Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Gestur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Gestur

						LANI3S8ÓKA&APÍJ

JTC !3017

i   ¦¦¦ '   l\i;)} i3

GESTU

i. *rg.

Vestmannaeyjum, II.   september 1932.

I. Ibl.

Gestur.

þetta blað tjildar aðelns til elnn-

ir nætur, eins og líka nafnið

bendir tll. Höfundur þess hefur

hvorkl títna, tækifæri né vilja til

ið ríðast í neim blaðaútgifu að

stiðaldri. Hiusvegar hefur hinn

gaman að því að skreppa snögg-

vast I heimsókn inn á stjórnmála-

ivlðlð, skygnast þar um og lýsa

því, sem fyrir augun ber. Gest-

Irnir kama oft luga á ýmislégt,

bæöi það sem betur fer og afiaga,

•em heimamennirnir ekki sjáeði

cru hsottir ið kæra sig um ið

sjá. Af því hafur miltækið mynd-

ast, ið glögt sé gestsaugað, hvort

•em það sannast i hér eða ekki.

Si, er þenna gest seudir, hefur

oft áður fengið góðar viðtðkur

hjá Vestmanneyingum þegar hann

hefur komið i helmsókn i rit-

vðllinn, þótt hann hafi stundum

verið berorður og jafnan sagt

þið, sem honum hefur búið í

brjósti. (slendingar eru lika það

gestrisnir, að þeim þykir jafnm

gaman að gestakomu í fisinninu,

og þeir einir úthýsa gestum þeim

er ið garði bera, sem eru sér-

lega ómannblendnir eða eitthvað

hifi ið fela. Vona ég þvi, að

Gestur minn fii góðar viðtðkur

enda mun hann ekki troða menn

oft um tær.

Úlgefandi

þingræðið.

í aíðasta tölublaði Ingjalds er

þoaa getiö í smágreiu einni, að í

Ungverjalandi aó litið svo á, aö

Btjórnmálaflokkur, aem hefur á

stefnuskrá sinni breytingu á þjóö-

skipulaginu með byltingu, eigi ekki

heima í þingræðislandi, og þvl hafi

tveir menn verið hengdir þar ný-

lega iyrir að hafa boðað byitinga-

kenningar. Svo er að sjá sem rit-

Btjóranum finniat þeasi aðferð til

að vernda þingræðið eðlileg, enda

þótt hann sé hversdagslega ekki

mjog blóðþyrstnr. Þetta gefur

mér tilefni til nokkurra hugleið-

inga um þingræðið eins og það

birtiat her á landi og annarataðar.

Við skulum )>á snöggvaBt gera

ráð fyrir þvi, að þingræðið sé

heilagt og það þjóðskipulag sem

fleatar menningarþjóðir mitímans

búa við, 80 það íullkomnasta og

basta stjórnarfyrirkomulag — svo

fullkomið og gott, að það ætti að

vera hengingarsök að vilja bylta

því um. En hvernig hefur mann-

kynið öðlast þenna mikla feng,

þingræðið? Þvi er fljótsvarað,

Með byltingu á byltingu ofan —

eftir langa baráttu og blóðsúthell-

ingar. Elsta stjómarskráin —

Magna Charta Engiendinga — var

íengin fyrir 20 mannsOldrum síð-

an með uppreisn aðalsina gegn

konungsvaldinu, Lýðræði Banda-

ríkjaDna var fengið með byltingu,

sem borgararnir þar gerðu gegn

þingræðislandinu Englandi. Stjórn-

frelsi Hollendinga var fengið með

byltingir gego Filippusi Spánar-

konungi. Frakkar hafa öðlast sitt

þingræði, í þeirri mynd, sem það

nú er, eftir 4 blóðugar byltingar

—- sem sé 1789, 1830, 1848 og

1870. Svona má lengi halda á~

fram. Þingræöið, sem ekki má

heyra byltingu nefnda, er sjálft

sprcttið upp úr blóðugum jarðvegi

byitinganna. Það hefði aldrei kom-

ist á, ef ekki hefðu verið til bylt-

ihgasinnaðir menn, sem voru

reíðubúnir að leggja líflð í söl-

urnar til þess að losna við rikj-

andi stjórnarfar.

Um leið og Horthy, Kr. Linnet

og aðrir þingræðissinnar hengja

byltingaboðendur nútimans, þá

verða þeir því að syogja lof og

dýrð byltingamönnum liðinna ára,

Mm hengdir voru af þeirra tíma

valdhöfum eða látnir rotna Jifandi

í íangaklefum Bastiilunnar í París

og Péturs-PálB-fangfilsisins i SV

Pétursborg eða voru húðstrýktir

til bana í námunum f Siberiu.

Fylgendum hina heilaga þingiæð-

is fer því líkt og dómurum hins

heilaga rannsóknarróttar á fyrri

öldum, sem sungu Guði kærleik-

ane og misskunssmdanna lof og

dÝrð á meðan þeir voru að pynta til

bana þá, sem vildu fylgja kenn-

ingum hans betur m þeir sjái&r.

»Hér er Oðru máli að gegna"

býst ég nú við að Horthy, Linn-

et & Co. segi. „Konungdæmið

franska og taardæmið rússneska

var úrelt, rotið og spiit, en það

er þingræðisfyrirkomulagið ekki.

Þar kemur þjóðarviljinn fram,

réttur meiri hlutans til að ráða

og vox populi eat vox dei, rödd

íjöldana — eða fulltrúa hans á

þingi — er rödd guðs".

Ég er þeim fyllilega samdóma,

að því er hið gamla stjórnarfyrir-

lag í Frakklandi og Búaslandi

snertir. Tsardæmið t. d. bar þá

innri .íneiusomd spillingarinnar i

brjóati, að það hlaut   að   deyja.

En hvernig er með heilsufar þing-

ræðisins? Heyrist engin hrygla

fyrir brjóstinu a því, ef hlustað er

vel? Við skulum athuga feril

þess síðustu 20 árin. Voru

það ekki þingræðislöndin, sem

steyptu mannkyninu út í 4 ára

djöfullegan ófrið? Voru það ekki

fulltrúar þeirra, sem leiddu yflr

mannkynið enn þá djöfullegri frið

— frið, sem kúgaði minnimáttar

þjóðirnar, gerði glundroða á allri

heilbrigðri framþróun og steypti

miljónum út í forað kreppunnar

mitt i allsnægtum níttúrunnar og

þrátt fyrir allar framfarir visind-

anna í tækni og verkfræði ?

Er það ekki i skjóli þingræðis-

ins sem okrarar eg vopnasmiðir

hafa rakað saman auði, meðan

miljónir létu líflð á blóðvellinum ?

Er það ekki í skjóli þess, sem

5% af ibúum Bandaríkjanna t. d.

hefur takist að sölsa undir sig 95%

af þjóðarauðnum? Er það ekki í

skjóli þess, sem matvælum er

brent eða bent í sjóinn meðan

tugir miljóna manna lifa við sult

og seyru? Og er það ekki í skjóli

þess, sem fleiri miljörðum er nú

vaiið til allskonar drápsvéla og

morðtækja heldur en fyrir ófrið-

inn mikla, á meðan miljónir

manna deyja fyrir aldur fram

vegna óhollra húsakynna og skorts

á öðrum lífsnauðsynjum?

Peasar og ótal aðrar svívirð-

ingar þrifast i skjóli hins rikjandi

þjóðskipulags — þingræðisins. Pær

eru hinn blakaldi Yirkiieiki bak

við skrjiflð og flmbulfambið um

frelsi einstaklingsin8, jafnréttið fyr-

ir lOgunum og bróðernið milli ein-

staklinga og þjóða, sem þingræðia-

flokkarnir sotja á stefnuskrá sina

og hampað er í blöðum þeirra, á

þjóðþingum og alþjóðaráðstefnum.

Fyrsta og sjáifaagðaata krafan

Bem gerð verður til hvers þjóð-

félags á þeasavi öld vísinda og

vélamenningar er sú, að það geti

séð um að allir hafl nóg að éta.

Jafnvel þeirri sjálísOgðu grundvall-

arreglu bregst þjóðskipulag þing-

ræðisina.

Við þurfum ekki að fara til

annara ianda til að flnna galla og

spillingu þingræðisins. Nóg eru

dæmin hér að heiman. Sjálfatæðis-

flokkurinn, sem hefur a stefnuskrá

sinni baráttu gegn þeirri spiilingu,

heíur & Alþingi algerlega biugðist

skyldu sinni. Á ég þar ekki við

við þátttöku í samBteypustjörn-

inni, því það var eftir það sem á

undan var gengið eina færa leið-

in fyrir menn með því akap-

lyndi eða öllu heldur skapleyai,

aem   einkennir  þingmenn flokks-

ins. Pingflokkurinn brást skyldu

sinni með því að Iáta fótum troða

þau grundvallaratriði, aem áttu að

vera honum heilög, án þesa að

hreyfa til varnar aðra limi en

hálfmáttlausan tungubleðilinn.

Hann uppfylti bökstaf þingræði-

sina með orðagjálíri og handa-

uppréttingum við atkvæðagreiðsl-

ur um leið og hanu hjálpaði til

að myrða anda þess. Afleiðingin

•r sú, að virðingin íyrir þíngræð-

inu í þessu landi hefur minkað

um ca. 90% meðal hugsandi

manna nú á aiðari árum. Petta

hefur verið sár reynala fyrir menn

eins og mig, sem trúðu á hug-

ajón þingræðiaina og héldu að hin

jákvæðu öfl innan sjálfstæðisflokks-

íns myndu tyrir heilbrlgða fram-

þróun vinna sigur á hinum mörgu

neikvæðu öflum innan   hans.

Sjálfstæðisflokkurinn   er sem sé

með   aama  merkinu   brendur   og

ailir aðrir  þingræðisfiokkar.    Eln-

kenni   þeirra   allra er það, að til-

tOlulega fámenn klika hofur & sínu

valdi blöð flokkains, íjármagn það

aem þarf til kosningabaráttu nii á

timum   og alla koaninga-9maBkin-

una".    Venjulegast ráða hjá þeaa-

um   flokksklíkum   eiginhagsmunir

nokkurra    voJdugra    manna    eða

þrðngir    stéttarhagsmunir.     Pessi

klíka hefur á sínu valdi þingmenn

flokksins,    sem    fyrst  og   frnmst

nota   atkvæði sín i hennar þarílr.

Peir   og húu 1 aameiningu hindra

eftir mætti að nýtt og hreint blóð

geti   myndast   og   streymt   ura

flokkslikamann.        Plngmsnnirnir

kjbsa miðatjórn flokkaíus og mið-

stjórnín   Utnefnir   þingmannaefnin

og þannig gengur   svikamillan   á-

fram —  famennis   valdið   undir

yflrskyni jafnróttis og   meirihluta-

valds.    Pað   er  jafnvel  ekki  haít

svo   mikiö   við hin einstöku kjör-

dæmi  að   spyrja   þau um, hvaða

þingmenn   þau vilji  bióða   fram.

Það   ákveður miðatjórnin  og svo

laumast þingmannsefnið af atað til

að ná sér í meðmælendur á   lista

einn og einn í einu.    Fyrirflokka-

mennina   er   ekki   annað að gera

en  að   gtofna til uppreisnar gegn

flokknum   eða   að  lalla með með

atkvæði  sitt,   jafnvel   þótt   fram-

bjóðandinn   hafl    að    þeirra áliti

hegðað  sér   þannig, að hann ætti

að    vera  pólitískt  dauður, ef um

heilbiigða ílokksstarísemi og hugs-

unarhátt væri að ræða.

í hverju þingræðislandi er þvi

hvorki þingið eða stjómin rett

mynd al vilja þjóðarinnar nó verk-

færi þjóðíélagsins til að gæta haga-

muna fjöldans, heldur verfæri eigin-

hagsmunabaráttu   hinnar  ráðandi

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4