Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Svipan

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Svipan

						SVIPA

1. blað.

Reykjavík,   JTiiní   1913.

I.   ÁTC.

Svipan!

Jafnframt því sem eg birti fyrir lesend-

um mínum blaðið Svipuna, leyfi eg mér að

láta í ljósi stefnu og tilgang þess. Stefna

blaðsins verður aðallega sú, að rétta hag

einstaklingsins, sem fyrir óréttlæti embættis-

manna verður að lúta í lægra haldi, sum-

part fyrir eigið ósjálfstæði og sumpart íyriv

í-angsleitni ofbeldisfullra og tillitslausra em-

bættismanna.

Það er lýðum ljóst, að þó sýslumenn

og dómarar séu leigðir undirmenn stjórnar-

innar og einn liður hennar til þess að dæma

lög og rétt, sem og að vaka yfir velferð ein-

staklingsins og vernda mannréttindi hans,

þá veljast því miður svo opt þeir menn í

þá stöðu, sem án tillits til sk^'ldurækni sýna

þá ósvífnustu bíræfni gegn þeim sakborn-

ingum, sem lítilsmáttar eru, og beita þá oft

ofbeldi og lagabrotum, til þess að geta vernd-

að skjólstæðinga sína og vini undan ákvæð-

um laganna, þó sekir séu. Sem betur fer

eru slík yfirvöld ekki mörg, sem haga sér

þannig, að slíkt sé sannanlegt um þau; en

þó eru þeir til, sem hægt er að benda á,

sem breytt hafa sem hér er frá sagt.

Auðvitað veit stjórn landsins máske ekki

oft af þessum afbrotum, en þess munu þó

mörg dæmi, að hún lokar augunum fyrir

þess háttar yfirsjónum undirboðara sinna,

þó hún verði vör við þau. Enda munu

flestir til valda settir lögræningjar bóka

þannig, að þeh ekki að eins svipta sak-

borninginn sönnunargögnum eða þá, sem

þeir vilja láta tapa málinu, með því að bóka

alls ekki það sem þeim ber, eða þá að bóka

'þannig, að ekkert græðist málinu til upp-

lýsingar, þó fyrir aðra samvizkusamari rétti

og dómara komi. Mér virðist að þjóðin

megi ekki hafa mínna fyrir að gjalda þess-

um þjónum, sem hún frá byrjun náms þeirra

hefur kostað stórfé til að reyna að gera þá

hæfa til þess að starfa i þarfir þjóðfélagsins,

en að þeir gæti þess, að standa vel í stöðu

sinni. En reynslan hefir tilfinnanlega sýnt

oss, að margir af þessum kandidötum hafa

mishepnast og nota að eins stöðu sína og

mentun til þess að eyðileggja einstaklinginn,

ef svo ber undir, og eru á þann hátt þjóð-

félagi voru til stórrar bölvunar.

Blaðið mun gera sér alt íar um, að

flytja að eins sannanleg hneyxli embættis-

manna. Að bera sakir á saklausa vill það

ekki hafa um hönd.

Mér virðist full þörf á því, að þjóðin

fari nú að sjá svart á hvítu, hvernig em-

bættismenn og stjórn fara með almennings

mál og véttindi einstaklingsins. Dugi það

ekki, sem opinberlega er ákært, til þess að

stjórnin vilji láta sér ant um að taka til

greina kveinstafi undirkúgaðra gjaldþegna

og sakborninga og láta rannsaka málefni

þeirrá sem bezt og réttast, mun blaðið engu

til spara, sem það hefir ráð á, að alt það

sem sannanlegt er um aíbrot í embættis-

færslu, verði birt í útlendum blöðum, svo

að stjórnarvaldakeppendur verði ekki einir

um að lýsa frelsisbaráttu okkar, heldur al-

þýðan, sem hefir að sönnu verið undirokuð

um margar aldir, hverja götu sem sam-

ábyrgðarhöfðingjarnir hafa leitt þá hingað

til. En það virðist nú sem menn séu farnir

að verða leiðir á loforðunum, sem aldrei

eru efnd, og geislabrot sjálfstæðrar sólar eru

nú farin að sjást í dagrenningu hjá alþýð-

unni, og, er því vonandi að hún láti ekki

offra sér hér eftir sem hingað til fyrir valda-

gráðuga og samvizkulitla embættismenn.

Fáist ekki nóg efni um þetta mál til

að fylla blaðið, þá mun það taka fyrír bæj-

armál og almennar fréttir, og auk auglýs-

inga mun eg taka á móti öllum velsömd-

um ritgerðum og flytja útlendar og inn-

lendar fréttir. Skemtilegar sögur mun og

blaðið flytja ettír ástæðum.

Allir þeir, sem á einhvern hátt geta

gefið mér sannanlegar upplýsingar um

•hneyxlanleg af brot embættismanna, eru vin-

samlegast beðnir að senda þær til mín,

lwaðan af landinu sem eru og um hvern

sem er, — og ef það reynist rétt og á full-

um lagalegum ástæðum bygt, þá fær hann

sér útborgaðar hjá mér 10 kr. — tíu krónur

— fyrir upplýsingarnar, og meira, ef málinu

er svo varið, að fleiri verði að sökum sannir

við það.

.   Virðingarfylst

Samson Eyjólfsson.

Stóra hneyxlið.

Á síðastliðnu sumri ferðaðist eg vestur

á Breiðafjörð. Tilgangur terðar minnar var

sá, að fá upplýsingar hjá fyrverandi sýslu-

manni, Marínó Hafstein, um hvort innköll-

unarumboð mitt, sem eg hafði á skuld

fyrir Ólaf Thorarensen á Ármúla fyrir inn-

köllun   á  skuld hjá föður hans, kaupm. J.

Thorarensen á Reykjarfirði, lægi hjá honum

(Hafstein)   eða með skjölum sýslubókanna.

Þegar   til   Flateyjar  kom, þá slóst eg í för

með   þeim   kaupm.   Guðmundi   Jónassyni

í Skarðstöð og Ingimundi Magnússyni póst-

afgreiðslumanni í Bæ til Skarðstaðar. Þegar

þangað   kom brást   mér  flutningur á landf

af þeirri ástæðu, að sumir höfðu ekki neina

hesta   á  járnum.    Og   þrátt fyrir nokkurra

daga  bið  gat  eg  hvergi fengið hest léðan.

Að   ganga   norður að Óspakseyri tveysti eg

mér ekki.    Loksins fékk eg þó hest og hélt

af stað norður að Kleyfum í Gilsfirði.   Þar

frétti eg að sýslumaður M. H. væri kominn

norður   á   Reykjarfjörð   og hans væri ekki

von fyr en eftir 19 daga.   Sneri eg þar aftur

sökum   áður tekinnar ákvörðunar að ferð-

ast   heim   með e/s »Sterling«, sem von var

á til Stykkishólms og átti að fara til Reykja-

víkur eptir nokkra daga.    Aðra ferð gat eg

ekki  fengið  suður.    Yarð því töf mín þess

valdandi,   að eg gat ekki náð í fyrv. sýslu-

mann M. H. og þar af leiðandi ekki fengið

sannanir fyrir skuldakröfu, er eg átti á ólaf

Thorarensen  fyrir  otar   um getna skulda-

kröfuferð á hendur föður hans.    Það út af

fyrir  sig,  að  eg hafði ekkert gagn af ferð-

inni, en að eins þreytu og peningaútlát, er

þolanlegt.   En ekki er ein báran stök.  Sama

dag og eg fór um Skarðsstöð brunnu verzl-

unar- og íbúðarhús þar m. m.  Meðal annara

sem teknir voru undir rannsókn, var eg.   Þvi

miður  get   eg ekki gefið nánari upplýsing;

en  að  öllum  líkindum hefur rannsóknar-

dómarinn verið á annari skoðun, ef satt er

það sem eftir honum er haft, að hann hafi

spurt að því fyrir rétti (eða slegið því fram),

hve mörg hús eg muni hafa brent um æfina.

Nóg vitni eru að þessari óskammfeilnu stað-

hæfingu   eða  getgátu.    Þó munu þeir bera

sem heyrðu, að af hans tilhlutun mun það

og  hata  sprottið, að eg varð að mæta hér

tvisvar   fyrir   rétti,   sem   og  íkveikjusaga i

Skarðsstaðarhúsunum   barst   með   honum

sjálfum um land alt og það áður en rann-

sókn byrjaði.    Hann gaf sér tíma til að láta

í ljósi undrun sina á þvi, að hús gæti brunnið

af óþektum ástæðum. En satt að segja þykir

mér og öllum, sem til þekkja, talsvert ein-

kennilegra   tilfelli,   hafi  bæði skiptabók og

tollbók sýslunnar brunnið hjá honum sjálf-

um   um   líkt  leyti á aflæstum kontor, ein-

mitt á meðan hann var að rannsaka Skarðs-

staðarbrennumálið, og ekki er sagt að eld-

urinn hafi hreyft við öðru en þessum bók-

um.   Sé það nú satt, að þessar tvær bækur

hafi brunnið, þá er ekki ólíklegt að stjórn-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4