Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublaš Hafnarfjaršar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublaš Hafnarfjaršar

						Alpýðuhlað Dafnarfj
I.   árgangur.
12. janúar 1930
1. tölublað.
A^listinn er listi alþýðunnar!
Inngangsorð.
Með þessu blaði hefst blaðaút-
gáfa Alþýðuflokksins í Hafnar-
firði. Á það mál sína sögu, eins
og öll önnur mál, þó að eigi
verði hún rakin hér að sinni.
Er oss ljóst, að blaðaútgáfa
þessi er og verður að eins til-
raun, — lítill vísir, sem einungis
verður að beri og dafnar þvi að
eins, að blaðið mæti velvild, og
að því verði hlúð. Kemur þá
einkum til kasta hafnfirzkrar al-
'þýðu, því að henni mun það
standa næst.
Skipulag og form blaðsins er
ekki að fullu ákveðið enn þá,
og að eins til bráðabirgða hefj
ég tekið að mér ritstjórnina, en
oss fanst sj'álfsagf og eðlilegast
að standa í skjóli og undir vernd
okkar flokksbræðra í Reykjavík,
að minsta kosti þar til fyrirtækið
á örugga framtíð og stendur á
föstum fótum.
í nánustu framtíð mun blaðið
ræða ýms merk mál, er snerta
sögu og velferð bæjarins, svo
sem fjárhagsmál, fátækramál,
skólamál, hafnarmálið o. s. frv..
ásamt greinum um dægurþras og
dagskrármál. Mun verðp kapp-
kostað að halda séf við kjarna
málanna, en sneytt sem mest hjá
persónulegu hnútukasti. Auk þess
mun blaðið flytja fréttir og aug-
lýsingar eftir því, sem tilefni er
til og rúm  leyfir.
Eru allir gööir flokksmenn
beðnir að miðla úr nægtabrunnj
vizku sinnar og senda ritstjóran-
um greinar um góð og gagnleg
efni, og segja honum fréttir í
sima, þar sem svo margt fer
fram hjá þeim, sem mikið sitja
iniii.
Kaupmenn munu sj'á sér hag
í því að senda öss auglýsingar,
því að vér munum hvetja flokks-
menn vora til að verzla öllu
fremur hjá þeim, er velvild sýna
oss í því efni.
Pessi stuttu inngangsorð eiga
að sannfæra alla um það, að
takist blaðinu að fylgja fyrirætl-
unum sínum, verður það vel þess
virði, að það sé lesið og keypf,
og einn kost mun það hafa fram
;yíir öll önnur blöð: það er fljót-
lesið og þreytir engan.
Viröingarfyllst.
Þoro. Arnason.
Hugleiðingar
fyrlr halnfirzkakjósendur.
Hinn 4. þ. m. hitti ég að máli
ritstjóra „Brúarinnar", hr. Por-
sleif Jónsson, sem þá bauð mér,
sem einum af fulltrúum Alþýðu-
flokksins, að rita grein í nefnt
blað um stefnumál flokksins.
Kvað hann það ákvörðun útgef-
enda blaðlsins að bjóða báðum
flokkum að skrifa sína greinina
hvorum í næsta tbl., er út kæmj
af „Brúnni", laugard.-11. þ. m.;
að öðru leyti kvað hann „Brúna"
ekki taka þátt í flokka- eða kosn-
inga-deilum við í hönd farandi
kosningu til bæj'arstj'órnar.
Nú stendur svo á, að Alþýðu-
flokkurinn í Hafnarfirði hefir á-
kveðið að ganga í bandalag við
Útgáfufélag Alþýðublaðsins í
Reykjavík, um að eiga þar á-
kveðið rúm fyrir ritgerðir sinar
nim störf og stefnu okkar Hafn-
firðinga, fréttir og auglýsingar.
Tel ég því rétt að nota okkar
eigið málgagn í nútíð og framtíð,
eða þangað til öðru vísi verður
ákveðið. Annars tel ég þetta boð
ritstj'órans sæmdarboð fyrir okkar
flokk, þar sem sýnilegt er, að
það yrði tjón aðstandendum
blaðsins og þess flokks, er að því
stendur, við í hönd farandi bæj-
arstjórnarkosningar, ekki vegna
þess, iað Alþýðuflokksmenn séu
ritfærari en íhaldsmenn, heldur
eingöngu vegna afstöðumunar \
svo fjölmörgum atriðum stefnu-
málanna, og það eru pessi atridi,
er ég mun dvelj'a við i ritsmíð
minni.
Það er gamall og nýr háttur
Islendinga og allra þj'óða frá for-
tíð, að þegar velja skal menn tij
opinberra starfa í þágu sveita
eða sjávafþorpa, bæja, borga eða
landsins í heild, að treysta bezt
þeim mönnum, sem taldir eru að
kunni að búa fyrir sj'álfa sig
og safna auði á eigin hönd.
En merkilegt má það heita með
sæmilega skýrri þj'óð og þar sem
nokkur menning býr, að þetta
hugtak skuli ekki löngu útdautt,
svo illa hefir það reynst, eins
og saga fortíðar, svo skráð og
skýr sem hún er, ber ljóst vitni
um, 'því að fari maður i söguna,
ferðist þar um sveitir og sj'ávar-
þörp í fortíð og nútíð, mæta oss
ætíð mótsagnir um hið foma hug-
tak.
Eiginhagsinunamaöurinn,     scm
ver allri hugsun, störfum og þrá
að einu og föstu takmarki, að
verða ríkur, og lifir i fullu sam-
¦ræmi við það, beitir áhrifum á
umhverfið, samstarfsmenn, sveita-
og bæja-stjórnir og þingmenn,
hlýtur að hafa minni hæfileika
til að vinna að velferðarmálum
(fjöldans. Auk þess, þegar til
framkvæmda kemur í slikum
málum, þú snerta þau ætíð að
meira eða minna leyti hagsmuni
,hinna efnuðu, og því meiri auður
^nefndra manna og því fjárfrekari
velferðamál, þess meira skerðist
áf efnum hinna auðugu og eigin-
gjörnu.
Þvi er það, að sterkir hags-
munamsnn (eiginhagsmuna) vlnna
,á móti öllum þeim málum, er
bæta hagsmuni og velferð fj'öld-
ans, — alþýðunnar —, en eru
;aftur á móti hinir ötulustu starfs-
menn þeirra mála, er fjalla uro
verndun eiginhagsmuna "bg til aa
losna sem mest við útgjöld.
J sveitum birtast hagsmuna-
mennirnir bezt í því að hafa
sölsað undir sig beztar og flestar
jarðirnar og hvers konar hlunn-
indi, sem þeim fylgja, að hafa
náð sem ódýrustu vinnuafli og
sem mestum fjármunum í gegrj
um afurðasölu og kaup. Slíkir
^menn nota fjárhagslega afstöðu
sína til að auðgast sem mest í
gegn um samvinnukaupfélög og
reynast þá oft ötulir starfsmenn,
sj'ái þeir sér f járhagslegan gróðb-
íeik   á   borði.
t uppgahgi sveitaþorpa og
bæj'a eiga nefndir menn góðan
j'arðveg og skilyrði til fjársöfn-
,tinar. Eru því starfshættir þeirra
að ná undir sig öllum þeim
löndum, er likleg þykj'a ti!
verðhækkunar,        xipplögupláss-
um ef hægt er að
selja upplögu 5 fiskiveiðabæjum,
—' hafnarlóðum, ef um Iíkur til
hafnabóta er að ræða, o. s. frv.
Einnig þar, sem verkalýðurinn er
ófélagsbundinn, að hagnast af
fjárhagslegum vanmætti einstak-
Jinganna.
Er nú fróðlegt að sj'á hvernig
þessar myndir hafa birzt í Hafn-
fj'arðarbæ. — Á þeim tímum, er
Hafnaríjörður öðlaðist bæj'ar-
réttindi og kosin var bæjarstjórn,
voru það Góðtemp'.arastúkurnar,
sem látnar voru beita sér fyrir
fulltrúavali, enda var þa nokkur
áhugi fyrir banni og bindindis-
málum innan stúknanna. Flokks-
leg áhugamál inhán bæjarstjórnar
vóru engin, þótt oft væri deilt
og rifist um bita og sopa á þeim
tímum.
Garðakirkja var þá eigandi
meiri hluta allra hafnar- og bygg-
jlnga-lóða. En þar sem fulltrú-
unum þótti óörugt um, hverjif
yrðu verðmæta lóðanna aðnj'ót-
andi, var það að bæj'arstj'órn
keypti Iandið. Frá þeim tíma og
þar til þeir urðu í minni hluta
hafa fulltrúarnir verið að deila
jiiður á sig verðmætustu lóðun-
um við aðalgöturnar og hafnar-
lóðunum, svo sem þær eru, frá
Óseyri og fram að landamærum
Garðahrepps, með öllum hlunn-
indum og hagsmunavonum, sem
um var að ræða og von var um
að fyndust i framtíð.
Nú skyldi margur halda, að
slíkt hefðu þeir ekki gert, ef
hugsanlegt hefði verið, að hér
kæmi höfn, sem þyrfti á lóðunum
og réttindunum að halda til á-
gætis bænum og höfninni. Á'
þessum tíma var mikið rætt uro
iliafnargerðir um alt land, bygð
höfn, i Reykjavík, rætt um hafn-
argerð i Hafnarfirði og það af
kappi innan sldpstjórafélagsins.
Þá er að minnast á afstöðu
bæj'arstj'órnar til hinna ýmsu
menningar- og framfara-mála
bæjarfélagsins. Nokkru eftir að
bærinn öðlaðist bæjarréttindi og
bæjarstjórn var tekin til starfa,
,fór verkamannafélagið að gera
ýmsar kröfur og ályktanir til
bæjarstjórnar, og var því í engu
sint
Eitt var það, sem bæjarstjórn
var samhuga um, og það var
að leggj'a í sem minst og leggja
sem minstar byrðar hver á annars
herðar. Kaup rafstöðvarinnar 4
Hörðuvöllum munu vist flestum
(kunn, þegar keypt var af Jóh. J.'
Reykdal, sömuleiðis gömlu vatns-
veitunnar, sem að nokkru leyti var
ikeypt af bænum úr sjálfs sins
hendi. Annars býzt ég við,. að
is«ga bæjarstjórnár Hafnarfjaröar
verði  við  tækifæri rakin   nánar.
Um leið og bæj'arfulltrúarnir
voru í bæj'arstjórn voru þeir
«<nnig atvii,iiurekendur. Pví mun
við brugðið, hve kaupgjald var'
lágt hér í Hafnarfirði, og þó ó-
víða beitt jafnmiklu bolmagni til
að bæla niður réttmætar kröfur,
jafnt karla sem kvenna.
. Um f járhaginn er það að sdgja,
að þegar ihaldsmpnn mistu völd-
in i ársbyrjun 1920, þá mua bær-
inn   hafa  sluiklaö  yfir 700 000,00
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2