Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Helgarpósturinn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Helgarpósturinn

						18
- •Föstudagur 10: áprH ^8T
helgarpósturinn
Clark Terry með ungu blóði
Lengi hafði landinn beðið
hingað komu Clark Terrys og
stdrhljómsveitar hans og það
var lika mikil stemmning i Há-
skólabitíi á föstudagskvöldið
var. Hljómsveitin lék i næstum
þrjá tima meö túndri og eleg-
brasskýling á la Basie og
meira að segja vinkona okkar
allra Stella By Starlight var
blásin á fullu af Garry Black-
man og bandinu. I honum
kristölluðust einkenni einleikar-
anna ungu, gottvald á hljóöfær-
inu, kraftur og sveifla en ljóð-
Jazz
eftir Vernharo Linnet
Þetta er ung hljómsveit i
orösins fyllstu merkingu, hljóð-
færaleikararnir kornungir og
komu fyrst saman fyrir tveimur
mánuBum til aB æfa fyrir sex
vikna Evrópuferð, sem lauk i
Reykjavik. Það þarf vel skólaða
tóniistarmenn til aB valda sliku
verkefni og enginn þurfti að
kvarta, æskufjörið var mikið,
rænan-- fjarri   og   stillinn   enn
ómdtaður.
Clark Terry gerði vel við ung-
mennin og flest þeirra blésu
fleiri en einn sóló. Kven-
barrýtonistinn Diane De Rosa
blés i minningu Harry Carneys
og hæfBi ttínn hennar vel meist-
aranum. Miður tókst með
túlkun altistans Danny House og
bandsins á Blóðgreifa Billy
Strayhorns, að minnsta kosti I
eyrum þeirra er handgengnir
eru minningarskifu Elfingtons
um vin sinn: „...And His Mother
Called Him Bill" þar sem
Hodges syrgði „Swee'Pea".
Hin sársaukafulla ballaBa var
hvergi nærri. Verk þetta var
frumflutt ijúni 1967 og lék Clark
Terry þá sem gestur meB
Ellingtonbandinu. Þetta var
siBasta verk sem Strayhorn
sendí frá sér og var einfaldlega
kallaB Manuscript, nafn fékk
þaB ekki fyrr en eftir dauða
Strayhorns.
Annar Hodgesópus var á
efnisskránni: Jeep's Blues. Þá
var meistarablásarinn Chris
Woods stiginn á fjalirnar og
leiddi okkur i allan sannleika
um hvernig buis skyldi blása.
Ollum til skemmtunar
muldruðu þeir Terry Oll-Ya-
Koo einsog Dizzy og Kenny
Hagood forBum, þá Hear That
„....maður saknaði þess eins aðsólóar meistarans voruof fáir, þetta
kvöld".
Rainy Day og Chris Woods yfir-
gaf sviBið alltof fljótt. Söng
konan unga Michal Beckham
kom syngjandi I Got It Bad, a la
Nell Brookshire og gerði það
nokkuð vel. Hiin og bandiB
sungu lika A Tisket A Tasket
einsog  EUa  og   Webb-liðið  og
yljaði það mörgum gömlum
geggjaranum um hjartarætur.
Undir lokin blés Clark Terry
sönginn um Flintstone og frú
þegar flauelstónarnir hrisluBust
um heilabuið saknaði maður
þess eins að sólóar meistarans
voru of fáir þetta kvöld.
Chopin - Argerich
Frédéric F. Chopin:
Pfanósonata nr. 2 i b-moll, op.
35.
Píandsdnata nr. 3 í h-inoll, op. 58
Einleikari: Martha Argerich
Ctgefandi:   Deutsche   Gramm-
ophon 2531 289 (1977)
vera á upptökunum.
Þá er að geta einleikarans,
Mörthu Argerich, en hún er
meðal þeirra pianistasem hvað
skilmerkilegast hafa flutt hinn
rómantiska anda 19. aldarinnar
yfir á hljómplötur, hin siðari ár.
	'¦ ^H"^"'^   *y„ Hk	
		Hljómplötur - Klassik
		eftir Halldór Björn Runólfsson
		
Gildi þessarar hljómplötu er
fólgið i fjölmörgum atriBum.
Fyrst er að telja þann kost, aö
báöar stdru piandsdnötur
Chopins eru hér samankomnar
á einni plötu og gefst mönnum
þannig tækifæri á að bera verk-
in saman i flutningi eins og
sama pi'anóleikarans. Annar
kostur eru upptökurnar. Þótt
átta ár skilji þær að (en báBar
eru Polydor-upptökur), eru tón-
gæBin afbragBsgóB og hvergi er
aB finna hnökra né dskýran
hljtím. BáBar hliBar eru teknar
upp i sama tónstyrk og virðist
enginn merkjanlegur munur
HUn er fædd I Buenos Aires
(Argentinu), áriB 1941. Atta ára
gömul var hdn orBin konsert-
sdltíisti og meðal kennara
hennar má nefna riissneska
pianistan Nikita Magaloff,
Austurrlkismanninn Friedrich
Gulda og italska snillinginn
Arturo Michelangeli. Slik
fylking dlikra skóla ásamt rikri
skaphöfn Argerich, Hfsþrótt i og
krafti, færa hana i hóp fremstu
tUlkenda pianótónlistar. Hún
hlaut 1. verðlaun i Busoni-
keppninni árið 1957 og sama ár
varð hUn sigurvegari alþjóðlegu
keppninnar I Genf og er slikt af-
rek ágætur mælikvarði á hæfni
hennar.
Það getur virst hjákátlegt aö
kynna slikan tUlkanda sem unn-
endur klassiskrar tdnlistar ættu
og hljdta að þekkja. En Ur þvi
hafið er, má geta I tengslum við
þessa hljtímplötu, að Martha
Argerich ktírtínaði sigurgöngu
sina, með þvi aö krækja i 1.
verBlaun alþjtíða Chopin-keppn-
innar I Varsjd 1965. ÞaB má þvi
ætla aB Chopin sé hér i góBum
höndum.
Chopin samdi f yrri sónötuna i
b-moll, 1839, ári eftir aB hann
kynntist frönsku skáldkonunni
George Sand (Aurore Dupin eBa
Dudevant bartínessu). Sónatan
mun vera samin á setri hennar,
Nohant nálægt Chateauroux I
Mið-Frakklandi og hvatinn aB
henni er talinn vera
frelsisbarátta Pólverja.
Þráttfyrir að þessi sónata sé
álitin heilsteyptari en sU i h-
moll, fékk hUn slæma útreið hjá
R. Schumann sem sagði hana
vart          stínötu,          heldur
„sambræBslu fjögurra olnboga-.
barna". Vlst er að Chopin var
bUinn aö semja hinn fræga
sorgarmars sem sjálfstætt
verk, þegar áriB 1837. Þykir
tenging hans við restina þvl
nokkuð vandræBaleg. Hitt gat
Schumann og öBrum vart sést
yfir, að lýrisk uppbygging
verksins er afar frumleg tilraun
xy<*;>'4o/:      -
; Chopin-Argerich
til aB sætta andstæöa póla
hljdmborBsins. EBa eins og
Chopin tjáBi einum vina sinna:
„Hægriog vinstri höndin ræðast
viB I brdBerni."
H-mollsónatan er eina verkiB
sem Chopin samdi áriB 1844.
Hann var þá staddur i Paris, i
þrengingum sem stöfuðu af
kólnandi sambUð við G. Sand og
kennslustörfum sem dreifðu um
of, kröftum hans. Þetta kemur
fram í vissu moði forsendna
sem aB verkinu liggja og gera
þaB nokkuB sundurleitt og
óöruggt I byggingu. En likt og i
fyrri sdnötunni er hinn sterki
lýríski undirttínn aldrei langt
undan og frá og meB largo-kafl-
anum, ris verkiB i æBra veldi og
fullan styrk. Auk rómanti'sks yf-
irbragBs,     tvinnar     Chopin
stUdiur sinar á pólyfóniu Bachs
ogUtsetningum Mozarts, saman
viB fyrsta kaflann.
Óþolinu og spennunni sem
f ram kemur I báBum sónötunum
(einkum þeirri fyrri), tekst
Argerich aB skila á meistara-
legan hátt. 1 staB þess aB vinna
mdt flöktandi og kvikri kafla-
skiptingu b-moll sónötunnar,
þenurhUnandstæB stefin til hins
ýtrasta. HUn hefur Uka f ull efni
á sliku. Hin finlegu mótif, allt
frá „doppio movimento" til hins
tíræBa niBurlags innan um hina
þunguásláttarkafla, njóta sin til
fullnustu i meBförum  hennar.
Rikt skap og léttur en
áherslumikill hljómur, er ein-
kenni útfærslu Argerich á h-
moll sdnötunni og hin dæma-
laust þrdttmikla tUlkun hennar
á fyrsta kaflanum (allegro
'maestoso) og fyrrnefndum
finalekafla (Presto, ma non
tanto), væri ein sér, rikulega
plötunnar virBi.
Þótt menn vilji ætla aB
sdnötur Chopins jafnist vart á
viB ballöBur hans og scherzo, frá
sjdnarmiði uppbyggingar, lýsa
þau betur en flest önnur verk
hans togstreitunni milli hins
rdmantiska og klassiska eðlis.
Þær eru einnig lifandi dæmi um
sálarástand manns sem þjak-
aður af tæringu, bar örlög
föBurlands sins á herðum sér Ut
i sjálfskipaða Utlegð.
Norrænar konur
AB KjarvalsstöBum hafa
Norrænar konur opnaB sýningu
á verkum sinum og er þetta all-
stdr yfirlitssyning á breiBu
Urtaki margra kynslóBa. ÞaB er
fjölmennur htípur fulltnia frá
hverju landi fyrir sig og m.a.
taka sex listamenn frá Islandi
þátt i þessari sýningu, þær
ValgerBur Bergsdóttir, Sigriður
norræna menningarsvæöis.
Flestar hinna yngri hafa
látiö sér nægja heimaland sitt.
Þetta má sjá greinilega þegar
islenska framlagið er boriB
saman við framlag hinna.
Hvergi erað finna neinn sterkan
þjdðlegan né hefðbundinn þátt I
fuiltrUum Islands.
Valgerður     Bergsdóttir
Myndlist
eftlr Halldór Biörn Runólfsson
Björnsdóttir, Edda Jónsdóttir,
Borghildur Oskarsdóttir, Berg-
ljdt Ragnars og Björg
Þorsteinsdóttir.
Greinilegur undirtónn þessar-
ar sjíningar er barátta fyrir
viBurkenningu kvennalistar,
þ.e, listar þeirra kvenna sem
jafnframt hafa þurft aB sinna
öBrum verkefnum og ekki getaÐ
fullkomlega helgaB sig mynd-
listinni. Alla vega virðist mér
þaB vera inntakiB i vali Islend-
inganna tilþessarar sýningar.
Erfitt er að fara l sterkar
greiningar á þvi, hvaða þjóð
skili hér bestri vinnu. Þrátt
fyrir allt hefur hvert land sina
sérstöBu sem merkjanleg er,
þegar heildin er skoðuö. Þó er
þaB einkennandi hversu mjög
islenskar listakonur sækja Ut
fyrir landsteinana I framhalds-
menntun og gjarnan Ut fyrir
Skandinaviu. ÞaB eru aBeins
hinar eldri, meBal kynsystra
þeirra ð NorBurlÖndum sem
stundaB  hafa   nám   utan   hins
kemst einna næst þvl aB kallast
þjóBleg. Þ.e.a.s. ef maBur vill
kalla kriuna þjóBlegan fugl.
Annars eru verk hennar svo
perstínuleg og tjáningartákn
þeirra svo altæk, aB einu gildir
hvar hUn hefði verið niður kom-
in á kUlunni, Valgerður heföi
alltaf f undiö sina kriu. Svo er og
um verk Eddu Jónsdóttur,
Skilaboðin og Utfærslan eru
alþjtíðlegs eðlis, næmar
myndraðir hennar skýra sig
sjálfar hvar sem er (allavega i
Brasillu, eftir nýjustu sápunni I
sjónvarpinu aö dæma). Þá eru
verk Bjargar Þorsteinsdóttur
þess eðlis, að þau tengjast beint
þeim formrænu tilraunum sem
málarar um allan heim hafa
verið aö fást við undanfarna
áratugi. Myndir Bjargar eru
rökvisst málaðar og tilþrifin eru
fdlgin i næmu, en eitruðu lita-
valisem oft minna á Mortensen.
ÞaB sem kom mér þó mest og
skemmtilegast   á   óvart,   var
framlag þeirra Bergljdtar,
Borghildar og Sigriðar. Kannski
er það tíkunnugleiki minn við
fyrri verk þessara kvenna sem
gerirverk þeirra svo nýstárleg.
Bergljót Ragnars sýnir
einhverja best heppnuðu sam-
bræðslu minimal-málverks og
conceptUal-listar sem ég hef
augum barið hér á landi. Verk
hennar minna kannski á Larry
Poons að einhverju leyti, nema
hvað þau eru mun llflegri.
Borghildur Oskarsdóttir nálg-
ast einnig hreint concept, þótt
ljtísmyndir hennar séu um leiö
afar ljdðrænar og geti þess
vegna staBiB sem óhlutbundin
verk. Hugmyndin um konu meB
andlitsfarBa er skilmerkilega
UtfærB, þannig aB Borghildi má
skoBa sem n'sandi stjörnu innan
þessa htíps. SigriBur Björnsdótt-
ir er af allt öðru sauðarhUsi.
Verk hennar eða smámyndir
eru hefBbundin, en eitthvað er
þaB sem gerir þessa miníatUra
stóra i smæB sinni. Kraftmikil
Utfærsla og næmt efnisskyn gera
þessi landslagsverk aB þeim
bestu sem ég hef séð I langan
tima.
Það sem áður var sagt um
skort á þjdðlegum eða
hefðbundnum viðfangsefnum I
list Islendinga, á svo sann-
arlega ekki við um Finna. Það
er greinilegt að heföbundin
alþyBuiistá sterkan hljómgrunn
i finnskri nUtlmalist. Þetta gerir
listFinna nokkuð innhverfa, en
þegar best lætur verBur hUn
allsérsfæB og frumleg. Fyrir
utan Sigrid Schauman, þessa
langlifu og hugljUfu listakonu,
eru þaðeinmitt tradisjónalistar
á borB við Saara Tikka og
PirkkoValosem halda framlagi
þjdBarsinnar á lofti. En of mikil
rýni i hefBbundna list, gæti meB
Eitt af framlögum islensku listakvennanna, Bergljótar Ragnars-
dóttur.
timanum reynst hættuleg
nUtima málurum.
Danska framlagiB er öllu
sundurlausara. ÞaB er raunar
fyndiB aB hugsa til þess, aB
Islendingar hafi fariB til
Danmerkur til aB vikka
sjdndeildarhringinn. Þó eru hér
konur eins og Anna Klindt-
Sörensen, meB f rábært framlag.
Kirsten Christensen, Kit Mose-
gárd-Bruun og Ursula Reuter-
Christiansen sýna einkar
geBþekka og nokkuB frumlega
vinnu.
Norðmenn ætla seint að
komast fram Ur honum Munch
sinum. Þú sýna þær Aase
Gulbrandsen, Mette Schau og
Tonje Ström sannfærandi og oft
snörp tilþrif. Einkum eru verk
hinnar sIBastnefndu sem standa
upp Ur framlagi samlanda
hennar.
Lestina reká svo Sviar, meB
afar misjafnt pródUkt, jafnvel
svo aB manni finnst sem þeir
hljöti aB hafa sent hingaB b-
landslifi sitt i listinni. Vera Nils-
son og Lenke Rothman bera
uppi þetta fjölmenna lið. An
þeirra væru sænskar konur illa
staddar.
Það sannast s.s. með þessari
sýningu, hve Skandinavar hefðu
gott af aB lita rétt Ut fyrir land-
steinana. Eins og ég gat um
áBur, virðast það vera elstu
fulItrUarnir frá Norðurlöndun-
um sem hafa að bera mesta
viBsýni og sýna snörpustu til-
þrifin, meBan yngri kynslóBir
draga sig inn i skel dreifbýlis-
hyggju- ÞaB er þvi sannarlega
islenska framlagiB sem skarar
fram Ur. En sem heild er sýn-
ingin skemmtileg og athyglis-
verð og það besta sem þar er
sýnt nægir til að mæla með
henni.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
12-13
12-13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24