Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Helgarpósturinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Helgarpósturinn

						IDEIGLU
Ffistudagur 9. okttber 1981 halrjai-pAcrh iWoq
Kjarval í handaskolum
Kjarvalsstaðir
eiga aðeins brot
af verkum
meistarans
Engar rann-
sóknir - tak-
mörkuð fræðslu-
starfsemi
Meistari Jóhannes Kjarval hefur um-
fram marga aðra, sett svip sinn á Islenskt
þjóftllf þessa öldina. Þessa dagana er þaft
„Lifshlaup" hans, sem er mönnum um-
ræftuefni. Festir Reykjavfkurborg kaup á
þessu vinnustofuverki málarans — eöa er
hætta á ao verkiö fari úr landi, verði t.d.
eign danskra listaverkasafnara eöa safna?
En Kjarval hefur löngum veriö börnum
þessa lands hugleikinn, bæfti sem listamab-
ur, stórbrotinn málari og svo persóna.
Hann var orðinn þjóftsagnaefni og reyndar
heil listastofnun löngu fyrir dauöa sinn.
Helgarpósturinn fór i stdfana nýlega og
ræddi við ýmsa þá er hafa látið sig Kjar-
valsmálefni skipta undanfarin ár og reyndi
aft hlera eftir þeirri „stefnu" sem mönnum
finnst, aft borgaryfirvöld hljóti að hafa, eða
eigi afi hafa, þegar okkar stóri málari á I
hlut.
Einhvern veginn er það svo, að þegar op-
inberir aðilar hafa reynt að hafa afskipti af
málefnum Kjarvals, hafa hlutir farið I
handaskolum, deilur risa fljótt og hátt, allt
ler I hund og kött.
Kjarvalsstaðir
Reykjavíkurborg hefur vissulega ekki
skort góöan vilja til að sinna Kjarvalsmál-
um af nokkurri reisn. Listamibstööin að
Kjarvalsstöðum hefur nú veriö starfrækt í
átta ár. Starfsemí, eöa öllu heldur rekstur
þeirrar stofnunar, hefur reyndar veriö til-
efni deilna, stjórnmálamanna og lista-
manna — sem var svo leyst, að minnsta
Persónulegir munir Jóhannesar Kjarvals
eru varðveittir I kössum I geymsiu
Reykjavikur að Korpúlfsstöðum — hver
kassi innsiglaður og biður fræðimann-
anna.
kosti i bili, með þvi aö skipuleggja stjórn
hússins á nýjan leik. Nú eiga fulltrúar Fé-
lags islenskra myndlistarmanna og svo
Bandalags listamanna, stjórnarfulltrúa i
stjórn staðarins ásamt þremur borgar-
stjórnarfulltrúa.
Kjarvalsrannsóknir
Áhugafólki um myndlist, sem virða hina
veglegu byggingu á Miklatiini fyrir sér,
kemur fyrst i hug, að þar hljóti að fara
fram rannsóknir á arfi Kjarvals, verkum
hans og lifi. Spurningum um þau mál, er
reyndar fljótsvarað: Svo er ekki reyndin.
Stjórn Kjarvalsstaða býður ekki upp á
neina „stefnu" i tengslum við Kjarvals-
fræði. Stofnunin á ekki nema brot af verk-
um Kjarvals. Númeruö Kjarvalsverk á
Kjarvalsstöðum eru ekki nema liðlega 100.
Og þau málverk sem stofnunin getur fyrir-
varalitið hengt á veggi hússins, eru ekki
nema um sextiu, svo fá „að varla dugir I
eina sýningu" sagði einn stjórnarmanna
Kjarvalsstaða blaðamanni.
Rekstrarfé Kjarvalsstaða er ákaflega lit-
ið. Starfsmenn eru fáir og listfræöingur
hússins, hefur reyndar mörgum öörum
störfum að gegna, en að sinna Kjarvals-
rannsóknum. Kjarvalsstaðir eiga nefni-
lega, jafnframt þvi að vera safn Kjarvals,
að vera alhliða menningarmiðstöð I
Reykjavik, daglega opin almenningi, fræö-
andi og veitandi.
Gjöf Kjarvals
Við heyrum stundum talað um „gjöf
Kjarvals". Meistarinn gaf Reykvikingum
skissur eftir sig, persónulega muni og svo
peninga. Það undarlega við þessa gjöf er
hins vegar sú staðreynd, að ómögulegt
virðist vera að fá hana nákvæmlega til-
greinda. En gjöf var það. Og við spurðum
Guðrúnu Helgadóttur, borgarfulltrúa, einn
stjórnarmanna Kjarvalsstaða, hvaða verk-
efni hún teldi brýnust i sambandi við Kjar-
valsfræðin. Arfurinn eftir Kjarval er stór.
Borgin hlýtur aö bera mikla ábyrgö.
„Þaö allra brýnasta" sagði Guðrún, „er
að hefja skrásetningu og myndun Kjarvals-
verka".
Hvar er þessi verk að finna — og hve
mörg eru þau?
„Það hefur verið giskað á að Kjarvals-
verk geti verið kringum þrettán þúsund
talsins — og ég held að það sé ekki fjarri
lagi".
En þessi verk hljóta að vera á einkaheim-
ilum — áttu von á þvi að fólk verði sam-
starfsfúst, ef og þegar til skrásetningar
kemur?
„Ég á von á þvi. Ég held að fólk beri það
mikla virðingu fyrir listinni, að þaö fer
varla að setja sig upp á móti þvi".
lOOáraafmæli
Arið 1985 veröur hundrað ára afmæli Jó-
hannesar Kjarvals. Þá er viðbúiö að mál-
arans veröi minnst með ýmsum hætti, ekki
tosi&b sist á Kjarvalsstöðum. Borgin hefur
reyndar lengi munað eftir þessu afmæli og i
tilefni af þessari ártið, var Indriði G. Þor-
steinsson rithöfundur fenginn til að skrifa
ævisögu málarans. „Við höfum lagt á það
áherslu", sagöi Guörún Helgadóttir, ,,að
Indriði lyki þessu verki. Ég reikna enda
með að hann geri það. Hann hefur einu
sinni komið á fund meö stjórn Kjarvals-
staða þar sem hann gerði grein fyrir
framvindu verksins.
Skriftahlé
Indriði tjáði blaðamanni að hann hefði
viða farið og dregið að efni til bókar sinnar.
Kvabsl hann einkum hafa lagt sig eftir þvi
aö íræðast af fólki um Kjarval, að ná i þær
manneskjur sem myndu meistarann vel og
hefðu haft af honum náin kynni.
Indrioi sagði jafnframt, að um þessar
mundir sinnti hann litt Kjarvalsskriftum og
myndi ekki gera fyrr en á næsta ári, þvi að
sitthvað heíbi orðið til a&.hefta hann við
starfiö. Atti hann þá viö „fólk sem virðist
telja sig eiga Kjarval — það er eins og ég
hafi stigið ofan i eitthvert hreiður. Það er
nógu erfitt aö skrifa bók", sagði Indriði,
„þótt maður þurfi ekki lika aö standa I ill-
deilum vegna verksins á meðan. Geta
menn ekki beðiö eftir bókinni?"
Fjársvelti
Undanfarin ár, hefur starfsfólk Kjarvals-
staða lagt mesta vinnu I að gera húsið að
lifandi miðstöö sýninga og samkoma.
Flestir munu samsinna að starfsemin hafi
tekist nokkuð vel, aö minnsta kosti ef miðað
er við fyrstu ár stofnunarinnar.
En Kjarvalsstaðir þyrftu aö verða miö-
stöðíUpplýsinga um Kjarval og reykviska
málaralist. Og það er enginn vafi, að
starfsfólk hússins og stjórn þess, eru full
með góöan vilja til aö sinna þessu verkefni
sinu. En það vantar peninga. Og það er
skortur á starfsfólki.
Kjarvalsstaðir eiga að vera aögengilegir
skólum. Þar á að fara fram fræðsla um
myndlist, myndasýningar, fyrirlestrar og
fleira i þeim dúr. En þegar kemur að þeim
þætti, kemur gjarna enn einn hængurinn á:
Húsið sjálft. Starfsaðstaða er ekki svo stór-
kostleg og ókunnum gesti gæti virst, þvi að
húsið er eiginlega ekkert annað en sýninga
salir.
Kannski var engin ákveðin „stefna" mót-
uð og ákveðin þegar hafist var handa um
hönnun og byggingu hússins.
Lífshlaupið
Það fer ekki hjá þvi, að manni detti ýmis-
legt skrýtið I hug, þegar moldviðri gýs upp
kringum meistara Kjarval. Deilurnar um
Kjarvalsstaði. Kjarvalshús á Seltjarnar-
nesi, þetta hús sem islenska rikið gaf Jó-
hannesi Kjarval til að búa i — og hann sté
vist aldrei færi I. Það hús er nú heimili fyrir
þroskaheft börn — og stendur reyndar til að
það muni innan skamms koma islenskum
myndlistarmönnum að gagni. Og svo er það
„Lifshlaupsmálið".
Þegar þessar linur eru skrifaðar, er Guö-
mundur Axelsson listaverkasali nýkominn
frá Danmörku, þar sem hann, að eigin
sögn, hefur veriö i sambandi við einhvern
aðila, sem hefur áhuga á að kaupa „Lifs-
hlaupið".
Það yrði vitaskuld mikill missir, ef þess-
ar rhyndir af veggjum vinnustofu Kjarvals
hyrfu úr landi. Sá skaði yrði óbætanlegur.
Má nefna margar ástæöur þessa, og þá ekki
sist'. þá, að Kjarval varð með fyrstu íslend-
ingum til að lifa af list sinni og töfra fram
sin stóru verk i takti við sjálfstæðisbaráttu
þjóðarinnar. Vinnustofa hans er stór kafli I
islenskri listasögu og reyndar þjóðarsögu.
Undanfarna daga og vikur höfum við les-
ið i dagblöðum fréttir af þessu „Lifshlaups-
máli". Eins og venjulega skiptast menn I
tvö horn — og vitanlega spilar flokks-
pólitikin þar inn i.
Helgarpósturinn þykist hins vegar hafa
af þvi nokkrar spurnir, að óhætt sé að
reikna með þvi að Guömundur Axelsson
selji borginni verkið. Tilboð það frá Dan-
mörku, sem rætt hefur verið um, mun ekki
vera jafnhátt og heyrst hefur, sumir telja
jafnvel að ekki sé um neitt alvörutilboð að
ræöa. Það var aö minnsta kosti einróma
álit ráðamanna Kjarvalsstaða og reyndar
fleiri sem viö höfum rætt við, að á endanum
myndi Lifshlaupið lenda á Kjarvalsstööum.
Kjarvalsstaðir framtíðarinnar
Listamenn og listfræöingar vilja sjá
Kjarvalsstaði risa úr öskustónni og verða
að þeirri fræðslumiðstöð, sem til stendur.
Stofnunin á að verða miðstöð reykviskrar
málaralistar, jafnframt þvi að verða aðset-
ur þeirra Kjarvalsrannsókna, sem svo
áriðandi er að komist i gang hið fyrsta.
I þeim málum stendur upp á borgaryfir-
völd, að láta nú verða af þvi að sinna skyld- ,
um, kosta nokkru til að Kjarvalsmiðstöð
verði að veruleika.
„Það er i rauninni stærsta hneykslið",
sagði myndlistarmaður nokkur i samtali
við Helgarpóstinn, „að Kjarval skuli vera
dreifður á einkaheimili út um allt land. Al-
menningur I landinu hefur enga möguleika
á að sjá verk sins stóra málara. Þetta er
sambærilegt við að Norðmenn gætu ekki
séð eða sýnt Edward Munch, Hollendingar
Van Gogh og svo framvegis".
eftir Gunnar Gunnarsson
myndir: Jim Smart
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
14-15
14-15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28