Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Kosningablaš kvenna

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Kosningablaš kvenna

						

Reykjavfk 23. janúar 1912.

Kosninsrablað   kvenna

Notið tækifærið!

Þann 27. þ. m. gefst oss kon-

um hér í bæ, kostur á að sýna,

að vér séum nokkurs ráðandi í

bæjarfél. þessu. Eins og yður er

kunnugt þá á að kjósa 5 nýja full-

trúa í bæjarstjórnina í þetta1* sinn.

Vér getum ráðið miklu um hverjir

skipa þessi sæti, efvérsjálfar vilj-

um — og heill þessa bæjar er

auðvitað mikið undir því komin,

hvaða fulltrúa bærinn fær.

Hversvegna tóku nokkur kven-

félög hér í bænum sig saman, til

þess að undirbúa bæjarstjórnar-

kosningar þessar? Af þvi þau litu

svo á — að konur eigi að skipa

nokkur af þessum sætum. Þegar

af þeirri ástæðu, að vér höfum

rétt til þessara kosninga, en einnig af

þeirri ástæðu, að þau líta svo á, að

afskifti kvenna af mörgum málum í

bæjarstjórninni geti]komið að mikl-

um notum, ef oss tekst að koma

að^þeim konum, sem í kjöri eru,

og sem vér vitum að hafa allan

hug á því að verða þar að liði.

Oss dglst ekki að nauðsynlegt

er að konur hagnýti sér þann rétt

sem þær þegar hafa; — annars er

hætt við að þeim röddum fjölgi,

er segja: Konamar kœra sig alis

ekki um aukin réttindin, það er ekki

vert að ota þeim að þeim, og karl-

mönnum er að Iíkindum ekki svo

útbær rétturinn — að þeir troði

honum upp á konur — á þeim

sviðum sem þeir hafa hingað til

ráðið lögum og lofum á.

Pað er þvi siðferðisleg skglda

okkar sem nú erum fullþroskaðar

að sýna í verkinu að vér höfum

áhuga á þeim málum sem vér

höfum rétt  til   aö sklfta   oKkur ar

—  og láta afskifti okkar æfinlega

vera þannig, að vér framfylgjum

því réttasta, sem vér þekkjum í

hverju máli, þá getur ekki hjá þvi

farið að vér verðum nýtir starfs-

menn á mörgum sviðum, sem vér

smám saman leggjum undir okkur.

Við það ávinnum vér okkur

traust þeirra sem enn þá vantreysta

okkur — halda að vér konur höf-

um hvorki vilja né getu til þess

að hlutast til um þau mál, sem

liggja fyrir utan heimilið. —

Það yrði of langt mál að telja

hér upp öll þau hin mörgu mál,

sem bæjarstjórnrn nú fjallar um —

mál sem snerta alla íbúa þessa

bæjar, konur jafnt og karla, en að-

eins viljum vér beuda á það — að

mörg þau mál, eru þannig vaxin,

að þroskaðar konur geta engu síður

fjallað   um   þau en karlmennirnir.

— Þegar af þeirri ástæðu ættu konur

helst að skipa öll 5 sætin sem nú

á að kjósa í. Pvi er það, að konur

eiga i þetta sinn að kjósa kvenna-

listann — án tillits til skoðana

þeirra á öðrum málum.—Kvcnna

listinn er ekki og má ekki vera

»pólitískur«, það ættu allar konur

að skilja — sem íhuga, hvað mál

okkar eru komin skamt á veg.

Það er því eitt atriði sem vér

skulum öllu freniur brýna hver

fyrir annari: Það, að nota atkvæði

okkar í þetta sinn svo, að það

styðji hin önnur mál vor, sem ekki

eru útkljáð. Þá er ekki hægt með

sanngirni að bera okkur á brýn —

að vér konur getum ekki orðið

sammála í  nefndum   eða   félögum

—  þess vegna sé sama á hverja

sveiflna vér höllumst; fylgi okkar

sé svo óábyggilegt og því einskis

A'irði.

Þessum dómi getum vér bezt

hrundið, með því að sýna einmitt nú,

við þessar kosningar — að vér sé-

um samtaka. Þá er okkur sigurinn

vis — bæði í þessu  falli' og síðar

—  þegar á að útkljá þau mál, sem

vér konur látum okkur nokkru

skifta.

Notíð þvi tækifærið!

Konur — kjósið á laugar-

daginn.

Undir einu einasta atkvæði eru

úrslit hinna þýðingarmestu mála

oft komin; væri þá ekki leitt, að

þurfa að ásaka sig um tómlæti, eða

að hafa varið atkvæði sínu illa.

Látum það ekki sannspyrjast —

að vér konur vanlreystum hver

annari.     Pví er svo oft borið við,

Vonandi er að sem allra flest-

ar konnr setji krossinn fyrir

framan C-listaiin.

Brýningin í Þjóðólfi.

Starfsemi kvenna

i bæjarsljérn.

könnun fyrir oss.      Það setur oss

tvo kosti:   annaðhvort að vera at-

kvæðasmalar    karlmannanna    viö

kosningarnar,   sem   ekkert   viljum

annað en þeir, eða vera sjálfstæðir

Til  hvers   á   að   vera   að   kjósa    kjósendur, sem viljum, ráða atkvæð-

kvenfólk í bæjarstjórn,  það gerir    um vorum og bera ábyrgð ágerð-

þar ekkert gagn?                                    um vorum.

Svona segja margir, bæði konur        Og þá er fyrst að rannsaka oss

HafiðTþið lesið Þjóðólf, konur! —

núna í vikunni sem leið?   —   Nú,

að konur skorti nauðsynlega þekk-    þá vitið þið hvað þið eruð: —

ingu á almennum málum.     Kann    hor8karar eineygðra óvita!

karlar, en máske síður konur, því

þær kunna þó vonandi betur að

meta starf kvenna þar, því þær hafa,

sjálfar: Höfum vér nóga alvöru,

ábyrgðartilfinningu og þrek til að

standa   sjálfar fyrir kosningu full-

vel að vera að svo sé. En vanlar

ekki karlmennina líka stundum

þekkingu á þeim málum, sem þeir

ekki hafa fjallað um áður?

En sjaldnast er þeim fundið það

til foráttu — það er búist við, að

þeir geti* kynt sér málin — aflað

sér nauðsynlegrar þekkingar á þeim

sviðum, þegar þörf krefur; — má

ekki vænta hins sama af konum?

—  Vér megum ekki vera of heimtu-

frekar hver við aðra, þegar velja á

konur í einhver þau störf — sem

þær áður ekki hata fengist við —

þær geta, eins og karhnennirnir,

aflað sér nauðsynlegrar þekkingar—

og ef þær hafa einlæga viðleitni á,

að störfin leiði til góðs, þá geta

þær orðið ágætir liðsmenn. Hverja

slíka konu er oss skylt að styðja

með samhug og tiltrú. Það eyk-

ur álit allrar heildarinnar og ein-

staklingurinn vex við það. Látum

oss styðja hver aðra til allra mála,

sem miða til framfara og góðs, en

varast að leggja stein í götu hver

annarar, eins og því miður svo oft

er gert með lítt hugsuðum dómum.

Það þykir nauðsynlegt að vera

samtaka, við hvert starf, sem margir

vinna að; en — þá er það ekki

síður nauðsynlegt, að vera samtaka

þegar  á  að velta af sér gömlu og

—  skapa nýjan skilning á aðstöðu

konunnar í þjóðfélaginu. —

Hvernig konum tekst þetia, undir

því er það komið, hvað langt eða

skamt er þar til vér leggjum undir

okkur hin ónumdu lönd — þang-

að sem vér eigum að sækja rétt

þann, sem vér ennþá ekki höfum.

Pað er því nauðsgnlegt, að allar

konur þessa bæjar sýni það í

verkinu næstkomandi laugardag —

að hvernig sem vér annars lítum

á hin ýmsu mál, sem eru á dag-

skrá þjóðarinnar — þá lítum vér

þó allar einn veg á þetta mál —

með því að fylkja okkur allar um

kvennalistann og koma konunum

að í bæjarstjórnina.

'9+8-1-2.

X

C-listinn.

D-listiun.

Pið vitið ekkert í ykkar haus,

þið viljið ekkert — og

þið gerið ekkert — nema það

sem ykkur er kent og sagt af

feðrum ykkar, bræðrum, eigin-

mönnum og unnustum. — ¦—

Og hafið þið ekki lesið greinina,

þá verðið þið að ná í hana. Þið

fáið ekki betri brýning núna undir

kosningarnar.

Vel sé þér Pjóðólfs-manni!

Pökk fgrir lesturinn!

Eitt Bergmálið.

þessi   4   ár,   starfað  þar margt og     trúa vorra, og koma þeim að með

mikið, bæjarbúum til gagns.    Þær     sæmd   og  sigri?     Þvi  afla hófum

hafa   komið   með   tillögur um,»að     vér til þess.     Nóg er kjósendatala

vér  fengjum  nýja reglugjörð fyrir     kvenna   hér   í bæ til að koma að

mjólkurmeðferð bæjarins, sem full     minsta kosti þremur fulltrúum að.

þörf   er   á   og   vonandi   að   komi         Vér höfum fyrir satt, að almenn-

ur vilji kvenna sé nú að sýna, að

þær séu engir leiksoppar, ósjálf-

stæðar brúður eða atkvæðasmalar

annara. Þeir sem brugðið hafa oss

innan skamms. Þær hafa unnið

það á, að opnaðir hafa verið 3

leikvellir fyrir börn hér í bænum:

Austurvöllur,  einn inn við Grettis-

götu   og   einn  vestur í bæ;   settar     konum   um   slíkt   munu finna, að

þar upp rólur og fleira, sem hænt     svo   er   ekki,   og að þeir hafa oss

gæti börn frá göturikinu.   Þær hafa     ekki í vösum sinum.    En vel verð-

aukið hreinlæti í barnaskóla Reykja-     um   vér   að   gæta   þess,   að engin

vikur,   komið því á að hann væri     sundrung komist í lið vort.     Láta

þveginn   daglega en ekki  sópaður.     engin   brögð   eða   undirferli glepja

Verið uppástungumenn að þvi, að     oss sjónir. Síðustu dagana er vant

þar kæmi fastur skólalæknir,   sem     að   gera   mikið   að   því, að ginna

vinnur þar ómetanlega mikið gagn.     menn til að ganga frá öllum skyld-

Einnig að því að bæjarstjórn legði     um við Iista sína.     Og vér konur

til 700 kr. (sjö hundruð krónurj ár-     höfum   skyldu   við   kvennalistann.

lega   sem   varið   er   til matargjafa     Þóttekki værifulltrúaefnannavegna,

handa fátækra fólks börnum,  sem     þá vor vegna sjálfra. Til að vinna

sækja barnaskóla Reykjavikur, þess     oss  það   traust og álit, sem fylgdi

Þeir sögðu á   siðasta   þingi,   að    nutu   140   börn síðastliðinn vetur.     því,   ef   vér   nú   stæðum sem ein

við ættum ekki skilið að fá kosn-    f>ær   hafa   staðið   og   standa fyrir     fylking,   sem   engar   fortölur gætu

Ijvaí segja karlmenmrnir

um okkur konurnar?

ingarrétt af því að við værum að

braska með kvennalista, en vildum

ekki vera með þeim við bæjar-

stjórnarkosningarnar. — En þegar

við nú tókum þessi og fleiri orð

þeirra til athugunar og förum nú

að bjóða þeim í allri auðmýkt

samvinnu, með þeim skilyrðum, að

beir ráðí A- ftilt+»%""**«***, com 6. oð

kjósa, en við fáum aðeins að ráða

hver einn sé, og að hann fái sæti

á lista, þar sem líkindi séu til að

hann komist að, — auðvitað ekki

á fyrsta sæti, — nei, nei, hamingj-

an hjálpi okkur, þvílíka dirfsku

látum við okkur ekki detta í hug

— heldur t. d. á 2. sæti — þá

ljúka þeir allir upp einum munní

um það, að það  geti   ekki   komið

innkaupum,   matreiðslu   og útbýt-     sundrað, í kringum kvennalistann.

ingu á þessum mat.                               Ef vér sýndum, að enginn flokkur

Og svo er sagt að þær hafi ekki     karlmannanna hefði staðið svo ein-

gert   og   geri   ekki neitt gagn.    Eg     huga, sem vér konurnar. Þá mundi

veit að konurnar, mœðurnar hljóta     sagt á eftir, eins og árið 1908, þeg-

að sjá   og   viðurkenna nytsemi og     ar vér komum 4 konum að, öllum

þörf alls þessa.                                       vorum lista, þótt 10 af 17 — sautján

Konur eru ómissandi með karl-     karlmannalistum   yrðu   ónýíir,   að

monnum  1 öæjarstjórn, eins   og   á     konurnar KofA.,  „;nl!i *ym poimsH-

heimilunum.   —   Konulaus   bæjar-     an þroska við  kosningarnar.    Það

stjórn er eins og konulaust heimili.     sögðu öll blöðin þá.     Látum þau

Konur!   Unnum þeim sannmælis     geta sagt það enn.    Sýnum að oss

og gætum að því,   að   enn  er nóg     hefir ekki farið aftur.

fyrir konur til að starfa i bæjar-

stjórn, og það einmitt að ýmsu

sem karlmenn koma siður auga á.

Kjósið C-listann, styðjið að því

að   konur    komist   í   bæjarstjórn,

Og gætum vor alvarlega fyrir for-

tölum annara, jafnvel þótt það væru

vinir og vandamenn, sem vildu telja

oss á, að yfirgefa kvennalistann.

Og þótt það kynnu jafnvel að vera

berið   svo   upp   vandkvæði   ykkar    konur,   sem   af einhverjum ástæð-

til mála.    Og ástæðurnar?    iú,þar    fyrir þeim, og þær munu gera fyrir    um kynnu að vilja eyðileggja sam-

XjeiÖtoeiiTLÍng.

Kvennalistinn hefir bókstafinn C.

Hann kallast því O-listinn.

Á honum eru þessar konur:

1.   Frú Guðrún Lárusdóttir.

2.    —  Bríet Bjarnhéðinsdóttir.

3.    —   Ragnhildur Pétursdóttir.

4.    —   Ragnheiður Bjarnadóttir.

Til leiðbeiningar  óvönum   kjós-

endum skal hér tekið fram að

listinn, sem kosið verður eftir,

lítur þannig út:

A-listinn.

B-listinn.

I*á er O-listinix kvennalist-

inn, og þeir sem kjósa hann setja

kross framan við hann t. d. eins

og hér stendur.

eru   báðir   flokkar   svo   prýðilega    ykkur það sem hægt er að gera.

samdóma.    »Það er ekkert á kon-

unum að   græða. — Þar   er  hver                         __________

höndin upp á móti annari. Það

er alt annað en hjá karlmönnun-

unum, sem allir koma sér saman

í mesta bróðerni um mál og menn.

Konurnar eru bara bergmál frá

vandamönnum sínum, segir »Þjóð-

ólfur« sem ómar og endurlekur

bara þeirra skoðanir. Og ekki sé

að óttast samtökin hjá konum.

Atkvæðin þeirra geti karlmenn alt-

af fengið kosningardaginn, þvi ekki

sé að óttast þennan »pilsaþyt« sem

núna sé að heyra i bænum«.

Konur! Eigum við að láta þetta

sannast? Finnum við ekki allar

að »nær er þó skinnið en skyrtan«,

og þegar við sjáum að karlmenn

lítilsvirða okkur og samtök okkar,

er þá ekki rétt að sýna þeim, sjálfra

okkar vegna, að við erum þó betri

með en móti, að vér séum færar

um að bindast þeim samtöknm,

sem sanni karlmönnunum að þeir

væru ósviknir af samvinnu við

okkur, og að við bæði   viljum   og

getum ráðið því, að fulltrúar okkar

fái sæti í bæjarstjórn, einungis með

okkar fylgi.

Konur!     Fylkið   yður   þvi   um

C-listann.     Það   er   kvennalistinn.

Sækið kjörfundinn, og hjálpið hver

annari    til    að    komast    þangað.

Geymið það, sem  þið   kunnið   að

eiga ógert, þangað   til   þið   komið

heim aftur.     En   munið,   að   eftir

úrslitunum á laugardaginn   kemur

verðum     við     Reykjavíkur-konur

dæmdar.

6omul kosningasaga

úr Reykjavík

frá dögum karl-fólksins.

Það var í tið Árna fógeta Thor-

steinssonar, er var bæjarfógeti i

Reykjavík á árunum fyrir þjóðhátið-

ina 1874, að settur var fundur til að

kjósa einn eða fleiri bæjarfulltrúa.

Kjörsljóri beið og beið, en enginn

kom. Loks var Alexíus gamli

pólití sendur út af örkinni til að

ná í einhverja er fram hjá gengu.

Og með þessu lagi tókst, í það

skifti, að koma nafni á bæjarfull-

trúakosningar hér í Reykjavik.

x+i\

heldni og félagsskap vorn, — þá

látum það ekki hafa áhrif á oss.

Höldum stefnu vorri. Enginn þarf

að skýra frá, hvernig hann ætlar

að kjósa, svo af því getur ekkert

ósamlyndi sprottið, eí menn geta

sjálflr þagað. Munum að eindrægni

og samheldni gerir menn ósigrandi.

XJrslitasvai*

má það kallast, hvernig vér   sker-

um úr kosningunum á   laugardag-

inn kemur.    Að minsta kosti munu

allir sem   mótstæðir   eru   jafnrétti

kvenna við karlmenn taka það svo.

Ef vér konur fylkjum oss nú sam-

an um þann lista, sem kvenfélögin

hafa sett upp, og á þann hátt sýn-

um að vér skiljum og  viðurkenn-

um að eins og pólitisku flokkarnir

álíta það   skyldu   sína   og   sæmd

sína við Hggja, að koma sem flest-

um að A sinum listum og fá   sem

flesta kjósendur  til   að   íylkja   sér

um þá, eins álítum vér að vér höf-

um    ábyrgð    á   því   að   listi   vor

kvenna    verði     komið   heiðarlega

fram.    Það ber skýrastan vott um

ábyrgðartilfinningu vora, drengskap

og samheldni.    Vér  trúum þvi að

ef konur fara yfirleitt að vinna með

karlmönnunum í opinberum   mál-

um, þá komist þar   meiri   heiðar-

leiki   að   við   kosningar   og   aðra

meðferð mála, af því   vér   séum   í

þeim efnum samvizkusamari. Sýn-

um að svo er.    Vér vitum að augu

ur  til   að  setja   sjálfar upp   lista.     allra    landsmanna     gæta    nú    að

Ef til vill var það mesta happ fyrir    hvernig vér  reynumst  við   þessar

oss, því það er nokkurskonar lið-    kosningar.     Vér   vitum   að   allar

„6ætií yíar Jyrir

falsspámönnum".

Eins og konur vita, þá hafa sjö

kvenfélög staðið fyrir að setja upp

kvennalista, eftir það, að árangurs-

laust hafði verið leitað af vorri

hálfu eftir því við pólitisku flokk-

ana, sem nú ætluð^u að gera kosn-

ingarnar pólitiskar, hvort þeir vildu

taka utanflokkskonu á Jista sína.

En þeir vildu hvorugir sinna því,

og með því neyddu þeir oss   kon-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2