Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Leifur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Leifur

						^Siv';.
i
AEQ-
¦WTNTSTPEG  5.MAI   1883.
NO.,1
mna»f*nw»ttw«i -ti- - v*wTnw«
ÁVARP TIL ÍSLENDÍNGA.
þaö cr almennt Tiðurkevnthjn öllum menntuðum
Pjóðum.   að Tel og skynsamlcga rituð dagblöð, sjeu
itthvcrt   hið nauðsynlegasta   og nota bez.ta menta
,jós, er  maimfjclagið gotur   liaft' sln á moðal,   og
einhver hin krapt \nesta drift-fjööur,  er nicnn geta
upp hugsað, bæði i tilliti til visiuclalegra  og vcrk
'egra   framkvæmda,   pví   mcð pví að   fá daglegar
fj'jettir afstarfsomi  og framkvæmdum,   nýjum nyt-
s.'tmum  uppgötvunum bæði i visindalcgnm og verk-
lcgum. efnum,   ekki   einungis af sínum  eigin þjóð-
floídci. hekíttr  af óllttm  pjóðum í heimiimm, hlýt-
ur hver sft maður.   scm sknpaður cr með heilbrigðri
skynsomi og hcitu blóði,   að fá vilja og löngun til
pcss að sýtia aö haim sjc skynsamur maður en  cigi
ikynlaus skepna,  með því að uota pá hæfilegleika,
er   hann   hefir  veriö   útbúinn   mcö,   til einhverrar
íiyísamlcgrar ¦starfseirii.   annaðhvört   í    vísindalegu
eða vcrkicgu tilliti, og öðrum til   sóma  og   npp-
byggingar.
Vjar Islendingar fundum og fljott til vöntnn-
ir a   naudsynja mun þcssum (dagblaði)^ fyrst pegar
.  íjcr komum   til bálfu pessnrar,og ftindum oss  sjálfa
muuaðarlaúsa,   malláusa fáfróða og   vankunnandi i
verklcgri starfscmi pcssa lantb.og pað kvað svoram^
að pTÍ ,að práttfyrir al!a pá fátæki og  erriðleika,
er vjcr höfðum við að strlða.pá brutumst vjcr i þvi
að koma á fot blaði pví vjcr  áhtum aS W vjer ckki
hcfðtini citthvert Ijós til aðlýsa oss I gcgnum   lcyni-
myrktir lands pcssa.pá voerum vjer alvcg dauðir vor-
um eijiin pjóðflokki,- og jeg álít að u'ni leið og hver
og cinn, scm er dauður símim pjóöfiokki, pannig að
feann vilji ckkert'-um harin hugsa 1 tilhti til pcss nð
h álpa honum til að útbreiöa pjóðar kosti pá,or hann
"hefir tii að fecra, og jafnvel pykif mínkun að pvi að
heyra honu.m   til. hann sje eitmig dauður sjálfum sjcr
dauður öllum ærlegnni mcmrititn, dauður öliu dreng
lyndi og starfremi. en fæddur ódrenglyndtnu, blindað
•uraf drambsiminni og þjóðai smán. petta áður um-
getna blað c.ð nafni Fiatnfari, er allir hljóta aðmnna
eptir, hcppnaðist oss að halda við meðal vor aö eins
i tvö ár,   en fyrir   sundrung. ilokkadrátt, skamsýn;
óaðgætni og athugaíeysi sjálfra vor mcð pvi að  van-
r»kja   að   kaupa   blaðið', pö feldum  vjer ryrirUafci*
fyrir sjalfum oss í staðin fyrir að royna  að bæta úr
pvi. seffl oas þóiti   ábótavnnt við pað og haldnsiðan
áfram nu-ð að kaupa blaði?>.   Siðau hðfum vjer jafn
an fundiðtíl Iiins sara niissis, er vjerurðum fyrir, peg
«r vjcr rnissíum blaðið og opt og á ýmsa   vc^u talað
um að reyna aö koma öðru á fót. cn ætíð  fundið þá
(Sfviðloika a veginum, cr enginn    einn   hefur  vogað
að i'cyua að btjóta  niður, par  fil nú að   mjerhef-
ir komið til hugnr að reynn i\ð vita hvað langt  jeg
gæti komist í ptssu niíilefi)), og bætt úr hintun ópol-
andi blaða skorti,  með pvi   að   koma  á' fót   pessu
blaði, erpjer pcgar gcti sjcð.   Nú vona jeg að pessi
tilfinimnlega víintun á biað', er vier allir.sem hngsuni
nokktið um isl'enzku pjóðina höfum svo  sarpjáðst ai'
sfðan vjcr mistum hinnfyr umgeína Framfara,   verði
til pess   a'ó haldá   uuca yðar vakandi með að styrk.
ja mig til að hsljia áfram mcðlilað pctta, moð   pvi
að ''kaupii pað vcl. og dyggilcga,   pað   er  sú   eina
hjálp  «• jeá bið.um og baft rr sú cina hjálp.er dugað
en  reyna heldur að nft. í mannkyssöguna  og speigla
sig í henni því þar munu þeir fljótt finna að allir
fnrsælustu og bestu starfsmcnn heimsins   hajft  lagt
lífið i salurnar fyrir sinit cigin þjóð.hvort heldurhtui
hefr verið voldug eða vesæl, og þvískyldum vjer þj
fckki fremtir  taka oss  dæmi cptir  slíkuni   mönnum
íieldr cn eptir öornm eins ómennum, sem hafa látið
sjer þykja minkun að sinni eigin þjóðóðar enn þeir
hafa komið i ókunnan þjóðflokk, er þcir Itafa álitið
að einhvetjum grelnum stseði sinni eigin þjóð íramar,
pvi þessir menn eru jafnaðarlega fyrirlitnir.ckki enr
ungis af ílnum   eigin   þjóðfiokki,   heldur eintiig að
þessari sömu þjóð, er fávizka þeirra sjálfrá óskar aö
þeir væru sprottnir út af.   Jeg vil ennfrcmur biðj'i
yður alvarloga aðathuga það, að þ<5 íslcn/.ka þjóðiu
sje fátæk og fámenn þa getum vjer, cf oss oigi vantar
viljan gjört hana stóra í hcimsálfu þcssari,   mcð þvi
að taka oss dæmi af hinum mestu starfsemis, dugn-
aðar og framkvæmda mtjnnum og þjóövinum þjóðar
vorrar, er vjer finnum gegnum alla    s'igu   hennar
þó    vj'er  rekjum frá  efstu ættleggium  og pangað
sem húnstendur nú   i dag, b,æði hcitna a lsJandi og
hjer   megin viðAtlaudshaf,'pannig   að vjcr  látum
Iram koma hinn óbifanlega forna hetjuanda Og kjark
með pví að rifa   oss  áfram jafn  hliða' öðrum pjóð-
um   i heimsílfu pessari, bæði með  vísincíalegr iog
verklegri   starfsomi   o%   teljttm   ekki  eptir oss að
lcggj'a citfhvxð i sölurnar til pess að koma áenska
túngn bókHti. peim, er mcst og bszt sýna hæfilcg-
leika pjóðarinnar,   þvi ,;eg veit fýrir vist   aö hver
sa, lslendingur, sem vill koma fram sem lslondingttr
og kannast  við pjóðerni silt vorður   meira mctinn
hcimsalfu pessari,   ennhinn.sem   ekki vill ksnnast
viðpjóö sina og þykir minkun -að hetíni, pvi   hann
verður orðin fastur í allra pjóða, athlægis-snóru á'ftúr
en hann   veit nokkuð  af,   og jeg voita,   ef josf lifi
lengi. a5 jef geti fort sðnnnr á pennan spádóm.
Jeg vil biðja menn að   gæta pess, að pó fyrstu
blöðin vcrði ekki s'em fallkomnust,  einkum i frjett-
alegu tiltisi, að pá mcga peir   eiga von á   að   pað
bætist úr pví og blaðið   verði pví  betra, sem   pað
lifir lengur; petta eraðeins fyrsta númerið og j*g hef
en ckki haft tækifæri til að útvega mjcr frjcttaritara
á ymsum stöðum,   er jsg blst við aö  gcta háft pá
framvegis, nje heldur fcngið nægileg frjetta b'öð;cinn-
ig ]æt jeg menn vita, að jog  gef ollum  lslendlngum
yfir höfuð. hvort heldur pað er mcð eða mót halds
menn miuir, jafnrjetti til  pcss að komast að   mcö
gdðar  og sómasamlegar ritgjörðir, bstði í bundnum
og óbundnum stll, að svo tniklu lcyti, scm rúm leifir
1 blaðinu; jeg er oghverjnm manni injtig pakklátur,
er vil' senda mjer skemtilegar, fræðandi og nytsam.
ar ritgjtirðir, sem gtctu gjört blað mitt útgengilogt
jcg veit að pað er fjöldi af lóhdutn, sein hafa góðil
hæfilegleika til pes« bæði fjær og nær,   og voisa jcg
og bið pá, jafnframt og peir styrkja pað rneo  pví
'að kaupa pað, að skorast ckki undan að   rita I það
[fka, til pess bæði   að styrkja blað  mitt,   œfa sjiilfý
5ig í ritgjörðum og kenna ðörutn að rita, og vitma
þannig pre alt góðverk i einu.    Sökum pcss að jeg
ermönnum svo ókunnugur 1 hinum   fv&in nýlondurn,
^æði vcstur í Manitoba, norður i nýja Islaudi,   st;ð-
iir J Dakota og    Minnisota,  pá  vil jcg biðj'a pá að
iuga
geturog er nauðsýnleg   tilpcssaðjeg   geti   sjeð yð-jgjöra   mjer sig kunnuga    moð    pví að   scnda mjer
nr fyrir góðu   ?z nytsömu bla'öi svo lengi   sem jcj, ýmislegar ritgjör^ir og greinilegar og   eánnir frjetti1'
l'fi. Eg ril pvi skora a yður kara kndar.' bæði
karla og kontir fjær !og næ;-, scm standið fótum ;\
amerikanskri grund, og sem ekki pykir  skömm eða
mínkun að pví að vera lsíénáfnaár, að segja sig í
ættina mcð pví aö k?.upa blaðið. Jeg vil og lciða
athygli manna að pví, aö pað kunna að vcra
peir ineun i pjóðflokki vorum hjer vcstra, sem
pykir    ("nauðsynlcgt að gjöra nokkra   tilrann til pcss
nð viðhalda   tungnmali siuu   og beztu pjóðkostum
af framförum hvers nýlcndu svœðis út af fyrir i'g
pví pað gefur nýlcndu búum tilcfni og hvöt til "ji
keppa hver við aðra. Ennfremur víl jcg biöj*
menn að fara scm mcst hjá að scnda ósæmilcga
ritgjörðir, scm auðsjíianlcga gæti leitt ttl almcun
sundurlyndis vegna persónulegra mciðyroa eða
annara stór galla, sem kyunu að pykja ósæmilegir
pvi   jeg hefi hugsað mjcr að    hafa   blaðið   til pess
*Hjiitiiu.«        tuJJfiuaiuii    oiuu      yjfj     uLí.iru     L/juuivuaiuuj     »»wum    «v/      0c1.1iJiv.4ua   imiivih    imi «      "j*-'-1    *      "'»"«(       v»*   »**
lttta ckki þess háttar villupostula' leiða sig langt sundur dreifa peioi, cnda umu  mciri skortura eiu
.
ingar meðólum   en tvlstringar á meðal vor.     Eir^
og sjti má á pessu fyrsta   nfuneri   er paðniestUiI
að lysa fyrirkomulagi, tilgangi og  útsölurcglu blað-'
ins, scm er sú að j'cg sendí að cins pctía fyrsta blaj
út citis og sýnishorn eða   nokkurskouar  boðs  brjel
til pcss að láta menn vita, að nú   sjc íslenzkt blað
komiö  aptur á gang  hjcr  megin við   Atlan'ds  ha.
ogopin aðgangur sjc fuuginfyrir alla, or viijahlynna
að framförum Islcnskrár pjóðar   með pví   bæði   að
kaupa pað og rita i pað og svo sendi jcg eigi fram
ar blað frá mjer, fyrr en andvirði árgangsins er kom*
ið i mínar hondur.   Blaðið á að kouu út einuainni
í viku,   cða 52 arkir á    ári   og kostar    $ 2,00; sá
sem eigi er búinn að senda mjc- andvirði   næsta ir-
gangs,  pegar ha'nn íær hið siðasta núniW him fírra
árgangs,  getur ekki   búist   við að fá meira fyrr   cn
borgunin kcmnr, og pareðjeg hafi einusinni byrjað
a blaðinu Og lofað ftrgángi af pvi,   pá  mcga mcnn
nöra sjcr vissa von uin að jeg læt  hann   koma    íit
og pvi moga  allir    scnda andvyrði   hans óhræddir
upp á pað, að peirskulu fá vel og skilvíslega útilá
in og eins gott blað og  unt    er  og kringumstæður
framast le'tfa;' jc'g vil loiða athygli manna  að þviað
v'erði jeg látin faiLi & pcssu fyrirtæki,  pa er undír
von að pað sjáist nokkurntima islcnzkt vikublaö   rer *
að hjer megin   viö   Atlftiidsltaf,   og   hljóti jeg
híetta,  mun   valla verða arennilegt fyrir neinn að
I
"yrja, pvi pað   eru eigi margip a meðal   vor   hjei,
sem geta lagt ja'fn mikið fje og parf til pess að gcfa
út blað, út f'yr r ekkert.    þess vcgna vil  jeg   biðjr
mcnn,  ef peim pykir eitthvað að blaðinu,   að syiw
mjcr fram á gallana svo jeg geti brett úr pcim,     pg
eins scnda í pað góðar  ritgjoröir i staðin   fyrir »
hætta aö kattpa pað.    Til pcss að 'blaðið   getiborið
sig o^; pcir hafi sæmilcgt lcaup.   sem að   pvi vinna
pá teitir  eigi af   að pað hnfí   15,00   !caupcncUtr
þctta mun   nú pykja, bísna há tala, og óliklégt að
I:ún fáist, ' par sem   Framfan hafði   aldrei   nem'*
600 kaupendttr 1 allt, og pað voru að' cins 300
af pcim hjci megin Atlandíhafs; en jcg vil segj'a að
eins og pað voru 300 Islcndingar færir tii aö kaup'''
Framfara ádögum hacs, hjer megin hafs, cins sjeu
3,000 færir til að kaupa petta blað nú á dögum
og pað synir gh'igglega að vcrði fyrirtækið iátið
strandn, pá er pað einungis fyrir skeitingar og al-
vöruleysi ntann'1,    Að endingu viljcg láta yður vita
kæru landar! pað ern ekkl minir eigin peuingar
scm jeg cr sár út af pó jeg tapt, pví pö jcg missi
Í>1 til 2,000 k fyrirtekinu, þá stend jeg jafn rjcttur
eptir sem áður, og jog er mildu glaðari yfir pví að
tapa peimá pessu fyrirtæki, hcldur en pó einhver
gæfi mjcr pá fyrir ekkert. pað cr pjóðm íslerlzkft,
sem jeg er að hugsa um; pað er hv'tn, sem tapar
mcir en jeg með pví að geta eigi haft gott tlaghht^
a sfim eigin túngumúli. Jcg vona pvi, kæru laiicl•
ar! að bier gcti sjcð á þessti fyriíá númcri, að
nijer er full alvara með að koma á fót bl.-tðj, og
það er alvarlcgt álittnitt að pað sje íriuðsynicgt
og jcg vona pcss vcgna að pjcr sj'ttið alvöni u
nióti moö pví að láta yöur eigi muua uin að snára
út fyrir pað $2,00. paö er sá cini pen'mga st}'rkur,
er jog bið ura til pess. $2,00 frá hvcrjum cinstækling
karli cöur konu, sem hefir hciisu og fjör til pcss.aö
vinna srjer inn daglegt drauð.
Til Islendinga heima á fróni,
par cð jeg alít aö blað petta .geti orðið yöitr til
fróðlciks og skcmtunar ekki síðtir cn oss hjcr mcgiu
atlandshafs, pu voua jcg að pið taki vcl á móti pví
og greiöið andvirði árgangsins fyrirfram tregðulaust
pví mcð öðrutn skihiiála er cngin kostnr aö fá pað
fremur heima en hjcr. Jeg pykist vita að yðtir
muni finnast pctta harður kostur,   nefnilcga bæði að
heldur að  sameina landa mlna  hjer i  háll'u,   ou ad   borga í'yrir fram og eins að   gcí'a 8 krónur fyrir  ár
gaugin, en eg biö yður að gœta pess ay bæði er blað
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4