Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						TIMINN

kemur  út  einu  sinni í

viku og kostar 4 kr. til

áramóta.

TÍMINN

AFGREIÐ8LA

á   Laugaveg   4   (Bóka-

búðinni).   Þar  er  tekið

á móti áskrifendum.

I. ár.

Reykjavík, 17. marz 1917.

1. blað.

Iimganguir.

Um nokkur undanfarin misseri

hafa verið á döfinni samtök all-

margra eldri og yngri manna af

ýmsum stéttum víðsvegar um land,

sem stefnt hafa að því, að ís-

lenzka þjóðin skiftist framvegis

fremur en hingað til í flokka eftir

því, hvort menn væru framsæknir

eða íhaldsamir í skoðunum. Þessir

menn voru óánægðir með árangur-

inn af gömlu flokkaskiftingunni.

Þeir sáu þessa flokka klofna og

bráðna saman aftur, oft af litlum

orsökum. Þeir sáu menn sem verið

höfðu samherjar í gær, verða fénd-

ur í dag. Og þegar til athafna kom

í þinginu, gekk illa að halda þess-

um flokksbrotum saman um á-

kveðin mál. í innanlands málun-

um a. m. k. var ekki hægtað greina

nokkurn verulegan stefnumun.

Af þessu öllu hefir mjög dvínað

trúin á lífsgildi gömlu flokkanna.

Og svo mjög hefir kveðið að þessu

trúleysi, að tvö nafnkendustu stjórn-

málablöð landsins, hafa eigi alls

fyrir löngu viðurkent, að gamla

flokkaskipunin væri úrelt og eigi

til frambúðar.

En þjóð sem býr við þingræði

getur ekki án flokka verið. Og

stjórnarhættir og framkvæmdir í

þingræðislöndunum fara mjög eftir

því, hvort flokkarnir, eru sterkir og

heilbrigðir, eða sjúkir og sjálfum

sér sundurþykkir. Þar sem flokk-

arnir eru reykulir og óútreiknan-

anlegir, eins og roksandur á eyði-

mörk, verða framkvæmdirnar litlar

og skipulagslausar. t»ví að hver

höndin er þar upp á móti annari.

Heilbrigð flokkaskipun hlýtur að

byggjast á því, að flokksbræðurnir

séu andlega skyldir, séu samhuga

um mörg mál en ekki að eins eitt,

og það þau málin sem mestu skifta

í hverju landi.

Erlendis hefir reynslan orðið sú

í fiestum þingræðislöndunum, að

þjóðirnar skiftast í tvo höfuð-

flokka framsóknarmenn og ihalds-

menn. Að vísu gætir alla jafna

nokkurar undirskiftingar, en þó

marka þessir tveir skoðunarhættir

aðal línurnar. Og svo þarf einnig

að verða hér á landi, ef stjórnar-

form það sem þjóðin býr við, á

að verða sæmilega hagstætt lands-

fólkinu.

Þetta blað mun eftir föngum

beitast fyrir heilbrigðri framfara-

stefnu í landsmálunum. Þar þarf

að gæta samræmis, hvorki hlynna

um of að einum atvinnuveginum

á kostnað annars, né hefja einn

bæ eða eitt hérað á kostnað ann-

ara landshluta, þvi að takmarkið

er framför al!s landsins og allrar

þjóðarinnar.

Að þessu sinni verður ekki farið

itarlega út í einstök stefnuatriði,

en að eins bent á fjögur mál sem

blaðið mun láta til sín taka, og

Iítur það svo á, að heppileg úr-

lausn þeirra geti verið hin bezta

undirstaða   allra  annara framfara.

Er þar fyrst að nefna banka-

málin, sem eru og hafa verið í ó-

lagi, svo megnu að seðlaútgáfu-

rétturinn hefir af þinginu verið

athentur erlendu gróðafélagi. í'því

máli ber þrenns að gæta:

1. Að   ekki verði gengið Iengra en

orðið   er  í því,  að veita hluta-

bankanum sérréttindi.

¦2. Að bankarnir hafi í náinni fram-

tið nægilegt veltufé handa lands-

mönnum.

3. Að   fyrirkomulag  bankanna   sé

heilbrigt,   og  að allar stéttir og

allir   landshlutar   eigi jafn hægt

með    að    hagnýta    sér   veltufé

þeirra.

Um samgöngumálin verður spyrnt

á móti því að nokkurt félag, inn-

lent eða útlent, fái einkarétt til að

eiga samgöngutæki hér á landi.

Hefir áður borið á þeirri hættu,

og á prði að sá draugur muni

endurvakinn nú með vorinu. Hins

vegar verður lögð áherzla á að

koma samgöngunum á sjó í "við-

unanlegt horf, og að jafnframt

verði samgöngurnar á landi bættar

svo sem efni þjóðarinnar frekast

leyfa.

í verzlunarmálum, mun blaðið

fylgja fram samvinnustefnunni til

hins ítrasta, og gera sér far um

að benda á hvar og með hverjum

hætti sú hreyfing geti orðið þjóð-

inni til mestra nota.

Að því er snertir andlegar fram-

farir mun verða lögð stund á

að benda á hverjir þættir séu sterk-

ir og lífvænlegir í íslenzkri menn-

ing, og haldið fram máli þeirra

manna sem vilja nema af öðrum

þjóðum, þar sem þær standa ís-

íendingum framar, og þá kostað

kapps um, að numið sé á hverju

sviði af þeim, sem færastir eru og

lengst á veg komnir.

En nieðan hverskonar hættur og

ófarnaður vofir yfir þjóðinni af

völdum heimsstyrjaldarinnar, mun

blaðið leggja meiri áherzlu á að

ræða bjargráð yfirstandandi stund-

ar, fremur en framtíðarmálin.

Er þar einkum tveggja hluta að

gæta, fyrst að einskis sé látið ó-

freistað til þess að tryggja landinu

nægilegan skipakost, og í öðru

lagi að matvöruaðdrættir frá út-

löndum og skifting matvælanna

hér á landi, verði framkvæmd með

þeirri réttvísi og hagsýni, sem

frekast verður við komið.

Einmitt þessar sérstöku ástæður

eru þess valdandi, að blaðið hefur

göngu   sína   nokkru  fyr  en ætlað

var upphaflega, og áður en sá

maður, sem búist er við að verði

framtiðarritstjóri þess, getur fluzt

hingað til bæjarins. Fyrir því stýr-

ir því nú í byrjun einn af eigend-

um þess, Guðbrandur Magnússon

bóndi frá Holti undir Eyjafjöllum,

þótt eigi geti hann sint því starfi

nema skamma stund.

Nafnið á blaðinu þarf naumast

skýringar við. Þó má taka það

fram, að eins og það er ekki að

eins nútíð og framtíð, heldur einn-

ig fortíðin sem felst í hugtakinu-

tíminn, þannig mun og blaðið hafa

það fyrir augum sem læra má af

liðinni þjóðarævi, til leiðbeiningar

í nútíð og framtíð.

Skipakanp laníssjóís.

Allir sém spyrja frétta frá Reykja-

vík um þessar mundir, spyrja

einna fyrst um það, hvað skipa-

kaupunum líði.

Menn vita sem er, áð þingið i

vetur veitti landstjórninni heimild

til þess að kaupa skip sem full-

nægðu brýnum þörfum lands-

manna, og vita hitt líka, að þing-

ið ætlaðist blátt áfram til þess, að

skip yrðu keypt, bæði til strand-

ferða og millilandaferða.

Síðan þingið sat á röggstólum,

hefir mjög harnað á um allar sam-

göngur er vér eigum mest undir,

svo ekki er að undra, þótt menn

bíði þeirra frétta með óþreyju,

að landstjórnin hafi fest kaup á

skipi.

Enda munu skipakaupin- vera

einna efst á baugi af áhugamálum

stjórnarinnar, þótt enn hafi henni

eigi tekist að fá þeim komið í

kring.

Og heldur eykur það á ótta

manna um þetta mál, að siðustu

erlendar fregnir benda til þess, að

jafnvel ein af aðal siglingaþjóðum

heimsins, Englendingar, virðast

eigi hafa umráð yfir þeim skipa-

kosti, er hún þarf til aðdrátta.

Væri það því eigi nema von,

þótt landstjórnin færi fremur lengra

en skemra en þingið gerði ráð

fyrir, um skipakaup.

Stjórnin mun hafa" Ieitað fyrir

sér um kaup á skipum hvar sem

var "á Norðurlöndum og notið til

þess aðstoðar íslenzku stjórnar-

skrifstofunnar i Eaupmannahöfn,

hr. E. Nielsens framkvæmdarstjóra

Eimskipafélagsins, og hr. stórkaup-

manns Thor E. Tuliníusar.

En árangurslaust mun það hafa

verið til þessa. Kaupin að ein-

hverju leyti eigi þótt aðgengileg,

er tilboð hafa fengist. Auk þess

sem    siglingaskilyrði   Englendinga

gera það næstum frágangssök að

kaupa skipin þaðan, meðan svona

stendur.

Virðist því sem víðar þurfi að

leita, og þá eigi síst til Vesturheims.

Enda munu flest skipin þaðan,

sem einstakir menn hafa fest kaup

á í seinni tíð.

Fyrir milligöngu danska ræðis-

mannsins í New-York gæti stjórnin

útvegað sér ábyggilegan sérfræðing

til kaupanna. Og kaupin þannig að

fullu gerð simaleiðina, og á til-

tölulega skömmum tíma.

Heyrst hefir að einstöku fjármála-

menn hér í Reykjavík hugsi sér að

komast að samningum við lands-

stjórnina um það, að í stað þess

að hún kaupi skip, þá semdi hún

við þá um leigu á skipum er þeir

sjálfir keyptu eða leigðu.

Það væri að álasa framsýni þess-

ara mannar að halda því fram, að

landssjóður mundi hafa hag af

slíku.

Enda eigi ólíklegt að alþingi

hefði þá gert ráð fyrir þeirri leið

út úr vandræðunum, ef það hefði

haft trú á aðferðinni.

Satt að segja er það ámælisvert,

að nokkur skuli geta látið sér koma

slíkt til hugar, — maður talar nú

ekki um, ef hugsað skyldi til þess,

að landssjóður ætti að ganga í

ábyrgð fyrir skipsverðinu, svo að

mennirnir gætu keypt sér skip.

Að vísu eru skipakaup fjárhættu-

spil eins og stendur. En yfirvofandi

hungur heillar þjóðar er ærin á-

stæða 'til þess að afsaka það.

Og úr því að farmgjóld eru nú"

fimmföld við það sem var nokkru

fyrir ófriðinn, þá þarf eigi lengi

að sigla til þess að hafa talsvert

upp í skipsverðið, því vitanlega

hefir útgerðarkosnaðurinn eigi vax-

ið að sama skapi.

Og óviðkunnanlegt væri það, að

gera landssjóð að »lotteríi« ein-

stakra manna — jafnvel þótt þeir

gætu tapað á því.

Skipaþorfin.

Gleðin er almenn yfir því, hversu

skipaflotinn íslenzki eykst hröðum

skrefum, en hálfgerða ónotakend

vekur það samt, þegar 16 þúsund

smálesta skip, sem þó eru ekki

nema meðalskip nágranna þjóð-

anna sumra, koma og blanda sér

í hópinn.

Það er eins og það sé hart, að

verða að finna til smæðarinnar

einmitt þar, sem menn eru að

gleðjast yfir einna mestum fram-

förunum

En þótt skipaeignin hafi stórum

\

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4