Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						TÍMINN
ktmur út einu sinni i
viku og kostar t kr,
árgangurinn.
AFGREIÐSM
i Megkjavik Laagaveg
18, simi 286, át um
land iLaafási, slmi 91.
II. ár.
Reykjavík, 18. maí 1918.
20. blað.
JBaeiidapólitílí.
Það eru að heyrast raddir um
það, að stefna Tímans sé alt of
einskorðuð bændapólitík. Hún geti
þess vegna ekki talist brein vinstri-
mannastefna. Og munu þær raddir
af lítilli góðgirni fiuttar, en stinga
óneitanlega í stúf við aðrar viðlíka
góðgjarnar sem töldu Tímann
jafnaðarmnnnablað.
Að segja hálfan sannleika er
hættulegt vopn til þess að villa
mönnum sýn. Þess vegna skal hér
stuttlega gerð grein fyrir því hvers-
konar bændapólitík það er sem
Tíminn flytur.
Tíminn hefir rætt landbúnaðar-
mál og samvinnufélagsmál — sem
enn hafa nálega eingöngu náð út-
breiðslu meðal bændastéttarinnar
— meir en nokkur mál önnur.
Til þess liggja tvær ástæður:
Fyrst og fremst er nú svo kom-
ið á landi okkar, að þjóðin á til-
veru sína og líf að mestu leyti
undir landbúnaðinum. Rás við-
burðanna hefir orðið sú, að hinn
aðalatvinnuvegurinn, sjávarútveg-
urinn, hefir orðið fyrir svo mikl-
um hnekki vegna stríðsins, að
hann hefir gengið stórkostlega
satnan og verður æ dýrari i rekstri.
Og það má telja öldungis víst að
úr þeirri kreppu kemst hann ekki
meðan styrjöldin geysar. — Það
er því harla eðlilegt að nú snúist
ræða manna einkum um að styðja
þann atvinnuveginn og þá stéttina,
sem þjóðarbúið aðallega verður á
að hvila.
í annan slað er því ekki að
leyna að það er sánnfæring þess
flokks, sem að Tímanum stendur,
að Iandbúnaðurinn sé og eigi altaf
að vera aðalatvinnuvegur þjóðar-
innar og sá sem þjóðin leggur
mesta áherslu á að standi full-
réttnr. Eru það ekki einungis lands-
hættir, hinir stórkostlegu mögu-
leikar sem landið á til, um að sá
atvinnuvegur geti tekið stakka-
skiftum og óbilandi trú á þá
möguleika, sem rökstyðja þá skoð-
un. Hitt vegur eigi minna.að væn-
legast er að gera ráð fyrir að vel
ment bændastétt geti tileinkað sér
þá menning og víðsýni, sem er
grundvöllur heilbrigðs stjórnmála-
lífs í landinu og farsællar framtíðar
þess. En annars liggja svo mörg
rök til þessarar skoðunar, að þau
verða ekki talin í stuttri blaða-
grein.
Er þessi »bændapólitík« ósam-
rýmanleg »heilbrigðri vinstrimanna-
stefnu«. Því er hér svarað hiklaust
neitandi. Vinstrimannastefna á fs-
landi verður einmitt að grundvall-
ast á slíkri bændapólitík. Hún get-
ur ekki sótt aðalstuðning sinn úr
annari átt en frá vel mentuðum
og viðsýnum bændum. Úr annari
átt verður ekki vænst nógu öfl-
ugra krafta til þess að geta stýrt
landinu með festu og forsjá.
En heilbrigð er slík vinstri-
mannastefna því að eins^ að hún
láti landbúnaðarmálin aldrei verða
meira en eilt af mörgum áhuga-
og framkvæmdamálum. Þótt þau
séu, a. m. k. fyrst um sinn, efst á
dagskrá, þá verði þó aldrei önnur
látin sitja á hakanum þeirra vegna.
Stefnuskrá Tímans sýnir það
svart á hvítu hverjum læsum
manni, að ekki er verið að halda
fram neinni þröngsýnni bænda-
pólitík. En frá hinu verður ekki
runnið að heilbrigðri vinstrimanna-
stefnu verður ekki fylgt fram á
tslandi, nema meginstyrkur liðs-
ins komi frá þroskuðum og við-
sýnum bændum. Grundvöllur heil-
brigðrar vinstrimannastefnu úerður
pvi fyrst og fremst vidreisn landbún-
aðarins.
fánamálií í Banmorku.
| Ske\rti hafa borist hingað und-
anfarið, um æsingar í Danmörku
jút af framkomu dönsku stjórnar-
innar í okkar garð íslendinga.
Hafa andstæðingablöð stjórnarinn-
ar þarekkert sparað til þess að gera
hana tortryggilega. Fregnirnar voru
óljósar, en nú hefir forsætisráð-
herrann danski símað Jóni Magn-
ússyni forsætisráðherra og er skeyt-
ið á þessa leið:
Eg leyfi mér að skýra yður frá,
að eg hefi birt eftirfarandi skýrshi:
»Sökum margskonar orðróms í
nokkrum hluta blaðanna um sam-
band vort við ísland, þá lít eg svo
á, að það sé rétt, að skýra frá
því sem í raun og veru er að fara
fram.
Þegar Jón Magnússon, íslenzkur
ráðherra, var hér síðastliðið haust,
kom hann fram með kröfu um
verzlunarfána.
í   ríkisráðinu   22.   nóv.   var til-
laga   hans   ekki  samþykt af Hans
Hátign konunginum, en ræða hans,
sem þá var birt, var á þessa leið:
Eg  get  ekki   fallist  á  tillögu
þá,   sem   ráðherra   íslands hefir
borið   fram;   en eg vil bæta því
við, að þegar islenzkar og dansk-
ar    skoðanir    ekki    samrýmast,
munu    almennar    samningaum-
leitanir í einhverju formi, heldur
en   að   taka eitt einstakt mál út
úr, leiða til þess góða samkomu-
lags,   sem   ætíð   verður að vera
grundvöllur    sambandsins   milli
beggja landanna.
Þessi hugmynd um almennar
samningaumleitanir hefir verið tek-
in til íhugunar á íslandi og það
var skýrt frá því, að allir fíokkar
þar féllust á það. Þar eð búist er
við því að núverandi alþingi verði
bráðlega lokið og þingmennirnir
þá dreifist um alt ísland, er það
æskilegt, að alþingi berist skjótlega
vitneskja um afstöðu vora í þessu
máli. í þessu sambandi hefi eg
beðið foringja allra stjórnmála-
flokkanna að kveðja saman flokk-
ana dg leggja fyrir þá þá spurn-
ingu, hvort þeir telji það viðeig-
andi, sem stungið var upp á í
ríkisráði 22. nóv., sem uppástungu
til íslendinga, að hefja nú samn-
ingaumleitanir um alt samband
íslands og Danmerkur.
Ef ákvörðun um þetta skyldi
verða gerð, verður alþingi skýrt
frá þessu og er þá búist við því,
að það sé undir það búið að koma
saman vegna væntanlegra samn-
ingaumleitana. Þegar ríkisþingið
hefst 28. maí þá skai ákvörðun
tekin um það, hvernig Danmörk
muni æskja að skipa fulltrúa til
slíkra samningaumleitana.
Núverandi stjórn hefir aldrei
stigið nokkurt skref í sambands-
málum Danmerkur og íslands, án
þess að ráðgast við alla flokka
ríkisþingsins, og hingað til hefir
hún altaf fengið samþykki þeirra«.
»Politiken« segir i sambandi við
þessa sk5Trslu: Skýrsla Zahle for-
sætisráðherra sýnir ljóslega að
samningaumleitanir þær, sem nú
á a'ð koma í kring, eiga upptökin
hjá Dönum í ríkisráðina 22. nóv.
— Nú má vænta þess, að hægt
verði að forðast allar nýjar deilur
og danska þjóðin geti nú tekið
upp samningaumleitanir með ein-
drægni og stillingu.             Zahle.
Skeytið staðfeslir það sem okk-
ur var áður kunnugt, að við meg-
um búast yið að eiga von fulltrúa
af Dana hálfu, til þess að semja
við okkur hér heima.
Ástæða er til þess að undirstrika
það, að Danir eru það sem eiga
upptökin að þessum samningum.
Þeir verða því að leggja fram boð
sín, en íslendingar eiga að standa
allir fast saman, gera annáðhvort
að játa eða hafna allir, en leyfa
engu að kljúfa fylkingar sínar og
vekja eld innanlands um utanrikis-
málin.
losian a
ði.
Hærra er nú reitt til höggs en
gert var ráð fyrir í siðasta blaði,
þar sem getið var um veiting póst-
afgreiðslustöðunnar á Seyðisfirði.
í siðast útkominni Lögréttu ritar
hr. J. Þ. — liklega Jón Þorláks-
son verkfræðingur og stjórnmála-
ritstjóri blaðsins — langa og vand-
lætingasama grein út af veiting-
unni og nefnir hana »Misbrúkun
veitingarvalds«. Segir hann að veit-
ingin sé »svo stórhneykslanleg, frá
hvaða sjónarmiði sem hún sé
skoðuð, að ekki verður hjá því
komist að gera hana að umtals-
efni«. Er svo rakið lið fyrir lið
hversu mjög hér hafi verið brotið:
póstmeistari lítilsvirtur, póstmanna-
stéttinni misboðið, hagsmunir hins
oþinbera virtir að yettugi, ungir
menn fældir frá póststörfum, og
ekkert hirt um að tryggja almenn-
ingi góða afgreiðslu.
Það á ekki að leynaj sér að
verið sé að vinna verk í þjónustu
sannleika og réttlætis. y>Það verðar
ekki hjá þvi komist«. En hvernig í
dauðanum stóð þá á því, að grein-
arhöfundur sagði ekki eitt einasta
orð hinn 13. apríl 1916, þegar
póstafgreiðslustaðan á Seyðisfirði
losnaði næst á undan og Einar
Arnórsson ráðherra veitti Birni
Pálssyni lögtræðingi stöðuna, þvert
ofan í tillögur póstmeistara sem
þá mælti með Friðriki Klemens-
syni, póstþjóni í Reykjavik. Pá
varð hjá því komist að gera veit-
inguna að umtalsefni — en ná
ekki. Hvers vegna? Var ekki jafn
mikið í húfi þá?
Sú heilaga vandlæting sem á að
hvíla yfir greininni breytist í eitt-
hvað annað og óhreinna, hjá
þeim sem öllu eru kunnugir. Ná
er gert veður út af þessu, af því
að það kemur sér vel fyrir hr. J.
Þ. að finna eitthverl tilefni til þess
að ráðast á Sigurð Jónsson ráð-
herra. Pá var E. A. ráðherra skjól-
stæðingur heimastjórnarflokksins
og þá þagði hr. J. Þ. Það er ekki
heilög vandlæting yfir »misbrúkun
veitingarvalds« sem gerði það að
verkum að hr. J. Þ. »korast ekki
hjá því« að gera veitinguna að
umtalsefni. Sú heilaga vandlæting
er einungis gríma sem hinn harð-
vítugi stjórnarandstæðingur bregð-
ur fyrir andlit sitt, þegar hún þykir
koma sér vel.
Með þessu er flett ofan af til-
gangi þessarar Lögréttugreinar. En
rétt er i þessu sambandi að vikja
að hinu, hvernig lita beri á þessa
veiting  frá óhlutdrægu sjónarmiði.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116