Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

1. maķ - Hafnarfirši

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
1. maķ - Hafnarfirši

						OREIGAR    f   OLLUM    LONDUM,    SAMEINISTI
HAFNARFJORÐUR     —     1931
1. maí.
OÐUR OREIGANS.
Á alþjóðafundi verkamanna í París
árið 1889 var það samþykkt, að frá
og með árinu 1890 skyldi 1. maí vera
kröfudagur verkalýðsins um heim all-
an. Á þeim degi átti verkalýðurinn í
öllum löndum að safnast saman, sýna
samtakamátt sinn og stéttasamúð og
bera fram kröfur sínar. Og aðalkjarn-
inn í kröfum verkalýðsins á þeim degi
var í upphafi ákveðinn 8 stunda
vinnudagur.
í Ameríku höfðu verkamenn gert
ailsherjarverkfall árið 1886, til þess
að reyna að koma þá á 8 stunda
vinnudegi. Um hálf milljón verka-
manna tók þátt í því verkfalli. En
þrátt fyrir mikla fórnfýsi og harða
orrustu verkamanna, biðu þeir að
mestu leyti ósigur í þeirri baráttu.
Samkvæmt fyrirmælum valdhafanna
réðist lögreglan að verkamönnum og
rauf fylkingu þeirra. Fullhugarnir ,í
hópi verkamanna , fórnuðu blóði sínu
á altari réttlætis og mannúðar. En
auðvaldsblöðin svívirtu verkamenn-
ina, æstu til andstöðu gegn þeim og
gerðu gys að kröfum þeirra. Blaðið
„New-York Tribune" lét þá svo um
mælt, að verkamenn væru skepnur,
sem ekki skiídu önnur rök en of-
beldi, og þess vegna ætti eingöngu
að svara þeim með ofbeldi, sem þeim
yrði minnisstætt allt þeirra líf.
En auðvaldinu og þjónum þess
tókst ekki að kæfa kröfur verkalýðs-
ins né hindra framgang þeirra. I
flestum menningarlöndum — þó að
Islandi undanteknu —., hefir mikl-
um hluta verkalýðsins þegar fyrir
nokkru tekist að fá viðurkenningu á
8 stunda vinnudegi með lögum eða
samningum.
En hvers vegna valdi yerkalýður-
inn 1. maí sem kröfudag sinn? Til
þess að svara þéirri spurningu, verð-
'ur fyrst að gera sér ljóst, að verka-
Yfir hugsandi heima
hljómar æskunnar raust,
sem er örvandi andi
og öreigans traust.
Það er andi þess óborna
þjóðskvpulags,
sem að kemur með kynslóð
hins komandi dags.
Ekki heiftúðugt hatur
í huga til neins,
eða heimskulegt áform,
sem er okkur' til meins,
heldur skapandi skilning
og skipulegt starf,
sem að komandi kynslóð
kynni að taka í arf.
Vor hugsjón er hugnæm,
vort  hamingjuland,
— þar sem úthafsins aldan
einlægt gnauðar við sand.
Eins og aldan, sem ólgar,
er æskunnar þor,
sem með þekking  og menntun
markar gæfunnar spor.
Vaknið djarfhuga,  drengir,
dáðrökk æskunnar sveit,
með eldheitar óskir
út á orrustureit
við gunnreifir góngum
til hins geigvæna stríðs,
til að vaka yfir velferð
hins vinnandi lýðs.
Við eigum enn eftir
mörg ónumin lönd,
sem að horfa yfir hafið
eftir hjálpandi hönd.
Þar er verkefni að vinna
fyrir vakandi drótt,
þar skal barist til J/rautar
þar til endar sú nótt.
Þá skal byrjað að byggja
á  brotunum þeim,
sem auðvaldið átti
tim gjörvallan heim.
Þá skal máttur og menning
marka framtiðar lönd
vorrar öreiga æsku
á öreiga strönd.
Valgeir.
lýðurinn héfir sögulegt hlutverk af
höndum að inna í félagslegum mál-
efnum og menningu þjóðanna. Kraf-
an um hæfilegan vihnudag var og er
krafan um félagsleg og stjórnmála-
leg réttindi verkalýðsins. Og þegar
jafnaðarstefnan var orðin fagn-
aðarboðskapur verkalýðsins, skildi
hann hlutverk sitt og varð þess vís
að samfylking um hagsmunamál og
réttlætiskröfu var aðal skilyrði fyrir
breyttu: og betra þjóðskipulagi.
Jafnaðarstefnan hefir ekki til orð-
ið á svipstundu. Hún hefir smáþrosk-
ast í áttina til þess að verða alls-
herjar inntak félagslegrar og menn-
ingalegrar     þróunar     þjóðfélaganna.
!Verkamennirnir imyndu ekki hafa
haft þolgæði og þrek til þess að
fylkja sér undir rauða fánann 1. maí
ár hvert í 40 ár og bera þá fram
kröfu sína um þjóðfélagsumbætur, ef
jafnaðarstefnan hefði ekki verið
hinn trausti grundvöllur, sem allt
byggðist á. Frá því að jafnaðai'-
stefnan fékk hinn fræðilega bún-
ing og vísindalega grundvöll hinna
fyrstu fræðimanna og frumherja
sinna, hefir sú stefna orðið trúarjátn-
ing hins þjakaða verkalýðs, sem ekki
aðeins hefir rétt, heldur miklu frem-
ur skyldu til þess að ummynda þióð-
skipulagið og þannig leysa af hönd-
um sitt sögulega hlutverk.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4