Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

1. maķ - Hafnarfirši

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
1. maķ - Hafnarfirši

						OREIGAR    f   OLLUM    LONDUM,    SAMEINISTI

HAFNARFJORÐUR     —     1931

1. maí.

OÐUR OREIGANS.

Á alþjóðafundi verkamanna í París

árið 1889 var það samþykkt, að frá

og með árinu 1890 skyldi 1. maí vera

kröfudagur verkalýðsins um heim all-

an. Á þeim degi átti verkalýðurinn í

öllum löndum að safnast saman, sýna

samtakamátt sinn og stéttasamúð og

bera fram kröfur sínar. Og aðalkjarn-

inn í kröfum verkalýðsins á þeim degi

var í upphafi ákveðinn 8 stunda

vinnudagur.

í Ameríku höfðu verkamenn gert

ailsherjarverkfall árið 1886, til þess

að reyna að koma þá á 8 stunda

vinnudegi. Um hálf milljón verka-

manna tók þátt í því verkfalli. En

þrátt fyrir mikla fórnfýsi og harða

orrustu verkamanna, biðu þeir að

mestu leyti ósigur í þeirri baráttu.

Samkvæmt fyrirmælum valdhafanna

réðist lögreglan að verkamönnum og

rauf fylkingu þeirra. Fullhugarnir ,í

hópi verkamanna , fórnuðu blóði sínu

á altari réttlætis og mannúðar. En

auðvaldsblöðin svívirtu verkamenn-

ina, æstu til andstöðu gegn þeim og

gerðu gys að kröfum þeirra. Blaðið

„New-York Tribune" lét þá svo um

mælt, að verkamenn væru skepnur,

sem ekki skiídu önnur rök en of-

beldi, og þess vegna ætti eingöngu

að svara þeim með ofbeldi, sem þeim

yrði minnisstætt allt þeirra líf.

En auðvaldinu og þjónum þess

tókst ekki að kæfa kröfur verkalýðs-

ins né hindra framgang þeirra. I

flestum menningarlöndum — þó að

Islandi undanteknu —., hefir mikl-

um hluta verkalýðsins þegar fyrir

nokkru tekist að fá viðurkenningu á

8 stunda vinnudegi með lögum eða

samningum.

En hvers vegna valdi yerkalýður-

inn 1. maí sem kröfudag sinn? Til

þess að svara þéirri spurningu, verð-

'ur fyrst að gera sér ljóst, að verka-

Yfir hugsandi heima

hljómar æskunnar raust,

sem er örvandi andi

og öreigans traust.

Það er andi þess óborna

þjóðskvpulags,

sem að kemur með kynslóð

hins komandi dags.

Ekki heiftúðugt hatur

í huga til neins,

eða heimskulegt áform,

sem er okkur' til meins,

heldur skapandi skilning

og skipulegt starf,

sem að komandi kynslóð

kynni að taka í arf.

Vor hugsjón er hugnæm,

vort  hamingjuland,

— þar sem úthafsins aldan

einlægt gnauðar við sand.

Eins og aldan, sem ólgar,

er æskunnar þor,

sem með þekking  og menntun

markar gæfunnar spor.

Vaknið djarfhuga,  drengir,

dáðrökk æskunnar sveit,

með eldheitar óskir

út á orrustureit

við gunnreifir góngum

til hins geigvæna stríðs,

til að vaka yfir velferð

hins vinnandi lýðs.

Við eigum enn eftir

mörg ónumin lönd,

sem að horfa yfir hafið

eftir hjálpandi hönd.

Þar er verkefni að vinna

fyrir vakandi drótt,

þar skal barist til J/rautar

þar til endar sú nótt.

Þá skal byrjað að byggja

á  brotunum þeim,

sem auðvaldið átti

tim gjörvallan heim.

Þá skal máttur og menning

marka framtiðar lönd

vorrar öreiga æsku

á öreiga strönd.

Valgeir.

lýðurinn héfir sögulegt hlutverk af

höndum að inna í félagslegum mál-

efnum og menningu þjóðanna. Kraf-

an um hæfilegan vihnudag var og er

krafan um félagsleg og stjórnmála-

leg réttindi verkalýðsins. Og þegar

jafnaðarstefnan var orðin fagn-

aðarboðskapur verkalýðsins, skildi

hann hlutverk sitt og varð þess vís

að samfylking um hagsmunamál og

réttlætiskröfu var aðal skilyrði fyrir

breyttu: og betra þjóðskipulagi.

Jafnaðarstefnan hefir ekki til orð-

ið á svipstundu. Hún hefir smáþrosk-

ast í áttina til þess að verða alls-

herjar inntak félagslegrar og menn-

ingalegrar     þróunar     þjóðfélaganna.

!Verkamennirnir imyndu ekki hafa

haft þolgæði og þrek til þess að

fylkja sér undir rauða fánann 1. maí

ár hvert í 40 ár og bera þá fram

kröfu sína um þjóðfélagsumbætur, ef

jafnaðarstefnan hefði ekki verið

hinn trausti grundvöllur, sem allt

byggðist á. Frá því að jafnaðai'-

stefnan fékk hinn fræðilega bún-

ing og vísindalega grundvöll hinna

fyrstu fræðimanna og frumherja

sinna, hefir sú stefna orðið trúarjátn-

ing hins þjakaða verkalýðs, sem ekki

aðeins hefir rétt, heldur miklu frem-

ur skyldu til þess að ummynda þióð-

skipulagið og þannig leysa af hönd-

um sitt sögulega hlutverk.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4