Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fųringatķšindi

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fųringatķšindi

						FØRÍNGATÍDÍNDÍ

Nr.

Januar 1890.

Árg.

FÓRINGATÍÐINDI kemur út fyrsta

Tórsdagin í hvðrjum mánaði og kostar i

krónu um árið.

FÓRINGATÍÐINDI vil fremja tað, ið

Foringafelag stevnur at, sum er: at verja

Forja mál og F"orja siðir; royna at vekja

og styrkja samanhald millum Foringar og

fáa teir at verða fríír í sinni og skínni.

FORINGATÍÐINDI vil framfora mangt

og hvat, sum kan verða til gagn fyri ok-

kara vinnuvegir á sjógvi og landi.

FORINGATÍÐINDI vil, stutt og greitt,

siga nýgjastu tíðindi úr Forjum og oðrum

londum.

FÓRINGATÍÐINDI vil frambera av

vísum, skjemtisogum og ymsum oðrum, ið

skrivast á Foroyskum máli, so mikið, sum

rúmast kann.

lá, ið nevndin fyri Foringafelag tók sær

fyri at utgeva eitt blað í Foroyskum máli,

var tað ikke frítt, at hon stúrdi fyri tí, at

blaðið vildi fáa óv nógv imóti sær. I einum

landi, hvar í fá hava lært at læsa og enn

færri at skriva moðurmálið, er tað lítið

væntandi, at eitt blað sum Foringatíðindi

skal kunna blíva ein vælkomin gestur í

hvonsmans húsi. Tað, sum í tí stendur,

krevur at vera valgt við umhugsan, so at

folk kann hava hug at stava segígjognum

tær ókunnugu rúnirnar. Hann, sum er

biðin til at vera stýrari fyri blaðnum,

heldur seg ikki at vera foran at g'era tað

so væl, sum tað átti at gerast; men hevur

tó tikið sær tað uppá, hopandi at teir,

sum nakað evna, vilja hjálpa honum og at

fólk ikki vil frnnast óv illa at tí, ið rangt

kann vera.

I hesum árinum, sum nú er farið, hevur

nógv verið orðað í «Dimmalætting» um,

hvussi Foroyska málið rættast skal skrivast

ella stavast. Her skal ikki sigast mikið

um, hvat ið kann forast framm frá ymsum

síðum   til   styrk fyri  hendan   ella   handan

mátan. Herí blaðnum verður enn so leingi

roynt at fylgja tí stavingalag, Provst

Hammershaimb og Professor Svend Grundt-

vig hildu vera tað besta. Vit vilja ikki, at

Forjamál heldri enn onnur mál skal standa

í stað, sum tað var av úrolds tið, tó má

ikki gloymast, at málið nú er komið í óriJkt.

Fólk hava ikki nú sum fyrr lagt seg eftir

at hava grein í sínum máli. Orðini sigast

ólíkliga utan at hugsa um grundina í teimuni.

Fitt stovingalag, hvar í hvort Ijóð hevur

sítt merki og lítið dent verður lagt uppá,

hvat hopi er í orðinum, vildi ivaleyst hjálpt

til at sláa fast oll merkir av ti niðurgangi,

Foringar nú í fleiri hundra ár hava verið

staddir í. Heldri ikke má gloymast, at

bygdamálini eru komin so langt frá hvor-

jum oðrum, at neyð er at fáa ein búna

(eitt stavingalag) til at hoska uppi á teimum

ollum. Tí kravdi við rottum hvorjum bygda-

máli sína ljóðskrift. Foringafelags endamál

er ikki at slíta sundur, men heldri at knýta

saman; tí má felagsblaðið ro)-na at javna

b)rgdamálini saman, og tað mann helst og

best fáast í lag, við at beina tey ígjognum

ta rót, sum tey eru útsprungin av. Mangur

sigur, at hettar, sum skrivað hevur verið í

«Dimmalætting» og í Foringafelags skriftum

er Islenskt; — tað er tó væl langt frá

Islenskum, um tað enn er likt tí; — og

hví skuldi tað ikki líkst tí? Hann er ikki

svínum líkur, ið sínum er líkur. Tað eru

so mong ljóð í tí Foroyska málinum, at

man ikki hjálpist væl við teimum bókstavum,

sum brúkast í Danskari skrift. Hesir nýggju

bókstavirnir mugu falla teimum ókunnigur

fyri, sum ikki hava lært at lesa annað enn

Danskt. Tó vil tað vera gjorligt fyri tey,

sum hava hug til tað, at lesa hesa skriftina

og úttala hana, hvor eftir sínum bygdamáli.

Tað vil skjott lærast at a ofta má úttalast

sum ea, at æ norðan f jorð úttalast líka sum

a — suðuri á Suðuroynni sum e; at á út-

talastnakað sumoa; at i og y úttalast líka;

at í og ý úttalast uj; at ó úttalast sum ou

og   ú sum yv,   ei sum aj, at g og k hava

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4