Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Gestur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Gestur

						LANI3S8ÓKA&APÍJ
JTC !3017
i   ¦¦¦ '   l\i;)} i3
GESTU
i. *rg.
Vestmannaeyjum, II.   september 1932.
I. Ibl.
Gestur.
þetta blað tjildar aðelns til elnn-
ir nætur, eins og líka nafnið
bendir tll. Höfundur þess hefur
hvorkl títna, tækifæri né vilja til
ið ríðast í neim blaðaútgifu að
stiðaldri. Hiusvegar hefur hinn
gaman að því að skreppa snögg-
vast I heimsókn inn á stjórnmála-
ivlðlð, skygnast þar um og lýsa
því, sem fyrir augun ber. Gest-
Irnir kama oft luga á ýmislégt,
bæöi það sem betur fer og afiaga,
•em heimamennirnir ekki sjáeði
cru hsottir ið kæra sig um ið
sjá. Af því hafur miltækið mynd-
ast, ið glögt sé gestsaugað, hvort
•em það sannast i hér eða ekki.
Si, er þenna gest seudir, hefur
oft áður fengið góðar viðtðkur
hjá Vestmanneyingum þegar hann
hefur komið i helmsókn i rit-
vðllinn, þótt hann hafi stundum
verið berorður og jafnan sagt
þið, sem honum hefur búið í
brjósti. (slendingar eru lika það
gestrisnir, að þeim þykir jafnm
gaman að gestakomu í fisinninu,
og þeir einir úthýsa gestum þeim
er ið garði bera, sem eru sér-
lega ómannblendnir eða eitthvað
hifi ið fela. Vona ég þvi, að
Gestur minn fii góðar viðtðkur
enda mun hann ekki troða menn
oft um tær.
Úlgefandi
þingræðið.
í aíðasta tölublaði Ingjalds er
þoaa getiö í smágreiu einni, að í
Ungverjalandi aó litið svo á, aö
Btjórnmálaflokkur, aem hefur á
stefnuskrá sinni breytingu á þjóö-
skipulaginu með byltingu, eigi ekki
heima í þingræðislandi, og þvl hafi
tveir menn verið hengdir þar ný-
lega iyrir að hafa boðað byitinga-
kenningar. Svo er að sjá sem rit-
Btjóranum finniat þeasi aðferð til
að vernda þingræðið eðlileg, enda
þótt hann sé hversdagslega ekki
mjog blóðþyrstnr. Þetta gefur
mér tilefni til nokkurra hugleið-
inga um þingræðið eins og það
birtiat her á landi og annarataðar.
Við skulum )>á snöggvaBt gera
ráð fyrir þvi, að þingræðið sé
heilagt og það þjóðskipulag sem
fleatar menningarþjóðir mitímans
búa við, 80 það íullkomnasta og
basta stjórnarfyrirkomulag — svo
fullkomið og gott, að það ætti að
vera hengingarsök að vilja bylta
því um. En hvernig hefur mann-
kynið öðlast þenna mikla feng,
þingræðið? Þvi er fljótsvarað,
Með byltingu á byltingu ofan —
eftir langa baráttu og blóðsúthell-
ingar. Elsta stjómarskráin —
Magna Charta Engiendinga — var
íengin fyrir 20 mannsOldrum síð-
an með uppreisn aðalsina gegn
konungsvaldinu, Lýðræði Banda-
ríkjaDna var fengið með byltingu,
sem borgararnir þar gerðu gegn
þingræðislandinu Englandi. Stjórn-
frelsi Hollendinga var fengið með
byltingir gego Filippusi Spánar-
konungi. Frakkar hafa öðlast sitt
þingræði, í þeirri mynd, sem það
nú er, eftir 4 blóðugar byltingar
—- sem sé 1789, 1830, 1848 og
1870. Svona má lengi halda á~
fram. Þingræöið, sem ekki má
heyra byltingu nefnda, er sjálft
sprcttið upp úr blóðugum jarðvegi
byitinganna. Það hefði aldrei kom-
ist á, ef ekki hefðu verið til bylt-
ihgasinnaðir menn, sem voru
reíðubúnir að leggja líflð í söl-
urnar til þess að losna við rikj-
andi stjórnarfar.
Um leið og Horthy, Kr. Linnet
og aðrir þingræðissinnar hengja
byltingaboðendur nútimans, þá
verða þeir því að syogja lof og
dýrð byltingamönnum liðinna ára,
Mm hengdir voru af þeirra tíma
valdhöfum eða látnir rotna Jifandi
í íangaklefum Bastiilunnar í París
og Péturs-PálB-fangfilsisins i SV
Pétursborg eða voru húðstrýktir
til bana í námunum f Siberiu.
Fylgendum hina heilaga þingiæð-
is fer því líkt og dómurum hins
heilaga rannsóknarróttar á fyrri
öldum, sem sungu Guði kærleik-
ane og misskunssmdanna lof og
dÝrð á meðan þeir voru að pynta til
bana þá, sem vildu fylgja kenn-
ingum hans betur m þeir sjái&r.
»Hér er Oðru máli að gegna"
býst ég nú við að Horthy, Linn-
et & Co. segi. „Konungdæmið
franska og taardæmið rússneska
var úrelt, rotið og spiit, en það
er þingræðisfyrirkomulagið ekki.
Þar kemur þjóðarviljinn fram,
réttur meiri hlutans til að ráða
og vox populi eat vox dei, rödd
íjöldana — eða fulltrúa hans á
þingi — er rödd guðs".
Ég er þeim fyllilega samdóma,
að því er hið gamla stjórnarfyrir-
lag í Frakklandi og Búaslandi
snertir. Tsardæmið t. d. bar þá
innri .íneiusomd spillingarinnar i
brjóati, að það hlaut   að   deyja.
En hvernig er með heilsufar þing-
ræðisins? Heyrist engin hrygla
fyrir brjóstinu a því, ef hlustað er
vel? Við skulum athuga feril
þess síðustu 20 árin. Voru
það ekki þingræðislöndin, sem
steyptu mannkyninu út í 4 ára
djöfullegan ófrið? Voru það ekki
fulltrúar þeirra, sem leiddu yflr
mannkynið enn þá djöfullegri frið
— frið, sem kúgaði minnimáttar
þjóðirnar, gerði glundroða á allri
heilbrigðri framþróun og steypti
miljónum út í forað kreppunnar
mitt i allsnægtum níttúrunnar og
þrátt fyrir allar framfarir visind-
anna í tækni og verkfræði ?
Er það ekki i skjóli þingræðis-
ins sem okrarar eg vopnasmiðir
hafa rakað saman auði, meðan
miljónir létu líflð á blóðvellinum ?
Er það ekki í skjóli þess, sem
5% af ibúum Bandaríkjanna t. d.
hefur takist að sölsa undir sig 95%
af þjóðarauðnum? Er það ekki í
skjóli þess, sem matvælum er
brent eða bent í sjóinn meðan
tugir miljóna manna lifa við sult
og seyru? Og er það ekki í skjóli
þess, sem fleiri miljörðum er nú
vaiið til allskonar drápsvéla og
morðtækja heldur en fyrir ófrið-
inn mikla, á meðan miljónir
manna deyja fyrir aldur fram
vegna óhollra húsakynna og skorts
á öðrum lífsnauðsynjum?
Peasar og ótal aðrar svívirð-
ingar þrifast i skjóli hins rikjandi
þjóðskipulags — þingræðisins. Pær
eru hinn blakaldi Yirkiieiki bak
við skrjiflð og flmbulfambið um
frelsi einstaklingsin8, jafnréttið fyr-
ir lOgunum og bróðernið milli ein-
staklinga og þjóða, sem þingræðia-
flokkarnir sotja á stefnuskrá sina
og hampað er í blöðum þeirra, á
þjóðþingum og alþjóðaráðstefnum.
Fyrsta og sjáifaagðaata krafan
Bem gerð verður til hvers þjóð-
félags á þeasavi öld vísinda og
vélamenningar er sú, að það geti
séð um að allir hafl nóg að éta.
Jafnvel þeirri sjálísOgðu grundvall-
arreglu bregst þjóðskipulag þing-
ræðisina.
Við þurfum ekki að fara til
annara ianda til að flnna galla og
spillingu þingræðisins. Nóg eru
dæmin hér að heiman. Sjálfatæðis-
flokkurinn, sem hefur a stefnuskrá
sinni baráttu gegn þeirri spiilingu,
heíur & Alþingi algerlega biugðist
skyldu sinni. Á ég þar ekki við
við þátttöku í samBteypustjörn-
inni, því það var eftir það sem á
undan var gengið eina færa leið-
in fyrir menn með því akap-
lyndi eða öllu heldur skapleyai,
aem   einkennir  þingmenn flokks-
ins. Pingflokkurinn brást skyldu
sinni með því að Iáta fótum troða
þau grundvallaratriði, aem áttu að
vera honum heilög, án þesa að
hreyfa til varnar aðra limi en
hálfmáttlausan tungubleðilinn.
Hann uppfylti bökstaf þingræði-
sina með orðagjálíri og handa-
uppréttingum við atkvæðagreiðsl-
ur um leið og hanu hjálpaði til
að myrða anda þess. Afleiðingin
•r sú, að virðingin íyrir þíngræð-
inu í þessu landi hefur minkað
um ca. 90% meðal hugsandi
manna nú á aiðari árum. Petta
hefur verið sár reynala fyrir menn
eins og mig, sem trúðu á hug-
ajón þingræðiaina og héldu að hin
jákvæðu öfl innan sjálfstæðisflokks-
íns myndu tyrir heilbrlgða fram-
þróun vinna sigur á hinum mörgu
neikvæðu öflum innan   hans.
Sjálfstæðisflokkurinn   er sem sé
með   aama  merkinu   brendur   og
ailir aðrir  þingræðisfiokkar.    Eln-
kenni   þeirra   allra er það, að til-
tOlulega fámenn klika hofur & sínu
valdi blöð flokkains, íjármagn það
aem þarf til kosningabaráttu nii á
timum   og alla koaninga-9maBkin-
una".    Venjulegast ráða hjá þeaa-
um   flokksklíkum   eiginhagsmunir
nokkurra    voJdugra    manna    eða
þrðngir    stéttarhagsmunir.     Pessi
klíka hefur á sínu valdi þingmenn
flokksins,    sem    fyrst  og   frnmst
nota   atkvæði sín i hennar þarílr.
Peir   og húu 1 aameiningu hindra
eftir mætti að nýtt og hreint blóð
geti   myndast   og   streymt   ura
flokkslikamann.        Plngmsnnirnir
kjbsa miðatjórn flokkaíus og mið-
stjórnín   Utnefnir   þingmannaefnin
og þannig gengur   svikamillan   á-
fram —  famennis   valdið   undir
yflrskyni jafnróttis og   meirihluta-
valds.    Pað   er  jafnvel  ekki  haít
svo   mikiö   við hin einstöku kjör-
dæmi  að   spyrja   þau um, hvaða
þingmenn   þau vilji  bióða   fram.
Það   ákveður miðatjórnin  og svo
laumast þingmannsefnið af atað til
að ná sér í meðmælendur á   lista
einn og einn í einu.    Fyrirflokka-
mennina   er   ekki   annað að gera
en  að   gtofna til uppreisnar gegn
flokknum   eða   að  lalla með með
atkvæði  sitt,   jafnvel   þótt   fram-
bjóðandinn   hafl    að    þeirra áliti
hegðað  sér   þannig, að hann ætti
að    vera  pólitískt  dauður, ef um
heilbiigða ílokksstarísemi og hugs-
unarhátt væri að ræða.
í hverju þingræðislandi er þvi
hvorki þingið eða stjómin rett
mynd al vilja þjóðarinnar nó verk-
færi þjóðíélagsins til að gæta haga-
muna fjöldans, heldur verfæri eigin-
hagsmunabaráttu   hinnar  ráðandi
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4