Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						TÍMINN
71
ur gróði að því, að hlynna að
lifvœnlegum eiginlcikum', uppgötva
þá, efla þá, rækta þá i þeim jarð-
vegi þar sem þeir geta fullkomlega
notið sín.
íslendingar standa nú á vega-
mótum. Landið er kallað frjálst.
Nýir timar byrja, nýir flokkar og
nýjar stefnur. Skyldi nokkur af
þessnm flokkum vilja læra af Páli
Briem, að leita eftir andlegu verð-
mæti, jafnt á liklegum og ólíkleg-
um 8tööum? Útrýma hinu lægra
með því sem hærra er. Með því
einu móti, að mannsorkan glatist
ekki, getur þjóðin vænst eftir.glæsi-
legri tramtið.
Finnar Finnsson.
Launalöggjöfin,
Sé það 8vo, aem heyrst hefir, að
stjórnin hafi með höndum frum-
varp'um launakjör embættis- og
starfsmanna landsins þá á hún
þar mikilsverðan vanda að leysa,
og visast mestan fyrir það, ef henni
Óar við því að gera nógu full-
koninar breytingar.
En hér er ekki nema um eitt
að gera. Og það er að gera vel við
þessa menn.
Undanfarið hafa i þessum efn-
nm öll hlutföll raskast á þann veg,
að vistin hefir .orðið æ verri hjá
hinu opinbera, og heíir af þessu
leitf skort á nýlum mönnum i
trúnaðarstöður, ellegar að úr
mónnunum hefir dregið áhuga við
störfin illur viðgerningur, og marg-
ar hefir sér þvert um geð orðið
að sælast eftir einu eða öðru hjá-
verki til þess að komast af. En
þegar svo var komið hlaut aðal-
starfið að verða »aktaskrift«.
Siðustu arin hefir þó einkum
keyrt   um   þvert bak hvað launa-
Búnaðarfélag íslands,
Aðalfundur félagsins verður haldinn í Iðnaðarmannahúsinu í
Reykjavik laugardaginn 17. maí kl. 5 síðdegis. Þar verður skýrt frá
fjárhag félagsins, framkvæmdum þess og fyrirætlunum, rædd búnaðar-
málefni og bornar upp tillögur, er fundurinn óskar að búnaðarþingið
taki til greina.
Á fundinum á að kjósa 2 fulltrúa og 1 varafulltrúa, til 4 ára.
Reykjavík 12. mars 1919.
Eggert Briem.
kjörin snerlir, og hefði það þau
áhrif ef ekkert yrði að gert, að
fæstir mundu vilja vera í þjónustu
land&íns, þvi íiest önnur atvinna
byði betri kjör. Sjómaðurinn getur
átt von á 1500—2000 kr. á vetrar-
vertið einni auk fæðis og húsnæð-
is. Álíka mikið fæst fyrir útvegun
á t. d. einum sementsfarmi og árs-
laun vitamálastjórans nema. Versl-
unarmenn ýmsir hafa þrefökl og
fjórföld prestslaunin. Afgreiðslu-
maður Eimskipafélags fær á fjórða-
þúsund krónur fyrir að af greiða eitt
skip í eitt skifti. En sumir kenn-
ararnir við háskólann ókkar fær
að lögum vinnukonukaup) Að
maður ekki tali um kaupmann,
útgerðarmenn og þá sem reka bú-
skap í stórum stíl.
Illa horfir með fólkshald til
sveita, en ver horfir fyrir landinu
sjálíu ef ekkert er að gert. Enda
losnar nú um menn úr trúnaðar-
stöðum hvern á fætur öðrum.
Ekki ónauðsynlegri mál en vita-
málin eru nú á ílæðiskeri stödd,
báðir verkfræðingarnir þar »segja
af sér«, og innlend sérþekking eng-
in fáanleg til þeirra mála og sú
erlenda sögð dýr, ef fengist.
Ósamræmið i launamálunum er
ekki heldur að eins milli þeirra
sem   eru   i  þjónustu  þjóðfélagsins
urnar eru vansaltaðar og sildin í
þeim þar af leiðandi skemd. —
Þannig mætti lengi telja. En þetta
nægir til að sýna, að varan er
alvarlega svikin, og að þörf er á,
aö um sé bætt.
Hér er því um stórfé að ræða,
sem haft er út af bændum og öðr-
am er fóðurbæti kaupa, með bein-
«m svikum. Þetta má ekki svo til
ganga. Hér verður að taka i taum-
ana, sem allra fyrst og tryggja það,
að vara þessi verði ekki seld eða
boðin, nema þvi að eins, að treysta
œegi, að hún sé ósvikin.
Vörur þær, sem seldar eru til
utlanda og eru af sama tagi, eru
skoðaðar og metnar og síðan settar
vörumerki, er sýnir hver seljand-
inn er. Vörumat þetta hefir verið
*rygt með lögum. Alt þetta hefir
verið gert til þess, ekki að eins
að tryggja kaupendum erlendis
góða vöru, heldur og til þess, að
4ryggja hag seljandans — skapa
honum ábyggiieg og varanleg við-
skifti og þannig styrkja atvinnu
hans. Þetta er góð og hyggileg
láðstöfun.   En  er  nú   ekki þörfin
jafnbrýn, að vernda viðskifti bónd-
ans, islenska, eins og kaupandans
erlenda og hérlendra atvinnurek-
enda, er selja þessa vöru?
Jú, vissulega!
Það er einmitt samskonar laga-
vernd, sem bóndinn verður að
heimta i þessu máli, og það tafar-
laust. Alþingi verður að sjá svo
um, að engum haldist uppi, að
selja óátalið, svikinn fóðurbæti,
fremur en aðra vöru. Fóðurbætir-
inn verður að vera Hkum lögum
háður og sú útflutta vara, sem er
metin og merkt lögum samkvæmt.
Engan fóðurbæti ætti að vera leyfi-
legt að selja f landinu, nema þann,
sem er þannig trygður.
Nú er tækifæri fyrir bændur, að
krefjast þess af Alþingi, að það
geri þær breytingar á gildandi mats-
lögum, eða með nýjum lögum, er
tryggi þeim góða vöru og vel úti-
látna, er þeir kynnu að kaupa til
fóðurauka. — Tækifærið er næsta
þing, sem háð verður.
Jóh. Magnússon.
ogfhinna sem eru »sjálfs sín« eða
á vist einstaklinga. Landssjóður
launar stundum óþarflega vel. Má
t. d. nefna »fossanefndina«, þar
mun hver maður fær 15 kr. á dag,
og það þótt föstum störfum gegni
jafnhliða og fleira en einu; enn-
fremur hina ótakmöruðu 60%
dýrtiðaruppbót af »ankatekjum«
læknanna, sem ein hleypur á þús-
undum króna til þeirra vel flestra.
Væri betra minna og jafnara.
Sú stjórn og það þing sem ætlar
sér að bæta kjör þessi til fram-
búðar verðnr að þora að nefna
tölur sem nægja til þess, að þeir
sem fyrir landið vinna geti gert
það lausir við búksorgir, verða að
þora það fyrir þjóðinni. Andstáða
hennar i þessu máli er hvort sem
er mestmegnis bergmálið eitt af
orðagjálfri þeirra manna sem um
þingkosningar hafa ekki komist
hærra en það, að hafa eftirtölur
í þessum efnum að aðal texta.
En því að eins verður hér ráðin
bót á, að jafnframt sé fyrir hendi
karlmenska til þess að innheimta
fé i landssjóð þaðan, sem sann-
gjarnast er að taka það, og þá
einkum frá þeim atvinnngreinum
sem hægast eiga með að yfirbjóða
landssjóðinn þegar um dugnað og
þekkingu værí að ræða.
Og til frambúðar yrði landaura-
mælikvarðinn einn varanlegur.
Hitt er önnur krafa og sjálfsögð,
að til þess sé launað vel, að jnenn
standi vel í stöðu sinni, og þyrfti
meira harðfylgi úr þvi til þess að
sjá svo um að alófærir menn yrðu
ekki mosavaxnir í trúnaðarstöðum
landsins. Hingað til hefir það átt
sér stað all víða. Sultar-kjörin ættu
ekki öllu lengur að skapa þjóðinni
þá »vondu samvizku« að hún sæi
í gegnum fingum við slíkt.
Blaðlanst varð á fsafirði um
tima, þar eð Vestri hætti alveg að
koma út og Njörður um tíma.
Njörður gekk úr híði aftur í byrj-
un febrúar og "er skemtilegur að
vanda. Vitnar i að sælt sé sam-
eiginlegt skipbrot og haíi mörg
blöðin dáið úr eða upp úr »pest-
inni«. Fer þó heldur langt í þeirri
upptalning, þvi að hann telur
Frónið meðal þeirra sem farin
séu veg allrar veraldar, sn það er
ekki orðið.
Þilskipin eru flest komin inn
og hafa nllað vel.
TerndDQ Bæjarslaðaskógar.
Eitt af því allra besta sem gert
hefir verið landi okkar, er að minu
áliti það, að farið var að vernda
skógana. Það mun hægt að geta
sér til, hvað skóganna hefði beðið,
ef skógræktarlögin hefðu eigi verið
samin og skógræktin hafin.
Hér viða, mun skógum hafa
farið all mikið fram, siðan farið
var að grysja. Hér í Svinafelli var
byrjað að grysja smáskógarkjarrið,
árið 1910. Siðan hefir þvi farið vel
fram, þrátl fyrir það þótt beitt
hafl verið á það á vetrin.
Bæjarstaðaskóg og aðra skóga i
Skaftafelli var byrjað að grysja
árið 1911, og hefir þeim síðan far-
ið mjög vel fram. Flestir þeir sem í
Bæjarstaðaskóg koma, munu verða
hugfangnir yfir þvi hve skógurinn
er fagur og stórvaxinn, og allir
munu óska þess, að hann varðveit-
ist sem lengst óskemdur.
En þvi skal nú lýst, hvað það
er sem eyðileggur þennan fagra
skóg, ef ekkert verður aðgert.
í kringum skóginn að austan og
vestan eru moldarrof, sem eru að
blása upp, og smá eyðast því
skógartorfurnar. Þó er fyrirsjáan-
legt að nokkuð mörg ár munu
líða, áður en hann eyðist allur af
uppblæstri. Þó er alt útlit á, að
skógurinn eyðist meir af upp-
blæstrinum hér eftir en hann hefir
gert. Sumstaðar eru komin all
breið skörð í skógartorfurnar, og
þaðan rennur og rýknr moldin
hvað helst, yfir skóginn. Og þar
sem moldin er mest, má búast
við að grassvörðurinn fari innan
skams.
Annað sem getur eyðilagt skóg-
inn og það ef til vill fyr en upp-
blásturinn er, að í skóginum vaxa
of fáar nýjar plöntur, skóginum
til viðhalds. Ekki er því um að
kenna að plönturnar hafi eigi
nóg rúm og nóga sól, þvi að
miklu leyti er búið að grysja allan
Bæjarstaðaskóg. En það er ekkert
undarlegt, þótt plönturnar séu
færri, í stórvöxnúm skógi, sem
búið er að grysja og sauðféð
gengur í, heldur en í smáum skógi.
Pvi þegar sauðféð rennur um stór-
vaxinn skóg í snjó, þá nær það
ekki í afkvistina, en býtur ungu
plönturnar.
Ef því heldur svo lengi áfram,
að plönturnar váxi ekki nógn
margar, þá verður þar skóglaust
sem gömlu trén falla af fúa, og
getur skógurinn eyðilagst af því.
Góð tilraun var hafin árið 1915
með að stemma stigu fyrir upp-
blæstrinum, Var ungmennafelaginu
hér veilt fé til þess. Gaf skógrækt-
arstjóri okkur það ráð, að setja
hrísgarða í rofin, og þekja rofin
með lyngi og hrís, og setja víði-
viðar afkvisti ofan í rofln. í þetta
verk er búið að ieggja talsverða
vinnu og peninga. En þó getur svo
farið að það verði að litlum not-
um, ef ekki verður ineira að gert.
1*0 er það ekki fyrir það að byrj-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72