Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Prjedikarinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Prjedikarinn

						/1 ii

KRISTILEGT AIÞYÐUBLÍ®

I. A

rg-

BROOKLYN.   N. Y.,   U. S. A.

(Icelandic)        Nr. 1

Hvar eru hinir framliðnu?

Vinir vorír, nágrannar vorir, hinir helguðu;  hinir    vanheilögu, siðuðu

mennirnir, siðlausu mennirnir ?

Kétta svariö við þessari spurning snertir vora eigin ákvörðun, gengur eins og

rauður þráður gegn um trúfræði vora og hefir álirif á liana og gjör-

yallar stcfnu lífs vors.    Rétta svarið veitir styrto  1 i-aiisl  og

hugrekki  og lyftir   anda   manns .til   heilbrigðrar

hugsunar.

"Gððir menn og bræSur, leyft sé mér

einarSlega aS tala viS ySur um forföð-

urinn DaviS; hann dð og var grafinn,

og hans leiSi er tH hjá oss enn I dag"

(Pg. 2: 29). "Enginn hefir stigiS upp

til himins, nema sá, sem niður sté af

himni, mannsins sonur, sem er á

himni" (Jóh. 3: 13).

Hver maSur, sem lætur sig þetta

engu varSa, auglýsir sjálfan sig

helmskulega hugsunarlausan. Ef að

hinar vanalegu þarfir lífsins, svo sem

fæða, klæSnaSur, fjármál, pólitlk o. s.

<rv., sem vér höfum not af einungis 1

nokkur ár, eru þess virSi aS vér eySum

tlma til aS hugsa um þau, hversu

miklu meir áríSandi er þaS þa eKki aS

vér gefum nákvæmar gætur hinum

andlegu efnum, sem um alla eilífð

snerta velferS vor sjálfra og vina vorra

og mannfélagsins i heild sinni?

Eins og eSlilegt er, hefir þessi spurn-

ing valdið mikilli eftirtekt slSan synd

og dauSi byrjuSu rlki sitt fyrir 6,000

arum. Nú ætti þessi rá'Sg&ta aS vera

rauin, Ofí C..1ÍUÍ lieiruurírirr ælU .iu~u'£

vera búinn aS fá fulla vissu i þessum

efnum, svo aS ekkert værl eftir aS

segja þessu viðvíkjandi; en þvi er ekki

þannig varið. Hinn mikli mannfjöldi,

eem hlustar meS athygli á alt þetta

tem vér getum sagt þeim, sannar þaS,

að þetta mál er ekki fullrætt enn þá

og aSeins fáir skilja þaS.

Svar hinna trúlausu.

ASur en vér setjum fram þaS sem

ver álitum aS ritningin kenni, og sem

er hiS eina fullnægjandi svar, álítum

vér aS þaS sé rétt kurteisis vegna

gagnvart skynsömu fólki nútlSarinnar,

jafnt og gagnvart þeim er á liSnum

öldum hafa IhugaS þetta, að taka

þetta greinilega til umhugsunar og I-

huga itarlega þaS sem hinir merkustu

menn hafa ritaS um þetta.

Vér verSum aS gjöra oss ánægSa

með stutt svör, sem vér viljum fram-

setja á sem allra vinsamlegastan hátt

og meS þeim ásetningi, að særa ekki

tilfinningar nokkurs manns, hversu

f jarstæðar sem hans sko'öanir eru vor-

um skoSunum. Vér viSurkennum, aS

hver einstaklingur hefir rétt tii aS

hugsa um þessi efni og hafa sitt álit á

þeim, hvort sem þeirra álit samrímist

voru áliti e'ða ekki.

Vér byrjum rannsóknir vorar meS

þvl aS spyrja vora vantrúuSu vini, sem

hrósa sér af hinum frjálsu skoSunum

slnum: Hvar eru hinir framliSnu?

peir svara oss: "Vér vitum þaS ekki."

"Vér vildum trúa á annaö llf eftir

þetta, en vér höfum enga sönnun fyrir

þvi, þvl; en fyrst engar sannanir eru

til, |>á hlýtur niSursta'San aS verca sú,

aS maSur deyi eins og skepnan. Ef

niðurstaSa vor kemur ekki I samræmi

viS eftirvænting y'Sar meS gleSi hinna

útvöldu, þá ætti þaS þó aS vera hugs-

unarefni fyrir alla aS vita, aS meiri

hluti mannkynsins væri betur dauSur

einsog skepna, heldur en lifa í eilifum

kvölum eins og margir trúa."

Vér erum vorum vantrúarbræðrum

þakklatir fyrir þeirra hæversku svör,

en finst |>au ekki fullnægjandi hvorki

fyrir heila né hjarta, sem heimta, aS

þaS sfi eða ætti aS vera annaS llf eftir

dauSann, aS skaparinn hafi gætt

manninn svo miklum yfirburSum yfir

dýrin, a'ð hans framtlS hljóti aS vera

miklu betri. Enn fremur, hin skamma

hérvist,   tárin,   sorgin,      reynslan      og

kenslan, sem þetta Hf hefir í för meS

sér, yrSi hér um bil einskis virSi, ef

ekkert annaS llf væri til þar sem tæki-

færi gæfist til aS nota þaS, sem þetta

llf hefir kent oss. Vér verSum því aS

leita lengra eftir fullnægjandi svari.

Svar heiðingjannna.

par sem þrlr fjórSu hlutar heimsins

er heiSinn, finst oss sjálfsagt aS fá

svar svo afar stðrs flokks á þessarri

spurningu: Hvar eru hjnir fram-

liSnu?

HeiSingjarnir gefa vanaleg tvenn

svör, sem eru: Pyrst. Mjög eftirtekta-

verður er sá flokkur, sem trúir þvl,

aS sálin, eftir þetta lif, IklæSist öSrum

llkama. peir svara oss: "Tru vor er

sú, aS maSurinn, þegar hann endar

sitt jarSneska lif, deyji ekki, heldur aS

eins taki á sig annan búning. Hans

framtlSar ástand verSur eftir þvl

hvernig hann lifSi í þessu lífi, æSra eSa

lægra. Vér trúum þvi, aS vér höfum

lifaS á þessari jörS ASur. f>n veriS t-

klædd öSrum llkama, svo sem dýra,

fugla eSa skorkvikinda, og aS ef þessu

jarSneska llfi voru er vel variS, aS oss

muni auSnast aÖ koma aftur I helm-

inn sem betri og fullkomnari menn.

Aftur á mðti, hafi æfi vorri hér verið

illa variS, sem svo oft á sér staS, þá

verSur oss viS dauSann úthlutaSur ein-

hver óæSri llkami, svo sem orma, dýra

eSa þvl um líkt. Vegna þessarar trúar

vorrar erum vér svo varkárir meS

meSferS vora á dýrunum. Ef vér fót-

um troSum eitt skorkvikindi, má vel

vera, aS sálu vorri eftir dauSann væri

gefinn sá llkami, sem einnig yrSi fðt-

um troSinn."

AnnaS: Meirl hluti heiSingja trúa

á andaheim, þar sem sé gleSibústaSur

fyrir þá góðu, en eilifar kvalir fyrir

hina vondu. Oss er sagt, að á þeirri

stundu, sem alment hér er álitin and-

látsstundin, sé hinn deyjandi maSur

betur lifandi en nokkru sinni áSur; aS

á þvl augnabliki sé hann aS stlga yfir

ána Styx og komast annaS hvort I ríkl

hinna útvöldu eSa bústaS hinna for-

dæmdu, og aS þar sé misjafnleg hegn-

ing og laun. Vér viljum spyrja: Hvar

hafiS þér fengiS þessar skoSanir?

SvariS er: Vér höfum haft þær um

iangan tlma og vitum ekki hvaSan þær

eru. Vlsindamenn vorir hafa kent oss

þetta, og "vér höfum meStekiS skoS-

anir þeirra sem sannindi."

En svar heiðingjanna fullnægir ekki

hjörtum vorum. Vér verSum aS gjöra

fleiri rannsðknir og megum ekki trúa

neinum heilabrotum. Vér verSum a'ö

leita aS guSdðmlegri oplnberan—boS-

skap frá skapara vorum.

Svar Iiinna katólsku.

Vér snúum frá heiSninni og beinum

spurningu vorri til hins upplýsta

fjórSa hluta mannkynsins, sem kallaS

er kristið fólk. Vér spyrjum þá:

"Hverju svarið þér þessari spurn-

ingu?" SvariS er: "Vér erum skiftir

I skoSunum vorum; meir en tvelr

þriSju hlutar af fólki voru tilheyrandi

hinni katólsku kirkju og tæpur einn

þriSji hluti prótestanta trú." Vér vilj-

um vita álit hinna grisk- og rðmversk-

katðlsku á þessari spurningu.

Katólskir vinir, lofi'ö oss aS heyra a-

rangurinn af y'ðar miklu störfum og

rannsðknum, niSurstöSuna, sem hinir

færustu   og  hygnustu  spekingar  yoar

og guSfræSingar hafa komist aS vi'S-

vlkjandi guSlegri opinberan, sem þér

staShæfiS aS þér hafiS öSlast á þessari

spurningu.

"Kenningar vorar gagnvart spurn-

ingu ySar eru mjög greinilegar. Vér

höfum IhugaS þetta málefni frá öllum

hliSum þess, í ljósi guSlegrar opinber-

unar, og vér höfum komist aS þeirri

niSurstöSu, aS sálir hinna framliSnu

fari I einhvern af þessum þrem stöS-

um. bústað hinna útvöldu, sem að eins

fáir komast í, þar sem þeir undir eins

komast augliti til auglitis viS guS. ViS

þessa á drottinn þar sem hann segir:

"Sá, sem ekki ber sinn kross og fylgir

mér, getur ekki veriS minn læri-

sveinn" (L,úk. 14: 27); þeir einu, sem

bera krossinn, eru hinir útvöldu, og

um þá segir Jesús: "pröngt er þaS hliS

og mjór sá vegur, sem til llfsins leiSir,

og fáir eru þeir, sem hann rata" (Matt.

7: 14). pessir útvöldu ná ekki yfir

presta vora, jafnvel ekki yfir biskupa

vcira, kardínála og páfa, því aS þaS er

siSur kirkju vorrar aS syngja messu

fyrir sálum þeirra þegar þeir deyja.

Vér syngjum ekki messur fyrir sálum

þeirra, sem vér ímyndum oss aS séu I

himnarlki, vegna þess aS þar er vissu-

lega hvlíd fyrir hverja sál; ekki held-

ur mundum vér syngja messu fyrir

sálum þeirra, sem vér Imyndum oss aS

séu I eillfri glötun, þvl þaS gæti ekki

hjálpaS þeim aS neinu leytl.

Vér.mættum samt lýsa því hér yfir,

aS vér kennum þaS ekki aS margir

verSi eilíflega ðfarsælir. Kenning vor

er, aS aðeins ðbetrandi vantrúarmenn,

Þeir sem fulla þekkingu hafa haft á

katolskrl tríí, en haía a allan hatt of-

sótt katólska kirkju, þelr einir mæta

hinum  voSalegu  afdrifum.

Millíónir maniia í hreinsunareld.

Samkvæmt kenningu vorri fer meg-

in partur hinna framliSnu strax í

hreinsunareldinn, sem eins og nafniS

bendir tll er staSur þar sem þeir eru

hreinsaSir af synd; þar býr sorg og

angist, en ekkert vonleysi. petta varS-

hald, sem sálin er þar I, getur orSiS um

nokkrar aldir eSa þúsundir ára, eftir

þvl hve syndir hans eru miklar og

stórar, og eftir því hve mikla miskunn-

semi hann hlýtur. Ef þér óskiS frek-

ari upplýsinga I þessu efni, vildum vér

benda ySur á kenningar hins mikla

skálds Dante, sem var einu sinni

munkur og sem dó I munkaklaustri I

einlægri trú á þessari kenningu.

KvæSi hans "Inferno" lýsir hreinsun-

areldinum og öllum þeim píslum sem

honum eru samfara. A flestum bók-

hlöSum er hægt aS fá kvæSi þetta.

Hinn mikli listamaSur Dore var einnig

katólskur. Hann hefir málaS myndir

samkvæmt lýsing Dante's af hreins-

unareldinum. Myndirnar sýna greini-

lega kvalir þær er þeir, sem I hreins-

unareldinum eru, taka út, hvernig

hinir illu andar elta suma þar til þeir

hlaupa yfir þverhnýpl og steypa sér

ofan I pott fullan af sjðSandi vatni;

þeir ofsækja aSra meS spjðtum. Aðrir

eru hengdir upp meS höfuSin niður og

þannig brendir; enn aSrir eru brendir

meS fæturna niður I djúpri gryfju.

Sumir eru bitnir af höggormum og

aSrir eru latnir frjósa. Vér ráSleggj-

um ySur að lesa þetta kvæSi Dante's

(Inferno), því samkvæmt trö vorri

svarar þaS spurning y'ðar: "Hvar eru

hinir framliðnu?" Mikill meiri hluti

mannkynsins er í hreinsunareldinum.

Hinar mörgu miljðnir heiSingjanna

eru þar, þvl fávizka þeirra á andlegum

efnum frelsar þá ekki, veitir þeim ekki

inngang i himnarlki. Allir þeir, sem

inngöngu fá I himnaríki, verSa aS vera

undir þaS búnir á þann hátt, sem

heiSingjum væri ómögulegt. Miljðnir

fengiS inngöngu i himnarlki nema

gegnum hliS katðlsku kirkjunnar;

jafnvel mundi guS ekki dæma til ei-

llfrar útskúfunar, vegna þess að aSal-

orsökin til þess aS þeir hafa ekki tekiS

katðlska trú, er sú, aS þeir hafa verið

uppfæddir í ýmsum öSrum trúar-

bragSa kenningum. Mikill meiri hluti

katðlskra fara einnig I hreinsunareld-

inn, vegna þess aS þrátt fyrir íiina

gððu þjónustu kirkjunnar, skírnina,

syndajátninguna, sálna messurriar, hin

helgu kertaljós, hina vigSu grafreiti o.

s. fvr., hafa þeir ekki öSlast þann

heilagleik sem þeir hljðta aS hafa áS-

ur en þeir fá inngöngu I himnaríki, og

þeir mega til aS vera þaSan útilokaSir

þar til plslirigar hreinsunareldsins eru ^

búnar a^undirbúa hjörtu þelrra fyrir

guSs riki. Samt sem áSur alitum vér^

aS fyrir fullkomleik kirkjunnar, sem

áður er um getiS, þurfi katðlskir ekkl

aS vera eins lengi I hreinsunareldinum

og prótestantar og heiðingjar."

Vér þökkum vorum katólsku vinum

fyrir upplýsinguna. Vér ætlum ekkl

að spyrja þá hvar hreinsunareldurinn

sé, né heldur hvernig þeir fái upplýs-

ingar gagnvart honum, vegna þess aS

sllkar spurningar mundu ef til vill

móðga þá, og þaS viljum vér ekki.

Vér ðskum að eins eftir þvi fullkomn-

asta, greinilegasta og sennilegasta

svari upp á spurningu vora. pví miS-

ur er svar þeirra ekki eins samkvæmt

kenningu ritningarinnar, eins og vér

bjuggumst viS aS þaS yrSi. Hjörtu

vor eru sorgmædd yfir þeirri hugsun

aS vegna syndafallsins skull mann-

kyniS vera, eins og postulinn að orði

kemst, "stynjandi skepna", og aS hið

stutta jarSneska Hf skuli vera ðaflát-

anleg barátta. paS er sorgleg tilhugs-

un fyrir alla að hugsa, aS þegar þetta

jarSneska llf er íi enda skuli mann-

kyniS dæmt vera í þær píslingar og .

kvalir, sem Dante lýsir í ,iIntern<j , óg

aS aS eins áþann hátt séum vér gjörS

hæfilega meStækileg fyrir eilífa sælu.

Mörgum guðfræðingum mun þykjá

þaS einkennilegt aS vér álltum, aS sva#

katólsku kirkjunnar sé ekkert bew-a

en svar heiSingjanna. Vér erum enn

ekki ánægSir og viljum leita oss frek-

ari upplýsinga.

Svar Prótestanta við spurning vorri.

Vér teljum sjálfa oss prðtestanta,

án þess þð með þvi aS sýna eSa li'ita I

ljðsi nokkurn virSingarskort á iiðrum

trúflokkum. V6r búumst viS að meiri

hluti áheyrenda vorra séu prðtestant-

ar. Vér viljum minna yður á, að oss

hefir oft legið viS aS hrðsa viSleitni og

mentagildi trúar vorrar. Getum vér

ekki búist viS greinilegu og skýru

svari frá prótestöntum upp á spurn-

ingu vora? Eftir aS hafa fengiS 6-

fullnægjandi svör frá öSrum, snúum

vér oss til tðlfta hluta mannkynsins,

sem á allan hátt hefir hlotiS mesta og

bezta þekkingu, og oss finst aS vér

megum búast viS fullnægjandi svari

frá sérhverjum kirkjuflokki. Ver íyr-

irverSum oss fyrir að þurfa aS segja

það gagnstæSa. Vér finnum aS pró-

testantar, aS fáeinum smáflokkunx

undanteknum, eru jafnvel verri er»

katðlskir og heiðnir. Er þetta ekki

undravert? Getur verið að þetta sé

rétt? pað er ritað: "Sár, sem vinur-

inn særir, er trufesti." (Orskv. 27: 6).

VeriS því þolinmððir á meSan vér sýn-

um ySur hvar trú vorri er ábótavant.

Mark og miS vort meS þessum athuga-

semdum er aS leiSrfitta það sem er a-

bðtavant og hjálpa þjóSunum til aC sjft.

sannleikann, svo aS vér íáum Ijósa

hugmynd um guSs föSurlegu umönn-

un og tilgang gagnvart oss mönnunum.

LeyfiS mér þvl aS gjöra nokkrar at-

hugasemdir. Tilgangur vor er aS

leita aS sannleikanum án þess aS særa

tilfinningar nokkurs. Oss var gefiS

nafniS Prðtestantar vegna þess að for-

feSur vorir, sem katðlskir voru, en sem

voru skynsamir og vel innrættir menn,

þðttust finna ðsamræmi og manna-

setningar I kenningu katðlsku kirkj-

unnar. peir mótmæltu þessum kenn-

ingum, og þar af nafnið "mðtmælend-

ur" eSa prótestantar dregiS.

Vér getum ekki fært nelnar afsak-

anir gagnvar't   ýmsri   breytni þessara.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4