Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Frjįls žjóš

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Frjįls žjóš

						Ö^O

FRJÁLS ÞJÓÐ

1. árg.

Laugardaginn 6. september  1952

1. tbl.

u*JV%nrjvu\rjvvvwv'Juvv\i%f^rj*.

Orðabelgur

Staka.

Þér finnst þú Jánsamur,

landi minn góður,

þvi lánin og gjafirnar streyma

að þér,

en stöðugt þinn metnaðar-

mótvirðissjáöur

og   manngildisinnstœðan   rýrn-

andi fer.

Þessa eftirtektarveröu vísu,

eftir Steingrím Baldvinsson

bónda í Nesi í Suður-Þingeyjar-

.sýslu, las Karl Kristjánsson al-

Jiingismaður í Ríkisútvarpirm

s.l. vor. Þar var hún gripin á

lofti og er hér prentuð til þess

að fleiri geti lært hana og nm

boðskap hennar hugsað.

„Svarti-Pétur"

l svartapétri rikisstjórnar-

innar, þar sem búnar eru til

¦jöfnur milli stjórnarflokkanna

úr mannspilum spillingarinnar,

og þær siðan lagðar varlega i

spilabunka gleymskunnar, hefur

sá einstœði atburður gerzt, að

¦dómsmálaráðherra hefur lagt

,£varta-Pétur" sjálfan upp, og

-neitað að jafna.

Þann 1. sept. s.l. tilkynnti

<dómsmálaráðuneytið nefnilega,

<ið loksins hefði verið ákveðin

-málshöfðun í „olíumálinu" svo-

nefnda.

Almenningur spyr:

Hvað hafa ráðherrar Fram-

sóknarflokksins nú gert af sér,

-að ekki skyldi jafnað?

FRJÁLS  ÞJÓÐ

kemur framvegis út á hverj-

um mánudegi. Fyrsta blaðið

er látið koma út í dag í til-

efni af opnun „Iðnsýningar-

innar 1952."

Gerizt áskrifendur að

FRJÁLSRI   ÞJÓD

Afgreiðsla:

Skólavörðustíg 17.

Sími 2923.

Avarp til lesenda

BLAÐ ÞETTA, sem nú hefur göngu sína, á að verða

helgað þjóðmálum fyrst og fremst, ogf er gefið iít af nokkr-

um óflokksbundnum mönnum.

Blaðið á upphaf sitt að rekja til þess, að aðstandendur

þess eiga ekki samleið með neinum stjórnmálaflokki okkar

og telja sig hvergi hafa aðgang að blaði, þar sem þeir geta

látið skoðanir sínar í ljós.

Svo er talið, að hér sé

fullt skoðanafrelsi, mál-

frelsi og ritfrelsi, og þannig

er þetta á yfirborðinu. En

því nær öll stjórnmálablöð

hér á landi eru gefin út af

stjórnmálaflokkunum, og

þar eiga ekki aðrir aðgang

en þeir, er samstöðu hafa

með flokksleiðtogunum- á

hverjum tíma. Þegar frá eru

taldir flokksleiðtogarnir,

flokksþrælarnir og örfáir

flokksgæðingar,verða menn

að kosta það sjálfir, ef þeir

vilja láta skoðanir sínar

frjálsmannlega uppi á al-

mannafæri, og til þess er

varla önnur leið fær en

samtök um útgáfu blaðs.

Fyrst og fremst bafa sjálf-

stæðismál þjóðarinnar kall-

að á okkur og bi'ýnt til þess-

arar blaðsstofnunar. Það

skal ekki dulið, að við litum

svo á, að hið nýja hernám

hafi verið yfir þjóðina kall-

að að nauðsynjalausu og

hún hafi beinlínis verið

flekuð og blekkt til þess að

láta sér það lynda. Við lit-

um einnig þannig á, að á

utanrikismálum okkar, f jár-

málum, viðskiptamálum og

að nokkru leyti atvinnumál-

um hafi verið haldið á þann

veg hin siðari ár, að í bráð-

an voða stefni með alla

framtíð þjóðarinnar, fyrst

og   fremst   sem   sérstakrar

Innréttingarnar

Á iðnsýningunni, sem opnuð er

í dag, er deild helguð Skúla

Magnússyni og innréttingum hans. Er m.a. fyrir komið likani af

innréttingunum, sem gert var í þessu skyni. Myndin bér að ofan

er af líkaninu.

frjálsrar þjóðar, en einnig

framtíð einstaklinga henn-

ar, sem mennilegs og dug-

andi fólks.

Eins og málum er nú kom-

ið, teljum við, að hefja þurfi

baráttu fyrir brottflutningi

alls erlends hers úr landinu

eins fljótt og verða má,

þannig að við gerða samn-

inga sé þó staðið af okkar

hálfu, þar sem þeir samn-

ingar eru gerðir af löglega

kosinni stjórn, þó að vafa-

samt sé, að hún hafi haft

heimild og umboð til að gera

þá. Þar til sá brottflutning-

ur verður, þurfum við að

gæta alls manndóms í sam-

búðinni við hernámsliðið,

halda fram rétti okkar til

fulls, gæta sæmdar okkar

bæði sem þjóðar og ein-

staklinga, verjast yfirgangi

og yfirtroðslum í okkar eig-

in landi og gæta þess, að á-

hrif hernámsliðsins verði

sem minnst á háttu okkar,

menningu, þjóðlíf allt og at-

vinnulíf. Við eigum að ein-

angra herinn, og við verðum

að krefjast þess, að hann

verði skilyrðislaust inni-

luktur á sinu „varnarsvæði"

eigi síður en rússneski her-

inn í Porkkala í Finnlandi.

Ætti það einnig að vera

metnaðarmál          Ameríku-

manna að sýna hér eigi

meiri, verri og skaðvænlegri

yfirgang en Rússar í Finn-

landi, svo illa sem Rússar

bafa þó leikið Finna.

Eigi teljum við það síður

nauðsynlegt að hefja bar-

áttu fyrir því, að þjóðin

standi á eigin fótum at-

vinnulega og fjárhagslega.

Sú snikjupólitik, sem rekin

hefur verið undanfarin ár,

— beint og óbeint i sam-

bandi við hersetu Ameríku-

manna hér, — er löngu ó-

þolandi og má eigi eiga sér

stað lengur. Atvinnuvegi

okkar verður að reka á

þann hátt, að þeir standi

undir þjóðarbúinu, og verð-

ur að hefja baráttu fyrir

því, að þjóðin standi öll að

því, að þeir verði endur-

reistir til þess. Við vitum,

að sú endurreisn má takast,

ef fólkið vill og þorir og

fær þolanlega forystu. Þrátt

fyrir alla okkar niðurlæg-

ingu nú höfum við meiri og

betri skilyrði til þess en

nokkru sinni áður að láta

atvinnurekstur bera sig og

skila arði hér á landi. En til

þess þurfum við að taka upp

algerlega nýja pólitík í öll-

um okkar atvinnumálum og

stjórnmálum.

Við lofum engum töfra-

lyfjum til bjargar þjóðinni,

efnahag hennar og sjálf-

stæði. Við höfum enga trú

á því, að það verði henni til

bjargar að veðja á Rússa

eða Ameríkumenn, við trú-

um ekki heldur á happ-

drætti í einni eða neinni

mynd, heldur á heiðarlegt

starf, heiðarlega málfærslu

og heiðarlegan vilja til að

lifa eins og menn. Við vilj-

um, eftir því sem við höfum

bezt vit á, segja þjóðinni,

hvar og hvernig hún er

stödd og taka okkar þátt í

starfi hennar til heiðarlegr-

ar viðreisnar.

Auðráðið mun af því, sem

þegar er sagt, að við hljót-

um að beitast gegn þeirri

rikisstjórn, sem nú situr hér

við völd. Það viljum við þó

taka fram, að ekki lítum við

svo á, að hún hafi allt illa

gert, og það er ásetningur

okkar að láta hana njóta

sannmælis fyrir það, sem

hún hefur vel gert og sæmi-

lega og kann vel að gera hér

á eftir. Okkur hefur ekki

undizt stjórnarandstaðan

hér á landi heiðarlega rek-

in, og því sækjumst við ekki

eftir neinni samstöðu við

hana í mörgum atriðum.

Við skoðum Alþýðuflokk-

inn og AB-blaðið hreina

andstæðinga í sjálfstæðis-

málum þjóðarinnar og við

teljum að flokkurinn hafi

haldið þannig á stefnu sinni

í atvinnumálum og fjármál-

um, að þar sé ekki heldur

hægt að eiga samleið. —

Sovétdýrkun           Sósíalista-

flokksins og Þjóðviljans

sýnist okkur af sama toga

spunnin og Amerikudýrk-

un „Sjálfstæðisflokksins"

og Morgunblaðsins og ger-

um engan mun á þeirri

„sjálfstæðisstefnu", sem á er

sett rúsnesk eða amerísk

yfirskrift. Við neitum al-

gjörlega og afdráttarlaust

að láta draga okkur í dilka

austurs og vesturs, svo að

þjóðinni verði á þann hátt

skipt í tvær fjandsamlegar

fylkingar, sem hefðust raun-

verulega ekki annað að í

sjálfstæðismálum þjóðar-

innar, en að metast um það,

hvort þjóðinni sé hagkvæm-

ara að vera bandarísk eða

rússnesk hjálenda.

En slík hefur „sjálfstæð-

isbarátta" núverandi stjórn-

málaflokka verið siðustu ár-

in, meðan íslenzkur mál-

staður hefur gleymzt, og

það er fyrst og fremst þess

vegna, sem við erum i ein-

dreginni andstöðu við þá

alla.

Framh. á 3. síðu.

Stefna blaðsins

1.  Vér viljum leitast við að endurvekja heilbrigoan

þjóðarmetnað Islendinga og trú þeirra á, að þeim

sé eftirsóknarvert og kleift að búa einir að landi

sínu við óskorað fjárhagslegt og stjórnarfarslegt

sjálfstæði. Hersetu í landinu á friðartímum teljum

vér þjóðhættulega og vansæmandi og viljum, að

henni verði lokið sem fyrst. £n á meðan svo er

ekki, munum vér kref jast lokunar hinna erlendu

herstöðva og algerrar einangrunar Mns erlenda

hers. Vér höfum jafnmegna vanþóknun á hvoru

tveggja, undirlægjuhætti forustumanna kommún-

ista gagnvart Rússum og forustumanna hinna

flokkanna þriggja gagnvart Bandaríkjamönnum.

Vér höfum óbeit á hinni auvirðilegu betlipólitik

núverandi ráðamanna.

2.   Vér erum formælendur lýðræðislegs stjórn-

arfars og erum því eindregnir andstæðingar ein-

ræðisstefnu kommúnista og öfgafullra hægrí-

manna.

3.   Vér aðhyllumst frjálslega sósíaldemókratiska

stefnu í efnahagsmálum og teljum, að í þjóðfélagi

voru sé rúm fyrir allt í senn: einkarekstur, sam-

vinnurekstur og opinberan rekstur, er hver um

sig hafi sérstöku, þjóðnýtu hlutverki að gegna.

Ver viljum víðtækar félagslegar umbætur og

teljum skylt að tryggja og fullkomna þau

féiagslegu hlunnindi, sem þegar hafa veríð lög-

fest. En eins og nú er ástatt í þjóðfélagi voru,

teljum vér, að allra brýnust þörf sé á að ráðast

gegn og uppræta sukk, spillingu og óstjórn opin-

berra stofnana og í hvers konar rekstrí, sem al-

menning varðar.

Vér heitum á alla þá, sem fallast á f raman-

skráð stefnuatriði, hvar í flokki sem þeir hafa

staSiS, aS ljá oss HSsinni sitt í baráttu vorri.

BlaS vort viljum vér gera aS frjálsum vett-

vangi allra HSsmanna.

Iðnsýningin 1952

Þar, sem aflvélar eru fram-

leiddar, hefur iðnaðurinn

numið land

200 ára mmningarsýningin um Innréttingarnar er

sögulegur viðburður í ísienzku atvinnulífi

I dag verSur opnuS í Reykjavík stærsta iSnsýning,

sem haldin hefur verið hér á landi. Sýningin er helguð

200 ára afmæli Innréttinga Skúla Magnússonar fógeta

og sýnir framleiSslugetu íslenzka íðnaSanns í dag. Hún

er afrek unniS í trú á HfiS og landiS.

Klukkan tvö í dag verður

sýningin opnuð með hátíðlegri

athöfn. Athöfnin hefst með því

að Sveinn Guðmundsson, for-

maður framkvæmdanefndar,

f lytur ávarp. Að því loknu lýsir

forseti fslands, herra Ásgeir

Ásgeirsson, sýninguna opnaða.

Þá flytja ræSur þeir Bjarni

Benediktsson,        utanríkisráð-

herra og Gunnar Thoroddsen,

borgarstjóri, en lúðrasveit leik-

ur að ræðunum loknum.

Þegar þessum þætti opnun-

arinnar er lokið, verður farið

með boðsgesti um sýningar-

svæðið og þeim gefinn kostur

á að sjá og fræðast um það,

hvaða verk íslenzkar hendur

geta leyst með aðstoð tækninn-

ar. Klukkan 15,30—17 verða

boðsgestum bornar veitingar í

veitingasal sýningarinnar.

Sýningin opin almenningi.

Þegar hinni hátíðlegu opnun-

arathöfn lýkur kl. 17 í dag,

verður sýningin opnuð almenn-

ingi. Verður hún að sjálfsögðu

opin daglega, og er gert ráð

fyrir, að hún standi fram undir

20. október. Er ekki að efa, að

þar verði margt um manninn,

þar sem engin eiginleg iðnsýn-

ing hefur verið haldin hér á

landi síðan 1932, en á þeim 20

árum; sem síðan eru liðin, hef-

ur raunveruleg bylting átt sér

stað í íslenzkum iðnaði, bæði

hvað tækniframfarir og marg-

breytni framleiðslunnar snert-

ir.

Hlýtur það að vera ánægju-

legt fyrir þá, sem sáu iðnsýn-

inguna á kreppuárunum 1932

að bera hana saman við þessa

sýningu.

Skúladeild.

Þegar komið er inn í anddyri

aðalinngangs, sem er á annarri

Framh. á 4. síðu.

LANDSSOKASAFN

<M IS«687

xsia:n;;3

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4