Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Kosningablaš kvenna

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Kosningablaš kvenna

						
Reykjavfk 23. janúar 1912.
Kosninsrablað   kvenna
Notið tækifærið!
Þann 27. þ. m. gefst oss kon-
um hér í bæ, kostur á að sýna,
að vér séum nokkurs ráðandi í
bæjarfél. þessu. Eins og yður er
kunnugt þá á að kjósa 5 nýja full-
trúa í bæjarstjórnina í þetta1* sinn.
Vér getum ráðið miklu um hverjir
skipa þessi sæti, efvérsjálfar vilj-
um — og heill þessa bæjar er
auðvitað mikið undir því komin,
hvaða fulltrúa bærinn fær.
Hversvegna tóku nokkur kven-
félög hér í bænum sig saman, til
þess að undirbúa bæjarstjórnar-
kosningar þessar? Af þvi þau litu
svo á — að konur eigi að skipa
nokkur af þessum sætum. Þegar
af þeirri ástæðu, að vér höfum
rétt til þessara kosninga, en einnig af
þeirri ástæðu, að þau líta svo á, að
afskifti kvenna af mörgum málum í
bæjarstjórninni geti]komið að mikl-
um notum, ef oss tekst að koma
að^þeim konum, sem í kjöri eru,
og sem vér vitum að hafa allan
hug á því að verða þar að liði.
Oss dglst ekki að nauðsynlegt
er að konur hagnýti sér þann rétt
sem þær þegar hafa; — annars er
hætt við að þeim röddum fjölgi,
er segja: Konamar kœra sig alis
ekki um aukin réttindin, það er ekki
vert að ota þeim að þeim, og karl-
mönnum er að Iíkindum ekki svo
útbær rétturinn — að þeir troði
honum upp á konur — á þeim
sviðum sem þeir hafa hingað til
ráðið lögum og lofum á.
Pað er þvi siðferðisleg skglda
okkar sem nú erum fullþroskaðar
að sýna í verkinu að vér höfum
áhuga á þeim málum sem vér
höfum rétt  til   aö sklfta   oKkur ar
—  og láta afskifti okkar æfinlega
vera þannig, að vér framfylgjum
því réttasta, sem vér þekkjum í
hverju máli, þá getur ekki hjá þvi
farið að vér verðum nýtir starfs-
menn á mörgum sviðum, sem vér
smám saman leggjum undir okkur.
Við það ávinnum vér okkur
traust þeirra sem enn þá vantreysta
okkur — halda að vér konur höf-
um hvorki vilja né getu til þess
að hlutast til um þau mál, sem
liggja fyrir utan heimilið. —
Það yrði of langt mál að telja
hér upp öll þau hin mörgu mál,
sem bæjarstjórnrn nú fjallar um —
mál sem snerta alla íbúa þessa
bæjar, konur jafnt og karla, en að-
eins viljum vér beuda á það — að
mörg þau mál, eru þannig vaxin,
að þroskaðar konur geta engu síður
fjallað   um   þau en karlmennirnir.
— Þegar af þeirri ástæðu ættu konur
helst að skipa öll 5 sætin sem nú
á að kjósa í. Pvi er það, að konur
eiga i þetta sinn að kjósa kvenna-
listann — án tillits til skoðana
þeirra á öðrum málum.—Kvcnna
listinn er ekki og má ekki vera
»pólitískur«, það ættu allar konur
að skilja — sem íhuga, hvað mál
okkar eru komin skamt á veg.
Það er því eitt atriði sem vér
skulum öllu freniur brýna hver
fyrir annari: Það, að nota atkvæði
okkar í þetta sinn svo, að það
styðji hin önnur mál vor, sem ekki
eru útkljáð. Þá er ekki hægt með
sanngirni að bera okkur á brýn —
að vér konur getum ekki orðið
sammála í  nefndum   eða   félögum
—  þess vegna sé sama á hverja
sveiflna vér höllumst; fylgi okkar
sé svo óábyggilegt og því einskis
A'irði.
Þessum dómi getum vér bezt
hrundið, með því að sýna einmitt nú,
við þessar kosningar — að vér sé-
um samtaka. Þá er okkur sigurinn
vis — bæði í þessu  falli' og síðar
—  þegar á að útkljá þau mál, sem
vér konur látum okkur nokkru
skifta.
Notíð þvi tækifærið!
Konur — kjósið á laugar-
daginn.
Undir einu einasta atkvæði eru
úrslit hinna þýðingarmestu mála
oft komin; væri þá ekki leitt, að
þurfa að ásaka sig um tómlæti, eða
að hafa varið atkvæði sínu illa.
Látum það ekki sannspyrjast —
að vér konur vanlreystum hver
annari.     Pví er svo oft borið við,
Vonandi er að sem allra flest-
ar konnr setji krossinn fyrir
framan C-listaiin.
Brýningin í Þjóðólfi.
Starfsemi kvenna
i bæjarsljérn.
könnun fyrir oss.      Það setur oss
tvo kosti:   annaðhvort að vera at-
kvæðasmalar    karlmannanna    viö
kosningarnar,   sem   ekkert   viljum
annað en þeir, eða vera sjálfstæðir
Til  hvers   á   að   vera   að   kjósa    kjósendur, sem viljum, ráða atkvæð-
kvenfólk í bæjarstjórn,  það gerir    um vorum og bera ábyrgð ágerð-
þar ekkert gagn?                                    um vorum.
Svona segja margir, bæði konur        Og þá er fyrst að rannsaka oss
HafiðTþið lesið Þjóðólf, konur! —
núna í vikunni sem leið?   —   Nú,
að konur skorti nauðsynlega þekk-    þá vitið þið hvað þið eruð: —
ingu á almennum málum.     Kann    hor8karar eineygðra óvita!
karlar, en máske síður konur, því
þær kunna þó vonandi betur að
meta starf kvenna þar, því þær hafa,
sjálfar: Höfum vér nóga alvöru,
ábyrgðartilfinningu og þrek til að
standa   sjálfar fyrir kosningu full-
vel að vera að svo sé. En vanlar
ekki karlmennina líka stundum
þekkingu á þeim málum, sem þeir
ekki hafa fjallað um áður?
En sjaldnast er þeim fundið það
til foráttu — það er búist við, að
þeir geti* kynt sér málin — aflað
sér nauðsynlegrar þekkingar á þeim
sviðum, þegar þörf krefur; — má
ekki vænta hins sama af konum?
—  Vér megum ekki vera of heimtu-
frekar hver við aðra, þegar velja á
konur í einhver þau störf — sem
þær áður ekki hata fengist við —
þær geta, eins og karhnennirnir,
aflað sér nauðsynlegrar þekkingar—
og ef þær hafa einlæga viðleitni á,
að störfin leiði til góðs, þá geta
þær orðið ágætir liðsmenn. Hverja
slíka konu er oss skylt að styðja
með samhug og tiltrú. Það eyk-
ur álit allrar heildarinnar og ein-
staklingurinn vex við það. Látum
oss styðja hver aðra til allra mála,
sem miða til framfara og góðs, en
varast að leggja stein í götu hver
annarar, eins og því miður svo oft
er gert með lítt hugsuðum dómum.
Það þykir nauðsynlegt að vera
samtaka, við hvert starf, sem margir
vinna að; en — þá er það ekki
síður nauðsynlegt, að vera samtaka
þegar  á  að velta af sér gömlu og
—  skapa nýjan skilning á aðstöðu
konunnar í þjóðfélaginu. —
Hvernig konum tekst þetia, undir
því er það komið, hvað langt eða
skamt er þar til vér leggjum undir
okkur hin ónumdu lönd — þang-
að sem vér eigum að sækja rétt
þann, sem vér ennþá ekki höfum.
Pað er því nauðsgnlegt, að allar
konur þessa bæjar sýni það í
verkinu næstkomandi laugardag —
að hvernig sem vér annars lítum
á hin ýmsu mál, sem eru á dag-
skrá þjóðarinnar — þá lítum vér
þó allar einn veg á þetta mál —
með því að fylkja okkur allar um
kvennalistann og koma konunum
að í bæjarstjórnina.
'9+8-1-2.
X
C-listinn.
D-listiun.
Pið vitið ekkert í ykkar haus,
þið viljið ekkert — og
þið gerið ekkert — nema það
sem ykkur er kent og sagt af
feðrum ykkar, bræðrum, eigin-
mönnum og unnustum. — ¦—
Og hafið þið ekki lesið greinina,
þá verðið þið að ná í hana. Þið
fáið ekki betri brýning núna undir
kosningarnar.
Vel sé þér Pjóðólfs-manni!
Pökk fgrir lesturinn!
Eitt Bergmálið.
þessi   4   ár,   starfað  þar margt og     trúa vorra, og koma þeim að með
mikið, bæjarbúum til gagns.    Þær     sæmd   og  sigri?     Þvi  afla hófum
hafa   komið   með   tillögur um,»að     vér til þess.     Nóg er kjósendatala
vér  fengjum  nýja reglugjörð fyrir     kvenna   hér   í bæ til að koma að
mjólkurmeðferð bæjarins, sem full     minsta kosti þremur fulltrúum að.
þörf   er   á   og   vonandi   að   komi         Vér höfum fyrir satt, að almenn-
ur vilji kvenna sé nú að sýna, að
þær séu engir leiksoppar, ósjálf-
stæðar brúður eða atkvæðasmalar
annara. Þeir sem brugðið hafa oss
innan skamms. Þær hafa unnið
það á, að opnaðir hafa verið 3
leikvellir fyrir börn hér í bænum:
Austurvöllur,  einn inn við Grettis-
götu   og   einn  vestur í bæ;   settar     konum   um   slíkt   munu finna, að
þar upp rólur og fleira, sem hænt     svo   er   ekki,   og að þeir hafa oss
gæti börn frá göturikinu.   Þær hafa     ekki í vösum sinum.    En vel verð-
aukið hreinlæti í barnaskóla Reykja-     um   vér   að   gæta   þess,   að engin
vikur,   komið því á að hann væri     sundrung komist í lið vort.     Láta
þveginn   daglega en ekki  sópaður.     engin   brögð   eða   undirferli glepja
Verið uppástungumenn að þvi, að     oss sjónir. Síðustu dagana er vant
þar kæmi fastur skólalæknir,   sem     að   gera   mikið   að   því, að ginna
vinnur þar ómetanlega mikið gagn.     menn til að ganga frá öllum skyld-
Einnig að því að bæjarstjórn legði     um við Iista sína.     Og vér konur
til 700 kr. (sjö hundruð krónurj ár-     höfum   skyldu   við   kvennalistann.
lega   sem   varið   er   til matargjafa     Þóttekki værifulltrúaefnannavegna,
handa fátækra fólks börnum,  sem     þá vor vegna sjálfra. Til að vinna
sækja barnaskóla Reykjavikur, þess     oss  það   traust og álit, sem fylgdi
Þeir sögðu á   siðasta   þingi,   að    nutu   140   börn síðastliðinn vetur.     því,   ef   vér   nú   stæðum sem ein
við ættum ekki skilið að fá kosn-    f>ær   hafa   staðið   og   standa fyrir     fylking,   sem   engar   fortölur gætu
Ijvaí segja karlmenmrnir
um okkur konurnar?
ingarrétt af því að við værum að
braska með kvennalista, en vildum
ekki vera með þeim við bæjar-
stjórnarkosningarnar. — En þegar
við nú tókum þessi og fleiri orð
þeirra til athugunar og förum nú
að bjóða þeim í allri auðmýkt
samvinnu, með þeim skilyrðum, að
beir ráðí A- ftilt+»%""**«***, com 6. oð
kjósa, en við fáum aðeins að ráða
hver einn sé, og að hann fái sæti
á lista, þar sem líkindi séu til að
hann komist að, — auðvitað ekki
á fyrsta sæti, — nei, nei, hamingj-
an hjálpi okkur, þvílíka dirfsku
látum við okkur ekki detta í hug
— heldur t. d. á 2. sæti — þá
ljúka þeir allir upp einum munní
um það, að það  geti   ekki   komið
innkaupum,   matreiðslu   og útbýt-     sundrað, í kringum kvennalistann.
ingu á þessum mat.                               Ef vér sýndum, að enginn flokkur
Og svo er sagt að þær hafi ekki     karlmannanna hefði staðið svo ein-
gert   og   geri   ekki neitt gagn.    Eg     huga, sem vér konurnar. Þá mundi
veit að konurnar, mœðurnar hljóta     sagt á eftir, eins og árið 1908, þeg-
að sjá   og   viðurkenna nytsemi og     ar vér komum 4 konum að, öllum
þörf alls þessa.                                       vorum lista, þótt 10 af 17 — sautján
Konur eru ómissandi með karl-     karlmannalistum   yrðu   ónýíir,   að
monnum  1 öæjarstjórn, eins   og   á     konurnar KofA.,  „;nl!i *ym poimsH-
heimilunum.   —   Konulaus   bæjar-     an þroska við  kosningarnar.    Það
stjórn er eins og konulaust heimili.     sögðu öll blöðin þá.     Látum þau
Konur!   Unnum þeim sannmælis     geta sagt það enn.    Sýnum að oss
og gætum að því,   að   enn  er nóg     hefir ekki farið aftur.
fyrir konur til að starfa i bæjar-
stjórn, og það einmitt að ýmsu
sem karlmenn koma siður auga á.
Kjósið C-listann, styðjið að því
að   konur    komist   í   bæjarstjórn,
Og gætum vor alvarlega fyrir for-
tölum annara, jafnvel þótt það væru
vinir og vandamenn, sem vildu telja
oss á, að yfirgefa kvennalistann.
Og þótt það kynnu jafnvel að vera
berið   svo   upp   vandkvæði   ykkar    konur,   sem   af einhverjum ástæð-
til mála.    Og ástæðurnar?    iú,þar    fyrir þeim, og þær munu gera fyrir    um kynnu að vilja eyðileggja sam-
XjeiÖtoeiiTLÍng.
Kvennalistinn hefir bókstafinn C.
Hann kallast því O-listinn.
Á honum eru þessar konur:
1.   Frú Guðrún Lárusdóttir.
2.    —  Bríet Bjarnhéðinsdóttir.
3.    —   Ragnhildur Pétursdóttir.
4.    —   Ragnheiður Bjarnadóttir.
Til leiðbeiningar  óvönum   kjós-
endum skal hér tekið fram að
listinn, sem kosið verður eftir,
lítur þannig út:
A-listinn.
B-listinn.
I*á er O-listinix kvennalist-
inn, og þeir sem kjósa hann setja
kross framan við hann t. d. eins
og hér stendur.
eru   báðir   flokkar   svo   prýðilega    ykkur það sem hægt er að gera.
samdóma.    »Það er ekkert á kon-
unum að   græða. — Þar   er  hver                         __________
höndin upp á móti annari. Það
er alt annað en hjá karlmönnun-
unum, sem allir koma sér saman
í mesta bróðerni um mál og menn.
Konurnar eru bara bergmál frá
vandamönnum sínum, segir »Þjóð-
ólfur« sem ómar og endurlekur
bara þeirra skoðanir. Og ekki sé
að óttast samtökin hjá konum.
Atkvæðin þeirra geti karlmenn alt-
af fengið kosningardaginn, þvi ekki
sé að óttast þennan »pilsaþyt« sem
núna sé að heyra i bænum«.
Konur! Eigum við að láta þetta
sannast? Finnum við ekki allar
að »nær er þó skinnið en skyrtan«,
og þegar við sjáum að karlmenn
lítilsvirða okkur og samtök okkar,
er þá ekki rétt að sýna þeim, sjálfra
okkar vegna, að við erum þó betri
með en móti, að vér séum færar
um að bindast þeim samtöknm,
sem sanni karlmönnunum að þeir
væru ósviknir af samvinnu við
okkur, og að við bæði   viljum   og
getum ráðið því, að fulltrúar okkar
fái sæti í bæjarstjórn, einungis með
okkar fylgi.
Konur!     Fylkið   yður   þvi   um
C-listann.     Það   er   kvennalistinn.
Sækið kjörfundinn, og hjálpið hver
annari    til    að    komast    þangað.
Geymið það, sem  þið   kunnið   að
eiga ógert, þangað   til   þið   komið
heim aftur.     En   munið,   að   eftir
úrslitunum á laugardaginn   kemur
verðum     við     Reykjavíkur-konur
dæmdar.
6omul kosningasaga
úr Reykjavík
frá dögum karl-fólksins.
Það var í tið Árna fógeta Thor-
steinssonar, er var bæjarfógeti i
Reykjavík á árunum fyrir þjóðhátið-
ina 1874, að settur var fundur til að
kjósa einn eða fleiri bæjarfulltrúa.
Kjörsljóri beið og beið, en enginn
kom. Loks var Alexíus gamli
pólití sendur út af örkinni til að
ná í einhverja er fram hjá gengu.
Og með þessu lagi tókst, í það
skifti, að koma nafni á bæjarfull-
trúakosningar hér í Reykjavik.
x+i\
heldni og félagsskap vorn, — þá
látum það ekki hafa áhrif á oss.
Höldum stefnu vorri. Enginn þarf
að skýra frá, hvernig hann ætlar
að kjósa, svo af því getur ekkert
ósamlyndi sprottið, eí menn geta
sjálflr þagað. Munum að eindrægni
og samheldni gerir menn ósigrandi.
XJrslitasvai*
má það kallast, hvernig vér   sker-
um úr kosningunum á   laugardag-
inn kemur.    Að minsta kosti munu
allir sem   mótstæðir   eru   jafnrétti
kvenna við karlmenn taka það svo.
Ef vér konur fylkjum oss nú sam-
an um þann lista, sem kvenfélögin
hafa sett upp, og á þann hátt sýn-
um að vér skiljum og  viðurkenn-
um að eins og pólitisku flokkarnir
álíta það   skyldu   sína   og   sæmd
sína við Hggja, að koma sem flest-
um að A sinum listum og fá   sem
flesta kjósendur  til   að   íylkja   sér
um þá, eins álítum vér að vér höf-
um    ábyrgð    á   því   að   listi   vor
kvenna    verði     komið   heiðarlega
fram.    Það ber skýrastan vott um
ábyrgðartilfinningu vora, drengskap
og samheldni.    Vér  trúum þvi að
ef konur fara yfirleitt að vinna með
karlmönnunum í opinberum   mál-
um, þá komist þar   meiri   heiðar-
leiki   að   við   kosningar   og   aðra
meðferð mála, af því   vér   séum   í
þeim efnum samvizkusamari. Sýn-
um að svo er.    Vér vitum að augu
ur  til   að  setja   sjálfar upp   lista.     allra    landsmanna     gæta    nú    að
Ef til vill var það mesta happ fyrir    hvernig vér  reynumst  við   þessar
oss, því það er nokkurskonar lið-    kosningar.     Vér   vitum   að   allar
„6ætií yíar Jyrir
falsspámönnum".
Eins og konur vita, þá hafa sjö
kvenfélög staðið fyrir að setja upp
kvennalista, eftir það, að árangurs-
laust hafði verið leitað af vorri
hálfu eftir því við pólitisku flokk-
ana, sem nú ætluð^u að gera kosn-
ingarnar pólitiskar, hvort þeir vildu
taka utanflokkskonu á Jista sína.
En þeir vildu hvorugir sinna því,
og með því neyddu þeir oss   kon-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2