Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Helgarpósturinn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Helgarpósturinn

						14
Föstudagur 18. júní 1982,-^^.'
Magnús á Kjarvalsstöðum
í tilefni af Listahátiö '82, voru
þrjár sýningar opnaðar að
Kjarvalsstöbum. Þær eru
„Hönnun '82" og tvær myndlist-
arsýningar, „Sýniljóö II og
Skúlptúr" eftir Magnús Tómas-
son og „Af trönum Kjarvals",
sem Gylfi Gislason myndlistar-
maour hefur sett upp i Kjar-
valssal.
>   ///////?Y/J/
Ab þessu sinni verður fjaliað
um sýningu Magnúsar. Sýning
hans er viðamikil og fyllir alla
ganga safnsins. A henni eru
rúmlega 80 verk, sem mörg
hver eru i fleiri hlutum, nokkurs
konar seriur eða myndraðir.
Þetta er væntanlega sú stærsta
sýning sem hann hefur haldið
hér og má með nokkrum sanni
segja aö þetta sé yfirlitssýning
yfir þróun listamannsins, sið-
astliðin 10 ár.
Þó er lungann úr sýningunni
að rekja til þeirra starfslauna
sem hann fékk frá Borginni og
með þeim gat hann unnið ó-
skiptur að list sinni i eitt ár.
Grunnhugmyndirnar eru þó
miklu eldri, eða allt frá árinu
1967 og má finna nokkur verk
frá þvi snemma á siðasta ára-
tug, sem tengjast seinni tima
verkum Magnúsar.
Sýningunni er skipt i þrjá
hluta: „Sýniljób II", „Agrip af
sögu flugsins" og „Skúlptúra",
en þó eru sterk tengsl milli
hluta. og flæða þeir oft
hver i annars farveg.
„Sýniljóð I" sýndi Magnús i
Galleri Siim, árið 1977. Það eru
þvi bein tengsl milli þeirrar
sýningar og „Sýniljób II", sem
hann sýnir nú. Um þessi verk
segir Magnús, að þau séu mynd-
ræn ljóð og ljóðrænar myndir,
eða of ófullburða til að vera
myndir, eða ljóð.
Magniis kafar i klassiskar
heimildir og dregur upp goð-
sagnir af hellenskum uppruna.
Um þessar heimildir spinnur
hannsvo myndraðir sinar, setur
goðsagnirnar i nútimalegt sam-
hengi, til að áhorfandinn nálgist
þær betur og skynji þær sem
part af eigin tilveru. AUt er
þetta umvafið fyndni, sem er
Magnúsi i blóö borin. Herostrat-
os brennuvargur frá Efesos
(sem sjálfur var dæmdur á bál-
ið, eftir að hafa brennt Artemis-
arhofið til grunna), gengur ljós-
um logum i gifsmyndum og
teikningum Magnúsar.
Eins er um Midas konung i
Frýgfu, en allt varð að gulli sem
hann snerti. Kannski eru þrjár
teikningar „Morgunn úr lifi
Midasar", best heppnuðu verk
Magnúsar i þessum syrpum.
Þar tekst honum best að tengja
klassiska goðsögn við nútim-
ann.
Einnig koma við sögu i verk-
um Magnúsar Prómeþeifur og
feðgarnir Daidalos og Ikarus,
en þeir siðarnefndu tengjast svo
„Sögu flugsins".
1 pappírslágmyndunum, má
finna skyldar tilvitnanir i klass-
iskar bókmenntir. Aberandi
best er „Hagnýt bibliusaga"
(nr. 8), sem snýst um bygg-
brauðin 5 og smáfiskana tvo og
mett gátu 5000 menn, voru þó 12
körfur af brauði afgangs. Papp-
irsþrykkið er greinilega unnið
úr gifsskúlptúrnum (nr. 74),
sem snýst um sama þema.
„Agrip af sögu flugsins" eru
flóknustu verk Magnúsar og
jafnframt endapunkturinn á
þessari yfirgripsmiklu sýningu.
Þau eru ljóðræn tileinkun til
allra þeirra sem koma við sögu
flugsins, allt frá Cyrano de
Bergerac til MacCready's sem
„fyrstur flaug fyrir eigin vöðva-
afli".
Þetta eru safnmyndir af smá-
hlutum, uppstoppuðum fuglum,
bjöllum og leðurblökum ásamt
öðrum fíngeröum konstrúksjón-
um. Segja má að hér vinni
Magnús eins og skurðlæknir eða
úrsmiður, enda verður útkoman
há-fagurfræðileg. Það er ótrú-
lega löng ieið frá „Sögu flugs-
ins" (1 6 hlutum, nr. 55) til upp-
hafsins i verkum á borð við
„Flug-vél" (nr. 76) og „Minnis-
merki um Ikarus" (nr. 81), en
þaueru gerb um 10 árum fyrr, i
byrjun 8. áratugarins.
Með þessari sýningu skýrist
mjög staða Magnúsar sem
myndlistarmanns. Raunar eiga

hugmyndir hans margt sameig-
inlegt með húmoriskum súrre-
alisma Ernst og Magritte,
meira en með poppurum og con-
cept-listamönnum Súm-tíma-
bilsins. Verk hans standa og
falla með handbragðinu, fremur
en hugmyndinni. Magnús tekur
ideuna og finpússar, vinnur og
endurvinnur og slipar af alla
vankanta, þar til allir lausir
endar eru bundnir. Hugmyndin
varðveitist, en i sótthreinsaðri
mynd likt og heili i formalin-
¦ krukku uppi á hillu. Heilinn
varðveitist sem nýr, en frum-
urnar eru löngu hættar að
starfa.
Þannig hefur Magnús unnið
sig hægt og bitandi gegnum
vissar grunnhugmyndir siðustu
lOára, þar til lengra verður ekki
haldib. Hann hefur gengib af
þeim daubum meb handverki
sinu. Eftir stendur listamabur-
inn og ef marka má vibtal vib
hann i utvarpinu, er hann reibu-
búinn ab halda út i nýjar orrust-
ur.
f;^|iH.

Hin eilífa æska Blakeys
„Ég var svei mér heppinn
að vera i sparifötunum annars
er ekki að vita hvað hefði orðið
um mig þegar prúðbúnir boö-
berar Blakeys flettu upp i
Golson undir lokin. Þetta var
nú meira jazzbandið."
.I(ín Múli eftir Blakey
tónleikana í Háskólabió.
Art Blakey og Dizzy Gillespie,
eru sibastir hinna sögufrægu
bopfrumherja sem enn þeysast
um heiminn eins og ekkert sé
sjálfsagbara og láta aldurinn
ekkert á sig fá. Blakey er ab
vlsu ekki nema 63ja ára en þab
er hár aldur I hópi starfandi
djassleikara. Bopararnir eru ab
^^y/zxx
eí tir Vernharð Linnet
Þab er hver Silkitromman
annarri betri i júnlmánubi I
Reykjavik og þegar Art Blakey
settist vib húbirnar á svibi Há-
skólabiós var ekki ab sjá á hon-
um ab hann hefði verið á stans-
lausu hljómleikaferðalagi sl. tlu
vikur og aldrei leikið i sömu
borginni tvö kvöld I röð. Hann
virtist meira aö segja enn yngri
en þegar hann lék i Austurbæj-
arbiói fyrir þremur árum. Ung-
sveinarnir hans voru mun elli-
legri en meistarinn, a.m.k.
þreytulegri nema bassaleikar-
inn Fambrough sem er vanur
ferðavolkinu.
týna tölunni og siðast féll I val-
inn einkavinur Blakeys, meist-
ari Monk. „Hann var flestum
mönnum bliðari og tilfinninga-
næmari, en fáir skildu hann eða
þekktu Slbast er ég hitti hann
lifs, lá hann undir súrefnistjaldi
i móki. Mér varb svo mikib um
ab ég svipti tjaldinu frá, hristi
hann og æpti: „If yo'die I will
kill yo' "
Og Blakey þandi skinnin og
blásararnir og strengirnir tóku
undir og stærsta litla hljóm-
sveit I heimi var komin I gang.
Brátt rauk þreytan úr ungum
likömum drengjanna, og þeir

X

léku hvern frumsaminn ópusinn
af öbrum Kjartansson og Ram-
sey stilltu hljóbib og áburen
John planisti O'Neil var skilinn
einn eftir á svibinu var gamla
góba en þó nýja Blakeybopið
komið að subupunkti. Hafi
O'Neil verib dálitib svekktur yf-
ir ab missa af heimsmeistara-
keppninni i boxi þetta kvöld var
hann ábyggilega búinn ab
gleyma þvi þegar hann hóf for-
leikinn ab Whom Can I Turn To
og Petersonsk sveiflan fyllti sal-
inn og þegar Blakey og
Fambrough gáfu rýþmanum
nýtt Hf ,tviefldist kappinn
Eftir hlé saub svo uppúr
djasskötlunum og þegar Blús
marsinn hans Golsons hljómabi
i lokin ætlabi allt um koll að
keyra i salnum. Það var klapp-
að og stappaö og Blakey kom
fram og sagði frá ferðavolki
piltanna, en þegar hann leit
sveiflueldinn I augum mann-
fjöldans kallaði hann I þá og
þeir léku aukalag. Moanin' eftir
Bobby Timmons. Það gerðu;
þeir Hka 79.
Þessir tónleikar voru ab
mörgu leyti ólikir tónleikunum
1979. Nú voru færri standardar á
efnisskránni og flest verkin eftir
drengina. Blakey staönar
aldrei. „Þegar strákarnir mlnir
segja: „Blakey ertu orðinn latur
aö æfa", segi ég: „Svona strák-
ar látibi mig sjá verkin ykkar,"
ogviöæfumþau!"
Að sjálfsögbu er þetta band
engin bylting frá 79 bandinu, en
mun ferskara ab  mlnu  mati.
Meistari Blakey og fé-
lagar í ham í Háskóla-
bíói — gamli maðurinn
var upphaf og endir alls,
segir Vernharöur m.a. í
umsögn sinni. Myndir:
Valdis
Saxistarnir Bill Pierce tenoristi
og Donald Harrison altisti blésu
i gamla andanum. Pierce er af
Dexterskólanum meb Coltrane-
ivafi og Donald Harrisson létt-
avantgarabur. Pierce hefur
leikið með Blakey á annaö ár en
Harrisson abeins i f jóra mánuði.
Hann á þvi framtíðina fyrir sér
pilturinn. „Ég var bara
noboddý áburen ég kom til
Blakeys."
Planistinn O'Neil er sjálf-
menntabur og lék meb kvartett
Milt Jacksons áburen hann
kom til Blakeys. Hann er hæfi-
leikaríkur planisti en hefur enn
ekki tekist ab skapa sér sjálf-
stæban stfl, er I einhverskonar
sjálfheldu milli Oscar Petersons
og McCoy Tyner. En aldurinn
þvælist ekki fyrir honum svo
hann þarf ekkert ab örvænta.
Bassaleikarinn Charles Fam-
brough varb þekktur er hann lék
með McCoy Tyner. Hann er
kraftmikill rýþmaleikari og
sólóisti ágætur, en það getur
verið erfitt ab leika bassasólóa á
svibi þar sem NHÖP er öllum i
fersku minni.
Þá er ab geta trompetleikar-
ans Perenc Blanchard. Hann er
abeins átján ára gamall og
óhættab segja að hann hafi töfr-
að alla sem hlýddu á hann þetta
kvöld. Hann hefur abeins verib
þrjá mánuði I Blakeybandinu en
lék áður á annað ár með Lionel
Hampton: „Það var góbur skóli
að vera I Hamptonbandinu en
maður fékk ekki mörg tækifæri
til ab sólóa. í mesta lagi einu
sinni á kvöldi. Art Blakey er-
öðruvisi. Hann hvetur okkur
piltana, og nær þvl besta fram
hjá hverjum okkar." Auðheyrt
var að pilturinn hafði hlustab á
Davis einsog allir aörir, en einn-
ig þóttist ég greina dálítinn
Clark Terry i leik hans. „Ég er
enn að læra og höfuðþátturinn
er að hlusta. 15g er f æddur I New
Orleans og Louis Armstrong
hefur alla tið veriö mér kær. Að
sjálfsögðu hef ég hlustað á Miles
Davis baki brotnu. Hver gerir
það ekki? Einnig Clifford
Brown, Lee Morgan, Clark
Terry, og fleiri slika. Ég er ekk-
ert farinn aö pæla i yngri stefn-
um enn. Fyrst er aö ná valdi á
undirstöðunni!"
Þessi drengur veit hvab hann
vill og stefnir markvisst ab
glæstum árangri I list sinni. Og
eitt er vlst, að piltur sem hefur
náð jafn persónulegum stil
innan jafn gamals listforms og
harbbopið er, á eftir að gera enn
stórbrotnari hluti þegar hann
fer að móta slna eigin tónlist I
eigin hljómsveit.
Gamli maðurinn var samt
upphaf og endir alls. Enn einu
sinni sannabi hann okkur hvern-
ig magnþrungin persónuleiki
mikils listamanns gerir allt nýtt
og ferskt hversu oft sem þab
hefur verib leikib.
Slíkt er abeins á færi snilling-
anna.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32