Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Śtsynningur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Śtsynningur

						
Hann    or    svartur,   svipillur,
M1.     1876.
samt er partur heiíríkur.   Hreggv.
Hvað   litheimtist   til f»ess að  dagblöðin
séu vekjandi?
Eins og í fiestu öífru, eru Englendingar komnir
lengst í pví, að eiga vekjandi og íræðandi dagblóð, og
má með sanni scgja, að peir geta eklri án peirra verið
lieldur en daglegs brauðs. J>au viðhalda jafnan liinu
pólitiska lífi hjá pjóðinni, og glæða og styrkja allar and-
legar og hkamlegar framfarir. Jwi skipta sér vana-
lega í floklca, eptir peirri skoðun eða stefnu, sem livert
blað tekur að sér í fyrstu.—Einn flokkurinn lieitir Con-
servatives, er pað helzt sá flokkur, sem hefur mesta auð-
menn og aðal, sem vill lialda sínum fornu rettindnm,
og lireifa sem minnst fornum vana.—Næsti flokkur heitir
Liberals eður framfaramenn ; sá flokkur vill jafnan gjöra
pær breytingar á stjórnarformi og lögum landsins, sem
tíminn krefur, og pjóðinni eru heillaríkastar, til pess
að ná proska sínum,—Iíinn þriðji flokkur nefnist Iíadi-
cals, ganga peir jafnan #a pá lengra, Iieldur enn
Liberals, vilja innleiða frístjórn (Republic), og gefa
öllum mönnum meira jafnrjetti en nú við gengst.—Hver
af þeSsum flokkum hefur sín blöð, sem haltla áfram
peirri stefnu, er sá fiokkur aðhyllist, og tala hans máli,
eptir pví sem peir hafa bezt föng á.—þ>að álíta Eng-
lendingar hið fyrsta skilyrði fyrir, að eitt blað geti
gjört gagn, að pað taki sér strax í byrjuninni
fasta stefnu, og lialdi henni svo dyggilega áfram; verji
peim beztu kröptum, er peir geta fengið til pess.—það
ber ekki við, að eitt af slíkum blöðum talri grein úr
óvina flokki, pví pað rýrði alit blaðsins. Auk pess sem
ensk blöð ræða allra blaða mest um allt pað er snert-
ir pólitik, hafa pau jafnan vekjandi greinir um ýmis-
legt annað, t. d. verzlun, jarðfræði, fiskiveiðar, ýmsar
uppgötvanir og pess konar; auk pess eru blöðin öll í
anda pjóðleg, taka sem minnst, er snertir önnur lönd,
og sem ekki beinlínis væri nytsamt eður fróðlegt fyrir
Englendinga. pegar vér nú förum að bera saman bluð
Englendinga og blöð okkar, verður mismunurinn mjög
svo einkennilegur. Eptir pví sem vér getum dæmt,
hefir ekkert af okkar núverandi blöðum neina fasta
stefnu eða skoðun í pólitiskum efnum, já, og hvað
verra er, sum af peim nærri pví enga „interesse" fyrir
pólitik. petta er pað skaðlega lijá okkur. pað væri
nærri betra, að hafa einhverja alvarlega „fanatiska' skoð-
un í pólitik, heldur en enga skoðun. Síðan vér feng-
um stjórnarskrána, hefur lítið verið rætt um pólitik bæði
í pjóðólfi og ísafold, og pað sem oss sýnist undarleg-
ast,   að pegar hafa komið   einstöku greinar vekjandi t.
d. um skólamálið í pjóðólfi, pá dettur pað allt í dofa
eptirleiðis, og er aldrei minnst á pað meir, í staðinn
fyrir að halda pví máli lifandi og vakandi fyrir pjóð-
inni, pangað til alþing kæmi saman að sumri. Isafold
tók grein um pað mál, sem betur. hefði verið, að aldrei
hefði verið prentuð; Imn hafði pann blæ, að eyða á-
huga manna á pví máli. Vér gjörum ekki ráð fyrir
pvi, að ritstjórinn hafi verið á peirri skoðun, cn af
einhvers konar misskildri kurteisi, hefur hann leyft henni
inngang í blað sitt. Aldrei kemur nein hugvekja um
vcrzlunina, sem parf pó enn pá margra umbóta við.
Lítið sem ekkert um kirkjumálefni, pví prestarnir pegja
allir eins og s'teinar, pó sumir peirra andvarpi
og stynji í hljóði, hvernig kirkjan hefur verið
svívirt. pó tekur nú yfir hringlið i blöðunum um fjár-
kláðann; þ>að er sannarlega nóg til pess að æra óstöð-
ugann, að lcsa allar pær skýrslur. Putstjórarnir fyrir
sunnan hafa alls cnga mciningu í pví máli, peir
cru hvorki niðurskurðannenn nc lækningamenn, heldur
eins og hver vill, og í hvert skipti cptir pví, sem peir
halda að eigi bezt við í pað og pað sinn. Iivernig á
nú abnenningur að hafa gagn af slíkri uppfræðinguV
í jafn alvarlegu máli væri betra, að bæði ísafold og
p>jóðólfur hefðu eklri sagt neitt, heldur en slá petta
úr og í eptir pví sem hver vill heyra í pað og pað
slripti. p>að er pví með öðrum orðum: blöðin okkarvant-
ar alla alvarlega stefnu, til pess að geta orðið í sann-
leika uppbyggileg og nytsamleg fyrir pjóðina. Ilvaða
gagn er í pví fyrir land og lýð, að fá heila dálka eins
og t. d. í jþjóðólfi um ríkisdagspref og bollalcggingar í
Kaupmannahöfn, eða ferðasögur eptir Fröken B. Kall?
p>að má kannske segja, að pað sé betra heldur en ekki
neitt, en par með er pað líka búið. Til pess ennfrem-
ur að geta fengið nytsamt og alvarlegt blað, hlýtur
ritstjórinn að vera óllum kaupendum alveg óháður í öll-
um peningasökum; hann verður að standa jafh-upprett-
ur eptir sem áður, pó hann fái allt með óskilum og
skornum skammti frá kaupendunum, pangað til peir eru
búnir að læra og finna pað, að pað er peirra skylda
að borga gott og nytsamt blað. Hvernig ætti nú að
stofna slíkt blað'? pað væri með pví, ef nokkrir alvar-
legir framfaramenn vildu ganga í felag, og gefa blaðið
alveg út á sinn kostnað. Vcr höfum hugsað oss slíkt
blað pannig: A ári kæmu út 32 arkir; hver örk mcð
pappír og prentun kostaði um 36 krónur;
yrðu pað...............1152 kr.
Laun til ritstjórans...............1000 -.—
alls 2152 kr.
¦
					
Fela smįmyndir
1-2
1-2
3-4
3-4
5-6
5-6
7-8
7-8