Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						TÍMINl*

27

frá Alþingi — fara fram á þennan

hátt. Með því móti hefði hún get-

að sparað kostnað við verkstjórn

og fengið miklu meiri vinnu fyrir

peninga þá, sem fyrir þetta fara. Því

að ekki treysti eg svo dygð verka-

manna, að þeir viuni betur yfir-

leitt þótt vinnan sé veitt þeim af

náð og miskunnsemi.

10. janúar 1918.

Jón H. Porbergsson.

LandsreikDingurinn 1914-15

og óreiðan þar.

Það var rifjað upp fyrir mönn-

um í síðasta blaði hvað fundið

væri meðal annars að reiknings-

skilum landsstjórnarinnar fyrir

fjárreiðum landsins 1914—15, og

hlýlur öllum að liggja það i aug-

um uppi hversu viðurhlutamikið

það væri fyrir þjóðina í heild

sinni að gera sér slík reiknings-

skil að góðu, enda mun mega telja

þau eitt hið mesta hneikslismál

sem fyrir okkur hefir komið.

Það er í lögum hér á Iandi að

sérhver verzlun hafi fullkomið

bókhald svo af því megi sjá

hvernig hag hennar er farið.

Er það þá ekki óafsakanlegt, að í

þessu sama landi skuli einhver

stærsta viðskiftastofnunin, sjálf

fjármáladeild landsstjórnarinnar,

skila reikningum í slíku ásigkomu-

lagi sem lýst hefir verið, reikning-

um sem um stórfelda Iiðu gefa þær

einar upplýsingar sem innbyrðis

eru í megnustu mótsögnum.

Reikningsskilin í heild sinni bera

þess vott að þörf sé gagngerðrar

umbótar. En stærstu skekkjurnar í

landsreikningnum hafa vakið mesta

athyglina sem vonlegt er. Mörgum

manninum varð ekki um sel er

þeir lásu um þetta hér í blaðinu í

sumar. Varð þeim helzt fyrir að

leita á náðir þingmanna um frek-

ari fræðslu í þessu efni, og bar

það þá við að sumir þingmanna

töldu þetta alt í bezta lagi, þingið

hefði ráðið hér fullkomnar bætur á.

Þingið gerði aðallega þrent í

þessu máli, það vísaði »ruglingn-

ura í reikningsfærslu landssjóðs-

verzlunarinnar« til stjórnarinnar,

ákvað að telja skyldi sjóði um

áramót og veitti skrifstofustjóra

fjármáladeildarinnar launin hans

að eftirlaunum.

En með því að Tímanum.sem

hafist hafði handa um þetta mál

þótti ekki nóg að gert með þessu,

þá tók hann að hreyfa málinu að

nýju. Honum voru engar mála-

mynda-aðgerðir nógar i þessu efni,

hann vildi að fyrst yrði ráðin sú

bót á þessum reikningsskilum sem

frekast yrði framkvæmd og mælti

með sérstakri rannsóknarnefnd,

vildi að hér yrði alt tekið sem

föstustum tökum bæði til þess að

h'ér þyrftí ekki að verða »auð siða«

í fjármálasögu landsins, og þó

einkum  til þess að slík reiknings-

skil ættu sér ekki' oftar stað, held-

ur yrði stofnað til þess bókhalds

í fjármáladeildinni sem að engu

stæði að baki þvi sem lög lands-

ins heimta jafnvel af hverri smá-

verzlun sem er, bókhalds sem

sýndi það á hverjum tíma hvernig

hag landsins væri í raun og veru

farið. Og því fremur virtist áslæða

til hvatningar í þessu efni, sem með-

ferð reikningsskilanna í þinginu

mætti hinu mesta umburðarlyndi

og hlífð, og ekkert stjórnmálablað-

anna nema Tíminn mintist einu

orði á þetta mál.

Hr. G. Sv. alþingismaður hefir

tekið til máls um þessi reiknings-

skil í tsafold nú nýverið, en ekki

víkur hann þar að málinu í heild

sinni, heldur að eins að fjárskift-

um landssjóðs og landsverzlunar.

Rekur Gisli mótsagnirnar i lands-

reikningnum um þetta atriði og

skýrir frá aðgerðum þingsins í

tilefni af þeim. Segir hann sam-

þykt landsreikninganna á alþingi

hafa átt sér stað með þessum for-

mála:

»Eftir   því  sem ráða má af

athugasemdum    yfirskoðunar-

manna   og   svörum   ráðherra,

er svo mikill ruglingur í reikn-

ingsfærslu  landssjóðsvezlunar-

innar,   að   eigi   má   við   una.

T4I þess að kippa þessu í lag,

virðist eigi annað fært,   en að

landsstjórnin    Játi    gera   ná-

kvæma   reikninga yfir verzlun

þessa frá byrjun, og fái síðar,

að   lokinni   umboðslegri  end-

urskoðun,   yfirskoðunarmönn-

um til athugunar, og láti þeir

síðan athugasemdir með svör-

um   og  tillögum fylgja lands-

reikningnum.w

Formáli   þessi   er   nú   að   vísu

betri en ekki neitt. En nú vildi eg

mega spyrja hr. G. Sv., hvað kom

það    fjármáladeild   landsstjórnar-

innar   við,   þótt   ruglingur  væri á

reikningsfærslu  landsverzlunarinn-

ar.    Gat   hún   ekki   samið   réttan

reikning yfir fé það sem hún hafði

látið  af bendi fyrir þvi?  Það var

hvort   sem   var   opinbert  leyndar-

mál    að    einmitt   landsverzlunin

framdi hið megnasta lagabrot hvað

alt   bókhald   snerti   og  hafði gert

frá fyrstu tíð.   Var þá nokkurt vit

í  því  að ætla að hafa landsverzl-

unina   að   heimild  fyrir því hvað

landssjóður   legði  henni mikið fé.

Og  hvers   vegna seilist þingið hér

um   hurð   að   loku   með   því   að

nefna landssjóðsverzlunina og rugl-

ing  í  reikningum  þar, en   ekki á

landsreikninginn?

En sleppum þessu.

Gísli bætir við:

»Af framanskráðu er það nú

ljóst að hér er um að ræða

rugling i reikningsfœrslu, eins

og fjárhagsnefndin kemst að

orði, i viðskil'lum landssjóðs

og landsverzlunar, talsvert

mikinn, en heldur efcki nokk-

nrn skapaðan hlut aiinað en

rngllng í reikningsfærslu«

(auðkent af mér).

Talar Gísli hér ekkert um of?

Gætir hann ekki að þvi að lands-

verzlunin neitar því, samkvæmt

skýrslu hr. Þórðar Sveinssonar, að

hafa tekið við svona miklu fé. Hún

er ekki að bera það upp á lands-

sjóð að hann eigi 644 þúsundum

524 krónum og 27 aurum meira

hjá sér en hann viti af. Finnur

hann ekki óvissuna í orðalagi fjár-

máladeildarinnar þegar hún telur

að í landsverzlun »eí<?í að standa«

svo og svo miklar fjárhæðir, í stað

þess blátt áfram að segja að þær

»standi« þar. Og þykir honum það

ekkert óvarlegt að fara með slíka

fullyrðing þegar hann gætir að

þvf, að fjárhæðin sem landsverzl-

uninni er færð til skuldar er upp

á eyri su fjárhæð, sem þarf til

þess að »afballancera« lands-

reikninginn, koma öllu heim?

Maður getur vonað, að hér sé

um rugling einan í reikningsfærslu

að ræða, en það er tilgangur Tím-

ans með afskiftum sínum af þessu

máli, að þar þurfi menn ekki að

lifa í von heldur uissu, og vill

hann í því sambandi beina þeirri

fyrirspurn til hr. G. Sv., hvort það

sé á nokkurn háti upplýst að lands-

reikningnum og peningaforða lands-

sjóðs beri saman i rann og veru.

Eitt af eftirminnilegustu verkum

Einars Arnóssonar-stjórnarinnar

var það, að hún gekk ríkt eftir

glöggum reikningsskilum frá ýms-

um er höfðu opinbert fé undir

höndum, svo sem landssímastjóra

og póstmeistara, og gerði þeim að

skila fé ársfjórðungslega í stað

þess að áður höfðu þeir gert skila-

grein einusinni á ári. Mæltist þetta

vel fyrir hjá öllum almenningi og

hlaut stjórnin lof af. En því und-

arlegar kemur mönnum það fyrir,

að einmitt þessi sama stjórn skuli

sjálf ekki ynna af hendi gleggri

reikningsskil en raun er á orðin1).

Að lokum vil eg láta þess getið,

að yfirskoðunarmenn töldu hvorki

landssjóð né póstsjóð nú um ára-

mótin þrátt fyrir fyrirmæíi síðasta

þings. Styður það mjög skoð-

unina um hinn ríkjandi linleskju-

hátt í öllum þessum málum.

Guðbrandur Magnússon.

frá útlSnium.

Hér í blaðinu hefir áður verið

skýrt frá ummælum Lloyd George,

forsætisráðherra Breta, um friðar-

skilmála þá, er Bandamenn mundu

gera, eða sæltu sig við. Um sömu

mundir lét Wilson forseti í ljós

svipaðar skoðanir á því máli. —

Nú hafa Miðríkin svarað þessum

kostum. Svör Czernins ráðherra i

Austurriki eru allákveðin, Hann

vonar að hægt s,é að koma friði á

án landvinninga. Samkomulag milli

Austurríki og Bandaríkja N.A. muni

auðsótt. Vi.ll hann koma á friðar-

fundi og vonar að til sátta drægi

ef fulltrúar ófriðarþjóðanna kæmi

fram með kröfur sinar. Hertling

rikiskanzlari Þjóðverja er ekki

eins eftirgefanlegur. Segir hann að

Þýzkaland verði að standa óhagg-

að eins og Bismarck gekk frá því.

Þjóðverjar muni aldrei sleppa til-

kalli til Elsass-Lothringen. Um

framtíð Belgiu og Norður-Frakk*

lands sé" að eins hægt að taka á-

kvörðun á friðarfundi. Bandamenn

sé eigi sammála um það, hver eigi

að vera landamæri Þýzkalands,.en

Þjóðverjar séu sigurvegarinn, og enn

þá einu sinni verði Bandamenn að

endurskoða stefnuskrá sína, sem

Þjóðverjar séu svo fúsir að taka

til íhugunar.

Þessum svörum er tekið mjög

kuldalega í löndum Bandamanna

og mun friðarhrej'fing þessi alger-

lega úr sögunni.

Verkfall mikið hefir verið hafið

i Berlín, sem alt að hálí' miljón

manna tekur þátt i. Er þess kraf-

ist af verkamönnum að friðarum-

leitunum sé haldið áfram.

Af vopnaviðskiftum er ekkert

öðru nýrra að frélta. Að vísu er

barist af ámóta grimd sem áður,

en þar verður engu um þokað.

í Finnlandi er hver höndin upp

á móti annari. Rússnezkir »maxi-

malistar« hafa skorist þar i leik-

inn og er þó landið talið fullvalda

þjóðveldi. Stjórnin rekin frá völd-

um og algert stjórnleysi í landinu,

Ofan á þetta bætist vistaskortur og

margvíslegar deilur. Þeim ríkjum,

sem viðurkent hafa fullveldi Finn-

lands, hafa borist áskoranir um

að skerast í leikinn og reyna að

koma friði og stjórn á i landinu.

Kosningar eru nýlega afstaðnar

í Canada. Bar samsteypustjórn Sir

Robert Bordens sigur úr býtum,

en stefnuskrá hennar er að lög-

leiða herskyldu. Sir W. Laurier,

foringi frjálslyndaílokksins var þar

hæglátari í þeim kröfum. Er úr-

slitum þessum tekið með miklum

fögnuði i Bretlandi.

Loftárásir eru nú háðar jafnt af

beggja hálfu. Þjóðverjar gera árás-

ir á London með Zeppelinsloftskip-

um, en Bandamenn fljúga til þýzkra

boi'ga og varpa þar niður sprengi-

kúlum. Eru að þessu miklar og

illar búsifjar.

1) Pess skal getiö, sem fyr, aö Björn

Kristjánsson fjármálaráoherra undir-

ritaði rcikninginn 1915,.og síðasla hönd

lögð  á þao verk í hans stjórnartío.

Hafísinn hefir töluvert fjarlægst

Austurland síðustu vikuna.

Ofbeldisverk. Það hefir bólað

töluvert á því undanfarið, að ótrygt

hefir verið að ganga um götur

bæjarins. Hefir verið ráðist á menn

og þeir barðir og meiddir. Innbrot

hafa og átt sér stað. — Lögreglan

hafði hendur f hári þeirra sem ó-

eirðunum ullu áfgötunum og er nú

verið að leiða vitni í máli þeirra.

Voru þeir druknir og var sá mað-

ur sektaður um 300 kr. sem seldi

þeim vínið* Mun mörgum í hug

koma í þessu sambandi hvernig

ástandið hefði verið hér nú í dýr-

tíðarmyrkrinu og löggæzluleysinu,

ef aðflutningsbannlögin hefðu ekki

verið gengin I gildi.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28