Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Fréttir | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |


Ašlaga hęš


žś žarft aš vera meš Adobe Reader Plugin til aš skoša žessa sķšu


get Adobe Reader



Ķsafold

						1,1.

Laug'arclag' 19. september

1874.

— Ættjörð vor hefir i sumar átt að fagna merkilegum við-

burði, svo merkilegum, að hans flnnst ekki getið í sögu nokk-

urs lands eða nokkurrar þjóðar. J>að er því engin furða, þótt

þessum viðburði, þúsund-ára-afmæli þjóðar vorrar, hafi verið

mikill gaumur gefinn. Fjallkonan hvíta, er þrnmir einmana

hjer við heimskaut norður, flestum ókunn, og einkis virð, hefir

i sumar verið á hvers mannsvörum, og skáld og málskörungar

um víða veröld keppzt hvor við annan að róma iofstír hennar.

Frændur vorir og vinir hafa flykkzt að oss úr öllum áttum til

þess að tjá oss samfögnuð sinn og bera fram hamingjuóskir

oss til handa um þúsund ár þau, er i hönd fara. Svo sem að

líkindum ræður, höfum vjer tslendingar sjálfir fagnað þessum

viðburði sem bezt vjer kunnum, og höfðum föng til, og hvert

mannsbarn vor á meðal notið afmælisgleðinnar með fjöri og

áhuga.

En jafnframt gleðinni hefir í brjósti hvers góðs íslend-

ings hreift sjer harmur út af óhamingju og eymdarhag ættjarð-

ar hans, og margur góður drengur hefur eflaust strengt þess

heit, að verja öllum mætti sínum til þess að vinna að viðreisn

hennar úr ánauð örbirgðar og óstjórnar.

En, þótt andinn sje reiðubúinn, er holdið veikt. jþað fýsir

jafnan í hið gamla fiet ómeDnsku og áhugaleysis, og ofurselur

sig ánauðaroki eigingirni, sundurlyndis og tortryggni.

Við slíkan óvin verður að beita megnum særingum, og

það að staðaldri. Beztu menn landsins og máttarstólpar þjóð-

arinnar eiga að láta hana heyra rödd sína, bvetja lýðinn og

örva til atorku og manndáðar, og leggja á ráðín til þess að

framkvæmdirnar beri sem bezta ávexti. Og þeir sem á þess-

ari þjóðhátíð hafa svarizt í anda í fóstbræðralag til þess að

verja kröptum sínum fósturjörð vorri til viðreisnar og framfara,

þurfa að geta talast við og borið saman ráð sín.

Á þessu strjálbyggða og torfæra landi eru brjefaskipti að

kalla eina ráðið til þess að geta talast við. Nú eru blöðin,

sem svo eru nefnd, einkar-góð og hentug brjefaskipti. f>au

eru eins konar opin brjef, ekki frá kansellíinu, heldur frá þjóð-

inni og til þjóðarinnar,  «frá öllum til allra».

«ÍSAFOLD» á að verða þjóðblað í þeim skilningi, er nú

bentum vjerá, ekki einungis blað fyrir þjóðina, heldur og frá

þjóðinni, orðsending frá þeim mönnum meðal hennar, sem bezt

eru færir um og finna hjá sjer hvöt til að leggja löndum sín-

um holl ráð og fræða þá um það sem þeim er þarflegt að vita,

einkum í þeim efnum,   er lúta að verklegum framförum þjóð-

arinnar, eða þá að skemmta mönnum á fallegan hátt. Starf

ritstjórnarinnar ætti því ekki að þurfa að vera annað en að sjá

um, að blaðið færi lesendum sfnum sem minnst af því, er

enginn fróðleikur eða gagn eða skemmtun er í. Leggi landí-

menn slíka rækt við þjóðhátíðarbarn þetta, er mikil von að

það dafni.

Alþingiskosningarnar í haust.

í kosningum til alþingis höfum vjer íslendingar margsinnis

bakað oss mikið tjón með tómlæti voru og áhugaleysi. Til

málsbóta oss höfum vjer talið, að alþingi væri ekki Dema ráð-

gjafarþing; nú væri ráðum þess enginn gaumur gefinn, og

mætti því standa á sama, hvort þau væri góð eða ill, viturleg

eða fávísleg. En þessi ástæða er bæði ill og skökk, sem hverj-

um manni er auðsætt, þólt ekki förum vjer að útlista það,

enda verður henni nú ekki komið við hjeðan af, úrþví alþingi

er búið að fá löggjafarvald. þó mun of snemmt að fara að

hlakka til að sjá mikla ös á kjörfundum til alþingis. Menn eru

þegar farnir að búa sjer til aðra afsökun til þess að komast

hjá að rækja þá þýðingarmiklu skyldu sína, að nota sem bezt

kosningarrjett sinn, eða þeir nota í rauninni sömu ástæðuna

og áður, en víkja henni að eins ofur lítið við. f>eir segja, að

vald það, er alþÍDgi sje veitt i stjórnarskránni nýju, sje svo

hræðilega lítið og rýrt, Efð stjórnin ( Kaupmannahöfn (ráðgjaf-

inn íslenzki) hafi bæði tögl og hagldir eptir sem áður. En

þótt þetta sje hverju orði sannara, svo sem hver maður sjer,

sem les stjórnarskrána ofan í kjölinn, þá verður þó eigi borið

á móti því, að ráðgjafanum er stórum mun meiri vandi á hönd-

um við löggjafarþing en ráðgjafar. Tillögum ráðgefandi þings

þykist stjórnin ekki þurfa að fara eptir fremur en henni lízt;

en til þess að brjóta á bak aptur vilja löggjafarþings þarf

mikla fyrirhöfn. Eina ráðið fyrir stjórnina til þess að koma

fram sínum vilja með hægu móti er því að búa svo um hnúfc-

ana, að tillögur þingsins geti varla orðið öðru vísi en henni

líkar. í því skyni er helmingur efri deildar alþingis látinn vera

konungkjörinn, og jafnframt byggt upp á lið af 2—3 hræðum

þjóðkjörnum, samkvæmt því sem reynzt hefur að undan-

förnu.

Lengra en þetta þarf ekki að fara til þess að sjá, að oss

muni ekki vanþörf á að sækja rækilega kjörfundi í haust.   Oss

Islands minni.

Eyja stendur upp úr sjó

ein í nqrðursænum,

ber á höfði bjartan snjó,

búin möttli grænum.

Hana drottinn bláu bjó

belti um mittið forðum,

girti hana söltum sjó,

svo hún stæði í skorðum.

Hvar í heimi hittist ey

í hátíðlegri klæðum?

og þessi fagra fjallamey

á fjörugt blóð í æðum.

Og hjartað, það er eldur einn,

sem aldrei þarf að glæða;

hvar er til svo harður steinn

að hún kunni eigi' að bræða?

Yðar móðir eins og mín

ísafold hún heitir,

á fjöllum hennar frelsið skin

og færist ofaní sveitir.

Menn hljóta að vakna a hverjum bæ,

það heimtar að vjer vinnum,

svo fjöll og dalir finnist æ

með frelsisroða á kinnum.

Ógn er hvað jeg onn þjer heitt

ísafoldin hvíta;

af þjer skal mig ekki neitt

og ekki dauðinn slíta.

Blessi guð þig öld og ár,

eins þá móti gengur,

í þúsund sinnum  þúsund ár

og þúsund sinnum lengur.

þessa móður minnar skál

mun jeg drekka tóma;

látið því með lífi og sál

lofsöng hennar hljóma.

Hún mun taka undir enn

með eldfjöllunum sinum:

«Fagnið þjer nú,  frjálsir menn,

frelsisdegi mínuml»            P. ö.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4