Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fram

Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fram

						FRAM.

M 1-

ÍSAiTRBI,    MAEZMÁNUBUR    1898.

I.  AH.

„FRAM".

Þó að kaupfélagsskapur hafi nú staðið hér í

ísafjarðarsýslu í 10 ár, og í öðrum héruðum lands-

ins um lengri eða skemmri tíma, verður þó eigi

annað sagt, en að þekking almennings á kaupfélags-

skap og verzlunarmálum, bæði í Isafjarðarsýslu og

annars staðar, sé mjög af skornum skammti, og

spretta þar af opt og einatt rangir og fljótfærnis-

legir dómar.

Úr þessu vill blaðið „F'x'am" að nokkru

leyti leitast við að bæta.

MFram" flytur því stuttorðar, en gagn-

orðar, greinar um kaupfélagsskap og verzlunarmál.

„JT'x-am" flytur fregnir af kaupfélögum,

og sérstaklega af „kaupfélagi ísflrðinga", svo greini-

legar, sem föng eru á, og rúm blaðsins leyflr.

„Framw flytur og einatt öðru hvoru ná-

kvæmar skýrslur nm markaðsverð í útlöndum á

innlendum og útlendum varningi.

Og margt flytur „l^i'am.44 fleira, sem þar£-

legt verður og gagnlegt að lesa.

„Fram" kemur iit við og við, og kostar

10 aura eintakið.

. Aðal-iiieinið.

Jhað er vafalanst aðal-mein íslenzkra kaupfólaga,

eins og nú stendur, að þau liafa ekki fé í hönd-

um, til þess að borga vörur sínar með fyrir fram

að vorinn.

Það er sitt hvað, að standa með peninga í hönd-

um, og semja svo um vörukaupin, eða ganga fyrir

erlenda stórkaupinenn, og beiðast vörunnar að láni.

Þetta rekur hver maður sig á, kaupmenn og

kaupfélög jöfnum höndum, og þó kaupfélögin að

þvi skapi fremur, sem tiltrúin til þeirra er yfirleitt

lítil í útlöndum, og bj-ggist að mestu að eins á til-

trúnni til þess, eða þeirra,  sem veita þeim forstöðu.

Vanaleg kaupmannsrenta í útlöndum er fi af

hundraði; en það er ekki það eina, sem lánþiggjand-

inn verður að greiða, heldur er það aðal-reglan, að

lánveitandinn veitir lánið með því skilyrði, að liann

sé látinn annast um öll vörukaup og vörusölu, og

fyrir þann starfann tekur hann svo jafnaðarlega af

hvoru um sig, andvirði útlendu og innlendu vör-

unnar, 2—21/.;. af hundraði í ómakslaun, og  borgar

þó   lántakandinn   þar   á   ofan   að   sjálfsögðu    allan

kostnað.

Þessar útlendu lántökur eru því kaupfélögum

og kaupmönnum aerið kostnaðarsamar, og inyndu

þó hvorir um sig þykjast góðu bættir, ef ekki fyJgdu

fieiri anmarkar.

En það fer nú eptir atvikum, eptir því hvera-

ig erlendu umboðsmennirnir veljast, hvort þeir eru

góðir menn og samvizkusamir, eðilr miðlungi vand-

aðir; og hvergi á það ef tjl vill betur "heima, en

um verzlunarumboðsmenn erlendis, að „misjafn er

sauður i mörgu fé".*   '

Eru   sumir   þeirra   næsta   hirðulausir   uni   það,

hvort þeir kaupa fyrir   umbjóðanda   sína   vandaðar

vörur eða vondar, dýrar eða ódýrar,   og   það   hefir

jafn vel verið  haffc   eptir   einum   verzlunarr

manni, sem  ýmsir Islendingar   hafa   hart   viðyski

við, að hann vildi heldur kaupa vörun., dyi

að  „þá yrðu umboðslaunin hærri".

Yið ýms vörukaup í útlöndum niá \

nokkurra (opt þriggja) mánaða gjaldfrest vaxtala

(ef kaupandi er seljanda þekktur, sem áreiðanlegur

maður), eða þá afslátt nokkurn, mismunandi á hin-

um ýmsu vörutegundum, ef borgun er greidd þpgar

i stað, og geí'ur þá að skilja, að þegar umbjóðand-

inn hefir lán tekið, hvort eð er hjá umboðsmanni,

eða öðrum, og greiðir af þvi fulla vexti, bera auð-

vitað honum, en ekki umboðsmanninum, allir slikir

afslættir, sem á stundum geta munað all-miklu: en

misjafnar (>ru heimturhar á þvi fó á stundum.

Aí' þessu vonum. vér, að lesendum vorum sé

það Ijóst, að það er sitt hvað, að kaupa vörur í i'it-

löndum fyrir peninga út i hönd, eða að starfa með

erlendu lánsfé, eins og. kaupfélögin íslenzku, og

mjög rnargir isl. kaupmanna, verða að gjöra.

Væri landsbanki íslands" svo úr garði gjiirður,

að kaupfélög, og kaupmenn, gætu fongið þar lán

að vorinu, er endurborguðust að iiaustinu, myndu

kaupfélögiim, og verzlunarstéttinni, á þann hátt

sparast eigi all-fáar „procentur", er varan yrði þeim

ódjrrari.

Framtiðartakmark ísl. kaupfélaganna hlýtur því

að vera það, að komast i svipað horf, eins og t. d.

ensku kaupíelögin, acf geta keypt úörur sfnar skuldlamt,

að vera einu ári á undan tíinanum, i stað þess að

þurfa að jeta fyrir sig fram'.1'

Þetta hafa og flest kaupíelögin viðurkonnt í

orði, og því leitast við að koma á fót svo nefndum

stofn- eða vara-sjóðum; en þetta hefir orðið í svo

smáum stýl, að eins.l—2"/„ í flestum félögunum,

að sá vegur sýnist muni verða ærið langvinnur að

takmarkinu.

Hvað  „kaupfélag ísfirðinga"  snertir, myndi þvi

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4