Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nokkurar ritgjöršir um almenn mįlefni

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nokkurar ritgjöršir um almenn mįlefni

						N0KKUR4R KITGJÖRÐIR

uni almenn málefni.

Útgefandi:    V a 1 d i m a r   Á s m u n d a r s o n o. fl.

j^* Jpessar ritgjörðir munu koma út smá-

saman, með litlu millibili. Hálf örk

kostar 10 aura, en lieil örk 20 aura.

Alþýðumenntun.

Hvcrjum þeim ísleudingi, sem vaknaður er

til mcðvitundar um frelsi vort og þjóðerni, sem

þekkir hagi landsins að fornu og nýju, og hefir

nokkurveginn ljósa hugmynd um vegogviðgang

annara þjóða, hlýtur að renna til rifja, hversu

mjög vjer íslendingar stöndum nú á baki ná-

grannaþjóða vorra, þar sem vjer fyrir 600 árum

í mörgum greinum stóðum þeim feti framar.

Nu er þó sá tími kominn, að vjer getum sjálfir

ráðið lögum vorum og lofum, sem sjálfstætt

þjóðfjelag, og megum vjer því ekki sitja að-

gjörðalausir. Vjer þurfum að rísa upp úr

margra alda kör og vesaldómi, með brennandi

löngun og áhuga, til nýrrar menningar og fram-

kvæmda. £á munuru vjer úr býtum bera fagra

ávexti frjálsrar stjórnar ; ella kemur hefndin yfir

höfuð vor og niðja vora í þriðja og fjórða lið.

En hvað þurfum vjer fyrst að gjöra? Öll-

um vitrum mönnum ber saman um það, að

almenn menntun sje grundvóllur allra framfara

og farsældar. J>að er því fyrsta skilyrði fyiir

framförum landsins, að alþýða fái nauðsynlega

menntun. En menntunin getur eigi orðið al-

menn eða í góðu lagi, nema sko'lar sjeu settir

á stofn. ISlú er margt því til fyrirstöðu, að vjer

getum fyrst um sinn komið upp stórum alþýðu-

skólum, í líking við útlenda gagnfræðisskóla;

veldur því fátækt vor, strjálbyggð landsins og

samtakaleysi, er sífellt hindrar hin stærri fyrir-

tæki vor. Vjer verðum því í bráð að láta oss

lynda, að vjer fáum einn slíkan skóla á Norð-

urlandi, hinn fyrirhugaða gagnfræðisskóla á

MöðruvöIIum í Hörgárdal,   sem að vísu   verður

einkum búnaðarskóX J>ótt sá skóli horfi til

mikillar nytsemi, getur eigi öll alþýða sótt þann

eina skóla, eða aðra slíka, þótt fleiri væru. En

til þess, að útbreiða jafna menntun meðal allr-

ar alþýðu, sjáum vjer eitt ráð vænst, sem heita

má að sje hægðarleikur, og það er að stofna

barnaskóla í sveitum.

Allar menntaðar þjo'ðir keppast í óða önn

við, að láta kenna hörnum sínum nytsamleg

fræði; barnaskólar og sunnudagaskólar fjölga

svo árlega, að undrum gegnir. Hefir almenn-

ingur víða í öðrum löndum tekið ótrúlegum

framförum í almennri menntun hin síðari ár,

og er það óefað að miklu leyti barnaskólunum

að þakka. En af alþýðlegri menntun spretta

allar aðrar framfarir. Vilji menn nú grennsl-

ast eptir, hver sje mcst framfaraþjdð nú á dög-

um, þá munu Bandamenn í Norður-Ameríku

standa einna fremstir: þeir hafa farið hamförum

á seinni árum, fundið ýmsa nytsömustu hluti.

og auðgazt svo að fádæmum sætir. En hvergi í

heimi er jafnvel sjeð um menntun barna sem í

Bandaríkjunum; þar gengur nálega fjórða hvert

barn í skóla, og ávextirnir leyna sjer ekki.

Vjer höfum hugsað oss, að barnaskólum

mætti koma á með hægu móti víða í sveitum

hjer á landi. Fáeinir barnaskólar eru þegar

uppkomnir í kaupstöðum og þjettbýlum sjávar-

sveitum. £>ar er og langt um hægast að stofna

slíka skóla fyrir margra hluta sakir; einkum er

það bót í máli, ef börnin geta gengið í skólann

daglega að heiman og heim, svo að foreldrar

eigi þurfi að leysa út fæði þeirra í peningum.

Barnaskóla má koma á fót með ýmsu móti, en,

aðferð sú, er vjer hjer viljum benda á, virðist;

oss liggja næst. Einhver góður bóndi, er finn-

ur hjá sjer hvöt til að stofna barnaskóla á

heimili sínu,  gjörist  frumkvöðull fyrirtækisins.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4