þess að sjá það. Þá var of mikið sætafram- boð á markaðnum. Það eru allar ferðaskrifstofursammála um það og drógu þær allar frekar úr þvi i ár." Samkeppni innan ferðaiðnaðar- ins hefur verið mjög hörð undan- farin ár, enda islenskur markaður takmarkaður og ekki endalaust hægt að bjóða upp á ferðir. Guðni og Kristin voru spurð að þvi hvernig samkeppnin hefði verið á þessum fyrstu árum sólarlandaf erðanna. Það hefur alltaf verið 'sam- keppni i ferðamálum á Islandi og alls staðar. Þetta er ekki það stór markaður, að það sé raunveru- lega hægt að bjóða upp á mikla fjölbreytni", sgði Kristin. Guðni sagði, að samkeppnin hefði ekki verið mikil fyrst, þar sem ekki hefði verið um sömu áfangastaði að ræða hjá Sunnu og Útsýn. Það hafi ekki verið fyrr en um 1970, þegar Flugfélagið kom inn i myndina. Með þátttöku Flugfélagsins i þessu jókst sam- keppnin og þá kom i ljós, að það var ekki hægt fyrir neinn aðila, seir ekki var i nánum tengslum við flutningsaðilann, að standast alvöru samkeppni',' sagði hann. Sama fólkið ár eftir ár Þau Kristin og Guðni voru að lokum spurð að þvi hvort þau hefðu einhverja hugmynd um hve margir Islendingar hefðu farið i sólarlandaferðir frá upphafi. Nei, það hefur enginn hugmynd um það" sagði Guðni. Þetta er mikið sama fólkið sem fer ár eftir ár, en alla vega er það miklu minna en I nokkru öðru nágrannalandi okkar. Fyrir tveim árum, þegar mikið var ferðast, held ég að það hafi verið tiundi hver Islendingur, en þriöji hver Dani." Þess má geta að algengt mun vera að fólk komi ár eftir ár, aftur á sömu hótelin og sömu staðina. Kristin sagði að hún hefði nú ekki þá tölu i kollinum, en það væri kannski hægt að áætla það, þegar maður vissi sætafram- boðið. Ég hugsa að sætafram- boðið undanfarin 3-4 ár hafi verið milli fimmtán og tuttugu þúsund á ári. Ég get þvi alltaf imyndað mér, að það sé allt að þvi þjóðin, sem hefur farið i þessar ferðir frá upphafi',' sagði hún. Geysileg breyting" segir Haukur Gunnarsson sem hefur farið tiu sinnum til Costa del Sol Ströndin fyrir neðan Torre- molinos var t.d.þannig þá, að þar var bara einn matsölustaður, sem fullorðin hjón ráku. Það var ekki um annað að ræða þarna, en á þessum tiltölulega stutta tima hefur ströndin breytt mikið um svip. Þar hefur nú verið inikið byggt af stórum hótelum. Við komum þarna aftur i vor og þessi sami matsölustaður er ennþá til, en svipurinn er orðinn allt öðru- visi, það er meiri túristablær á honum." Sá sem þetta segir, er Haukur Gunnarsson, en hann hefur siðan 19656 farið allt að tiu sinnum til Costa del Sol. Hann segir að á þessum árum hafi allt breyst þar geysilega mikið og að hans áliti hafi Spánverjar farið allt of hratt i uppbyggingunni þar, því þeir hafi legið eftir með byggingar sem ekki hafi skilað sér. Haukur segir, að þegar hann hafi farið þangað i fyrstu beinu hópferðunum héðan, hafi þar allt verið i uppbyggingu og hafi það mjög sett svip sinn á staðinn, en þar sem hann og aðrir farþegar hafi verið, hafi allt verið tilbúið og þjónustan ágæt. Það er nú svo með Costa del Sol, að þú getur alltaf verið einn ef þú vilt og ströndin er dsköp Haukur Gunnarsson: A Costa delSolgeturðu alltaf verið einn ef þú vilt og ströndin er góð" þægileg og sjórinn yfirleitt mjög góður." Haukur segist ekki vera viss um að það sé boðið upp á meira af sólarlandaferðum nú en áður. Þá hafi strax verið boðið upp á ferðir til Sevilla, Cordoba og Afriku ma., að ógleymdri hinni klassisku grisaveislu. saman? n^^H^ ^VB^MMH wmm ¦¦¦¦ ^¦^^¦¦¦b ¦¦¦¦¦¦ Hampiðjan framleiðir nú drenrör fyrir jarðvatnslagnir, auk röra fyrir regnvatnslagnir og skolp. Þar með geta menn nú lagt flestar tegundir frárennslis með plaströrum frá Hampiðjunni. Efnispykkt og mál drenröranna eru þau sömu og á 110 mm skolprörum, tengi- og breytistykki fyrir allar tegundirnar eru hin sömu. Því er vandaiaust að ná endum saman, beygja upp, beygja niður, út og suður að vild. Drenrörin eru úr hörðu Polyvlnylchlorid (PVC) án mýki- og fylliefna og götuð (sbr. mynd). Þessi rör má jafnframt nota í sameiginlega Dren- og regnvatnslögn, par sem jarðvatnslögnin er eingöngu nOtuð til að ræsa fram og þurrka lóð. Drenrörin frá Hampiðjunni eru framleidd í 1 m, 2 m, og 5 metra lengdum. Þau eru endingargóð og auðvelt er að leggja þau. Drenrörin frá Hampiðjunni eru íslensk gæðavara sem fæst íbyggingavöruverslunum víða um land. Á sölustöðunum liggja frammi upplýsingabækiingar, sem segja nákvæmlega til um eiginleika röranna og hvernig beri að ganga frá þeim í jörð. HAMPIÐJAN HF