Tímarit.is   | Tímarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Bergmáliğ

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Bergmáliğ

						Bbegmalid is pub-

lished three times

per rnonth by

G. M. Thompson,

Gimli,  Man.

rtise-

ments sent on

application.

,,Þvl feðrauna dáðleijsi'  er barnanna böl og bölvuu í nútið cr frariitíðarkv'úl:

I,    1.

GIMLI,    MANITOEA,   LAUGAEDAGINN 18. DESEMBER.

1897.

Um atvirmumál

Ný-Islands

eflir

G.   TlIORSTKtNSSON.

É" hef verið beðinn að rita nokk-

ui' orð í Tiergmálið' um atvimiumiíl

Ný-íslands, og ,er mór sönn ánægja

að gera það, ef ske kynni að eitthvað

gott leiddi   af þeirri tilraun minui.

En sökum þess að hér er enginn

landbúnaður til, samkvæmt þeim skiln-

ingi, sem í það orð er lagður bæði

hcr í álfli og öðrum framfaralondum

heinisins, þá er ómogulegt að rita

uiri þá atvinnugrein eingöngn án þess

að drepa á atvinnumál nýiendunnar

í heild. En afstaða þeirra mála er sú,

að þar æg'ir öllu saman, allii' stunda

svo að segja allar mögulegar atvinuu-

greinar, og þar afleiðandi enga svo

Vel aé.

Það er því. meiri vandi en sýuast

kann í fljotu bragði að rita uin at-

vinmimál íiýleudiinuai' á skipulegan

i'átt. I>að er ekki hægt að ræða um

þetta án þess  að minnast & hitt.

Eg vii því biðja menn að virða

*U vorkunnar þótt efuinu í líiuim

þessum verði ekki Sem bezt niður-

vaðað -í flokka, eða þó merkjalínan

Willi flokkanna verði stunduni nokk-

að ógveinileg.

Uvi skifting aivinnuvrxjanna.

Hvörvetna í heiniinmrj þar sem ný-

lendur orii stofnaðar, og eius þar sem

¦?iltar eða hálfviltar þjóðir eru að

sækja fram & braut menningarinnar,

þá er það sogin saga að inenn skifta

með sér verkum. Einn verður land-

hc'mdi, annar veiðimaður, þriðji í'ar-

ttaður, .fjórði kaupmaður, í'unmti smið-

«r og þanriig áíVain í það dendanlega,

Köinna þegar menningin oykst er

b.verri þessarn greina skift í margar

greínar. i>6 menn haíi land haga

ekki allir búskap sínum eins, stunda

«kki allir það sama. Einn yrkir

''veiti, aiinai' rótarávoxfi, þriöji garðá-

vexti, fjórði elur upp hesta, rimmti

heiir kúabúskap og þannig má. halda

áfrara að liða hverja grein í sundur í

það óendanlega, og hvergi líðurmönn-

nm betur en þar sem skiftingarnar

oru flestar og iíkveðnastar. Eftir því

som menn stunda færri greinar þurfa

þeir minni peninga til að reka at-

vinnu sína, vinnan er ámargbrotin og

léttari, iihyggju minni, hver verður

fullkomnari í sinni atvinnugrein, og

varan sem framleidd er betri.

Mér verður má ské svarað því, að

menn viti þetta áður, það só engin

ný opinberun. Eg skal játa það satt

vera. En það veitir stundum ekki af

að brýna sömu sanniudiu fyrir mönn-

um upp aftur og aftur, og livað oss

Ný-Isl. snertir þá sýnir ásigkomulag

atvinnumála vorra það berlega, að

vór höfum ekki veitt þessum gangi

sogunnar eftirtekt, þ\ í ef véi' hefð-

um gort það, þá hefðum vór hlotið

að sannfærast um ko-sti þá, som að-

greiniug atviimuveganna hefir í för

ineö sér, bseði f'yrir einstaklinginn og

mannfélagsbeildina.

Eins og öllum Ný-Isl. er Ijóst, hefir

fjöldinn af mönuuin hér numið land,

on þrátt fyrir þið or fjöldinn oinn-

ig þess utan bseði íiskiveiðamenii, og

leita sév atvinnu utan nýleudnunar

! sem dug'launanienn bæði í borgum og

1 >ændabyggðum landsins.

Að sumir stundi tiskiveiði árið um

kring, ieggja í þ.ið alla sína krafta og

t'fui, en eru ekki við landbúnað fiækt-

iv ; að því or oigi að iinna, þeir hafa,

giut íiskiveiðarnar að sérstökum at-

viniuiveg, og: afstaða nýlendunnar or

si't, að éinhverjir hlutu og áttu að

nota auðlegð þá, sem Winnipegvatn

Iiefir fram að bjóða, og þá, að sjálf-

sögðu þoir sem fundu að hæfileikar

sínir Imeigöust að sjó- eða vatns-ferð-

uni og íiskiveiðum. Euda er það sá

eini aivinnuvegui, sem enn hefir orð-

ið til í nýlendunni, monn sem hann

hafa stundað, Jiafa lagt mikið í söl-

urnar, eins mikið og þeir áttu til,

öll efni sín, heilsu og lif.

Eg vildi ég geeti sagt það sanva um

þann   flokkinn,    sem   eingöngu   hafa

vorið landbændur, því ég voit að þeii'

hafa haft mikrð fyrir Kfiuu, evjað og

unuið, on eigi að síður ber minna á

duguaði þeirm en iiskimanna, og eitt

er víst, að ekki hafa þeir getað vakið

eftirlokt á siimi stétt í þessu plássi

eins og fiskiveiðamönnum hefir tekizt

að svegja eftirtekt að scír og sinni

stétt. Þetta er atriðið, sem nýlendan

líöui' mest fyrir, bæði innbyrðis og

út í frá.

Landbændastöðunni í nýlendunni

er þannig liáttað, að þeir sem liafa

helgað starf sitt og kráfta jörðinm

eru í miklum minnihluta, annað að

nýlendan ernokkuð afskorin fyrir sam-

gönguloysi, einkum á sumrum, svo

þessi íiokkur hefir afar lítið tækifæri

að kynnast því sem hugsað er og

starfað ineðal betri bænda þessa lands,

svo þeir hafa ekki við að styðjast

nema bestu búnaðarhíittu f'uí Fróni.

Þeir geta ekki lesið hórlend tímarit,

og íslenzku blöðin vor hafa lítið með-

ferðið af því sem viðkemur búnaði,

ouda raá þess eigi af þeim vænta,

það liggur alis ekki í verkahring

þeirra.

Að vera búndi iin þess að hafa

eiíthvað gagnlegt að lesa um búnað

til að skerpa hugsuniua er ómögu-

legt, það er að segja fil að vora

sannur bónui, nytsamur bóndi sjálf-

um sór og mannfélaginu.

Það tr okki nóg að viima, dnglega,

vinna siguppgefinn, ef ek'ki er uimið

haganlega, í rétta átt, en til þess að

svo &6, verður heiiinn að vera í vorki

með, aunars for allt út uni þúfur.

Þriðji og lang" niiumflosti flokkur vor

Ný-Isi. er sá, som fæsf svo að segju

við allt, og íiuðvitað þar atteiðandi

lefffi'ur okki sérstaka rækt viö nokkuö

eitt, því kraftarnir duga ekki til að

beita á svo margt.

Menn í þessum 'k>kk eru alli i

senn, bændur, veiðimenn og dag-

lauuameni), þair vinna hjá bændum í

öðrum héruðum þann tíma ársins sem

arðsamastur er ölluui sönuum bænd-

um, og þiíir þar afleiðandi ættu að

vinna á sínuui eigin búum.

Meðan   þessu   fer    fram   er  hvorki

þessum mönnnm ,né nýl. viðreisnar

von. Það ev raunalegt að vér þannig

skulum senda burtu boztu vinnukrafta

vora þegav iiýleudan þarf þeirra mest

við.

Ef óg væi-i spurðuraðhvað æ-tti fyrst

að gera til þess að koma sveit vorri á

befri franifaraveg, þá mundi ég svara :

Skiftum með oss verkum, betur en vér

höfum geit. Það er fyrsta sporið iii

að fullkonma hvern sérstakan í sinní

atvinnugrein, og þá um leið til þess

að hefja hverja atvinnugreiu á hærra

stig. Framleiðslan verður meiri og

botri um leið og kostnaðurinn við

framleiðsluna minkar, sem er fíni

punkturinu í því að skifta með sér

verkum, og skifta þeim þá rétt, þann-

ig, að hver stundi það sem hann cr

bezt til kjörinn, að svo miklu loyti

som kringumstæður leyfa.

(Framhald.)

Fréttabréf.

leel. Riv. 8—12—'97.

Treystandi því að 'Bm."' f'ari að lofe

mönnum að sjá framan í sig, sendi

ég því þessar fáu fiéttasnauðu líimr,

og til þess að bicta þajr upp lofa é"g

aö senda flciri línur síö.ir, ef þessar

vei"öa mcð þ:i,kklæti meðtoknar.

1. des. koin póstur hingað, eins og

lög gera ráð fyrii'. 2. des. koin Helgi

Sturlaugsaon og Sig. Kristjiíusson með

sitt 'teani'-ið hvor. Með Sig. Kr.

kom jómfrú Óiafía .lóiiannsdóttir. 3.

dcs. íSutti jómfrú Olafía fyrirlestui

og sagðis'c vel. I.'des. var fundur

haldinn í Good-Templara stúkunni

'Voiiin,' eins og venja er til í viku

hvi rvi, og höfðu stúkumeðlimir sam-

sseti að kveldinu til virðingar viö

jómfi'il Ólafíu. Daginu oft.ir fór Olaf-

í.i upp á ,'Efribyggð' til fnndar við

i'i-ændfólk sitt. 5. des, bar ekki til

tíðinda, því prestur var ekki heima.

6. des. var aðal-skólafuudur lver;

þann fund sóttu fáir, enda bar þar

ekki annað til nýlunda eu að Gunn-

[Framh. á 3. síðu.]

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4