Tímarit.is   | Tímarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Austurland

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Austurland

						Austurland telur 36 blöð í ár-

gangi. Verð árgangs 3 kr. inn-

anlands. erlendis 4 kr. Borgist

fyrir nýár. Uppsögn bundin við

árgangamót, ógild nema skrifleg

komi til útgefenda fyrir nýár.

*? Q

3\.UsVvLV^2LXVd

Áuglýsingar verða teknar í

Austuriand fyrir 1 krónu þuml-

ungurinn af venjulegri dálkbreidd.

Þeir sem mikið auglýsa fá all-

tnikinn afslátt, Engin auglýsing

kostar minna  en   50 aura.

I. ár.

Eskifirði, i. ágúst 1907.

1. lolað.

Háttvirtu lesendur!

Að undanförnu hafa að öðru-

hverju verið gefin út tvö blöð í

Austfirðingafjórðungi, og virðist

það eigi of mikið í samanburði við

það, sem kemur út af því tægi í

öðrum fjórðungum landsins, þegar

tekið er tillit til að Austfirðir standa

engu ver að vígi en hinir fjórðung-

arnir með að geta haldið úti frétta-

blöðum.

Fyrir því að vera »Dagfara« var

svo stutt á Austurlandi, hafa nokkrir

menn í Suðurmúlasýslu komið sér

saman um að stofna blað á Eski-

firði í stað »>Dagfara«, og vænta þess,

að allir góðir Austlendingar kunni

þeim fremur þökk en vanþökk fyrir,

og vilji styðja blaðið með því að

kaupa það, rita í það um almenn

mál, senda því fréttir og auglýs-

ingar. Blað þetta er nefnt „Austur-

land".

Ekki er Austurland stofnað til

þess að amast við öðrum blöðum.

Þvert á móti vill það greiða götu

annara góðra blaða, og geta um

sem flest af því sem þau hafa gott

og markvert að flytja. Pað óskar

því eptir að fá í skipturn sem flest

blöð landsins.

>»Austurland« telur rétt, að þegar

skoðanamunur er um r.lmenn mál,

þá séu þau rædd í blöðunum frá

fleiri en einni hlið, og telur blaðið

sér því skylt að taka ritgjörðir þótt

þær að tneiru eða minna leyti kunni

að halda fram annari skoðun en

ábyrgðarmaður þess að hyllist.

Oft hafa fulltíða menn gaman af

því, að leggja þær spurningar fyrir

börn, sem þau eiga erfitt með að

svara. Eins hafa sumir gaman af

að spyrja blöð í hvítvoðum hver

sé «stefnan<, og er þá oftast átt

við hverjum eða hverju eigi að

fylgja í stórpólitík landsins; búast

má við, að sumir, bæði í fullri al-

vöru, og sumir af glettni, spyrji

»Austurland > að þessu, þótt blaðið

sé lítt við því búið að svara spurning-

unni út í æsar, getur það þó nú

þegar sagt sem svo:

1. Blaðið verður móti öllu því,

sem gjört kann að verða til

þess að fá íslendinga til að

slíta konungssambandi við Dan-

mörku, og eins fyrir það, þótt

það kæmi fyrir, sem ekki er

mikil ástæða   til   að óttast, að

snurða hlypi á gott samkomu-

lag milli dönsku og íslensku

þjóðarinnar, en þegar rígur er

milli þessara þjóða, ættu ís-

lendingar ekki að gefa kon-

unginum tilefni til að verða

hlutdrægum.

2.   Blaðið sér eigi hentugt fyrir

þjóð vora, að svo komnu, að

gjöra tilraun til að taka að

sér stjóm eða samninga mála

vorra, gagnvart stjórnum ann-

ara ríkja, og telur því heppi-

legast að þau mál lands vors,

sem afgjöra þarf um við önnur

ríki, gangi fyrst um sinn, gegn-

um utan ríkisstjórn konungs

vors og sendiherra hans.

3.   Að öllu öðru leyti vill blaðið

vinna að því með alvöru, gætni

og kurteysi að land vort og

þjóð nái sem fyllstu sjálfstæði

og verði óháð öðrum þjóðum*).

Innanlands telur blaðið

heppilegt að landsstjórnin sé

sterk og beiti sér hóflega fyrir

framfara málum þjóðarínnar,

og stendur því blaðinu enginn

stuggur af landstjóra fyrirkomu-

lagi, þótt það yrói tekið upp.

Héraðsstjórnir vill blaðið einnig

að eflist, og að þær láti meir

til sín taka en nú á sér stað.

En hins vegar sé þess þó vel

gætt, að efling almennings-

stjórnar í landinu þrengi ekki

um of að frelsi einstakling-

anna, svo þeir geti notið sín

sem bezt, og neitt krafta sinna

og hæfilegleika.

Hér hefir þá verið drepið á stefnur,

þeim til hugarhægðar, sem um slíkt

spyrja.

Að öðruleyti mun Austurland<,

engu síður en önnur blöð landsins,

hafa einurð til að láta uppi skoð-

anir   sínar   á almennum málum, og

*) Vitaskuld getur sú þjóð eigi talist

fyllilega sjálfstæð, sem hefur konungs-

samband við aðra þjóð, og utan-

ríkisstjórn sameiginlega með annara

þjóð. En það er einungis konungs-

valdið og það sem því fylgir, sem

á að geta takmarkað sjálfstæðið, og

sambandsþjóðirnar verða að læra að

skilja það og hljóta að geta lært

það, að þær eiga ekkert vald að

hafa hvor yfir annari, og að þeirri

kenningu er einmitt verið að vinna

þessi árin, og þarf að halda áfram

að vinna að því, uns það er fylli-

lega komið inn í meðvitund Dana

og íslendinga.

verður þá tækifæri til að átta sig

betur á stefnu blaðsins.

Annars er það áform »Austur-

lands« að fást sem minnst við stór-

pólitík landsins, en ræða því meir

um atvinnuvegi þess og rnenningar-

mál, og til þess vill blaðið einkum

biðja sér liðs góðra rnanna hér

eystra.

Blöðunum má líkja við fundarsali,

þar sem margir eiga að geta fengið

að taka til máls, og er því hlutverk

ritstjóranna svipað og fundarstjóra.

En eins og fundur getur verið upp-

byggilegur, þótt fundarstjóri mæli

fátt, eins geta blöð orðið allgóð,

þótt ábyrgðarmaður þeirra riti lítið.

Er þessa getið til þess að benda á,

að eigi sé loku skotið fyrir, að

«Austurland»> geti orðið sæmilegt

blað, þótt ábvrgðarmaður þess láti

eigi mikið yfir sér, og verði eigi

taiinn jafn ritfær og þeir, er áður

hafa gefið út blöð við Reyðarfjörð.

Blöðin eiga að dæmast eftir inni-

haldi en eigi eptir ritfæmi ábyrgðar-

manna, og það vonum vér að les-

endur >>Austurlands«  gjöri.

Að endingu skal það tekið fram

að enginn annar en ábyrgðarmaður

>Austurlands« ræður hvað í blaðið

er tekið.

Horfurnar

til lands og sjávar eru allt annað en

giæsilegar á Norður- og Austurlaiuli,

og er það fyllsta alvöruefni að hugsa

um hvernig úr þeim muni rætast og

;'ir verði bætt vaudræðum, sem eigt er

annað sjáanlegt að iiuini verða með

fóðurbyrgðir bænda á komanda hausti.

Af sjávárútveginum er það að segja,

að aflinn er rýr alstaðar Norðan- og

Austurlands, miðað við þann niikla

mótorbát'-.átvcg r.cm svo að segja er

rekin frá hverjum firði í þessum lands-

hlutum. »Þó er það gleðiefni að há-

karlaveiði varð mikil á Eyjafirði og

Siglufirði á nokkur þilskip, sem þá

veiði stunda. Þorskiurinn gekk að

vísu upp undir Eyjafjörðinn að venju

8 vikur af stmiri, og náðu þá sumir

bátar í allgóðan afla, en beituleysið

var almennt og hefir verið allt fram

að þessu, fyrir það hefir þoskaflinn

við Eyjafjörð orðið miklu minni en

við hefði mátt búast. Vel fiskivart var

utarlega á Skjálfanda fyrir viku, en

beituleysið hamlaði þar róðrum. Á

Raufarhöfn var góðfiski fyrir viku og

ný síld til beitu. Á Borgarfirði hefir

fiskast allmikið í sumar, en þó er nú

að   draga   af   aflanum   þar, svo er og

sagður nokkur fiskur á Vopnafirði. Á

öllurn hinum fjörðunum er fiskiaflinn

tregur og mishittur.

Sama er að segja um síldaraflann.

Hann er enginn enn svo teljandi sé,

og sveima þó mörg gufuskip (flest

gerð út af útlendingum) fyrir norður-

landi með pokanætur til þess að ná

síldinni  í.

Þótt nú sé komið mitt sumar má

vel vera og er vonandi að rætist úr

með þorsk- og síldarafla, en horfurnar

eru allt annað en glæsilegar enn þá.

Þá er ástandið til landsins einnig

mjög ískyggilegt. Vorið var að vísu

framan af ekki jafn hart og í fyrra,

og nokkrir hlýinda dagar í maí fram-

leiddu ofurlítinn gróður, sem aldrei dó

út, fyrir þetta munu sauðfjárhöld hafa

yfirleitt orðið góð um allt Norður- og

Austurland. Síðast í maí brá til þrá-

átrar norðaustanáttar með þokum og

kulda, snjóelum og frosti að öðru

hverju, hepti það tíðarfar allan gróður,

og spruttu hvorki engjar né tún að

neinu ráði. Hélst sú veðrátta fram í

miðjan júlí, skipti þá vel um og hefir

verið hlýtt síðan og grasið svo að

segja þotið upp, þótt kirkingur og kal

hafi víða tafið fyrir.

Þrátt fyrir hagstæða tíð síðari hluta

júlímánaðar verður þó slægjuland efa-

laust í lakara meðallagi, um það ber

öllum bændum saman, sem vér höfum

átt tal við. Þess utan byrjar sláttur

nú með síðasta móti og von lítið um

að mörg tt'in sem áður hafa verið tví-

sleginn verði nú nema einslegin.

Það má því ganga út frá því sem

vísu, að þótt heyskapartíðin yrði hag-

stæð til gangna,þá verði samt heyfengur

með minsta móti í sumar.

Þegar þess er svo jafnframt gætt,

að heyfyrningar eru nú hvergi til, er

það fyrirsjáanlegt, að íneð fæsta móti

verður að setja á af búfé. Lamba-

dauði varð miklu minni í vor en í

fyrra vor og sauðfjárhöldin betri eins

o<>; tekið er fram hér að framan.

Höfðatalan á sauðfé verður því efalaust

meiri í haust en í fyrra haust, en hins

vegar engar líkur til að fært verði að

setja á vetur fleira mí en í fyrra. Má

því búast við mikilli fjársölu í haust,

og má telja það bót í máli að útlit er

til að verð á sláturfé verði í hærra

lagi; og sú hækkun á verðlaginu

miðað við undanfarin ár, samsvari- fylli-

lega þeirri hækkun sem orðin er á

útlendum nauðsynjavörum á þessu ári.

Hið góða verð sem búast má við að

verði á sauðfjárafurðum í haust ætti

því að vera hvöt fyrir bændur að lóa

heldur sauðfé, en setja það á í beinan

voða. En stofninum verða \mr að

halda, og varla getur hjá því farið að

bændur í útigangssveitum setji all-

djarflega á í haust; eins og þeir stund-

um hafa áður gjört, og er þeim það

varla láandi, því búast má við góðum

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4