Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vorbošinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vorbošinn

						O I*
o
llftlt
Kosning-ahlad KommúnistafLokks Islands i Bardastrandarsýslu
Maí
Reykjavík
1937
20. júi&i gerii* út um ör-
lög lýðræðisins ái isla,iuli
Inngangur.
Nú, þegar þing hefir verið
rofið og nýjar kosningar fara í
hönd, er það samviskuskylda
hvers manns og konu að átta sig
gerla á hinu pólitíska viðhorfi,
og greiða að því búnu atkvæði
þann veg, að þjóð vorri megi að
gagni koma.
1934 var gengið lil kosninga.
Alþýðu- og Framsóknarflokk-
urinn lögðu fyrir þjóðina stórar
áætlanir og glæsilegar. — Nú
skyldi til skarar skríða við íhald
og kúgun, braskara og blóðsug-
ur. Tollum skyldi létt af aiþýðu
en þeir fluttir yfir á þá auðugu.
Atvinna skyldi blómgast vegna
opinberra og félagslegra átaka,
og þjóðarbúið rekið af skyn-
semi og umhyggju fyrir þegn-
um landsins, hinu óbreytta al-
þýðufólki i bæ og sveit.
— Og íhaldið var lagt að velli,
sem betur fór. Alþýðu- og
Framsóknarflokkurinn mynd-
«ðu vinstri-stjórn í landinu.
Síðan eru liðin 3 ár.
Hvað gerði vinstri-stjórnin?
Nokkura viðleitni hefir stjórn-
In sýnt í umbótaáttina. Hún
hefir stofnað til nýunga á at-
vinnusviðinu, meiri fjölbreytni
í verkun sjávaraflans, fleiri iðn-
greina í landinu, mciri mark-
aðsleita. — En að öðru leyti
hefir lítil breyting orðið á til
batnaðar. Tollarnir voru jafnvel
þyngdir á ahnenningi. Verkleg-
ar framkvæmdir stóðu i stað.
Vinnuleysið fór frekar vaxandi.
Hin langþráða breyting á kjör-
um verkafólks og bænda hefir
ekki orðið. Bprgararnir sitja enn
við auð og völd á f lestum höf uð-
stöðvum íslenskra atvinnu- og
fjármála.
Auðkl'íkurnar
voru   stjórninni  yfirsterkari.
Til þess að skilja orsök þess-
ara hluta, verðum við að skygn-
ast ögn á bak við tjöldin i fjár-
málalífinu og athuga hvernig
^im hnútana er búið þar.
Eftir Hallgrim Hallgrimsson.
Framleiðslulíf hvers lands
verður að hafa skifti við a. m. k.
3 aðalaðilja: Þann, sem lánar
rekstursfé, þann, sem selur
nauðsynjar til framleiðslunnar,
og þann, sem kaupir af urðirnar.
— Yfir íslensku lánsstofnun-
um drotnar Landsbankaklikan,
yfir versluninni stórkaup-
mannaklíkan í Reykjavík, og yf-
ir afurðasölu sjávarútvegsins
Kvcldúlfsklíkan i gegnum
Fisksölusamlagið.
Landsbankaklíkan er aðal-
stöð fjármálaspillingarinnar á
Islandi. Á 17 bankastjórnarár-
um Magnúsar Sigurðssonar
(sem er höfuðpaur klíkunnar)
hefir bankinn tapað á 17. miljón
króna, cða til jafnaðar ca. 1
miljón á ári af fé þjóðarinnar í
17 ár samfleytt! Þar við bætist
5 miljón króna láhið til Kveld-
úlfs — til fyrirtækis einnar
braskaraf jölskyldu — og bendir
alt til þess, að það f é sé að meira
eða minna leyti tapað.
Afleiðing þessarar dásamlegu
fjármálastjórnar er sú, að bank-
anum hefir legið við hruni a. m.
k. tvisvar, og ríkissjóður hlaup-
ið þrisvar midir bagga með
nýjum fjárfúlgum, sem teknar
voru til láns erlendis. Og nú er
bankinn svo gersamlega félaus,
að eyrisvirði fæst varla út úr
honum hvað góð tiygging sem
er annarsvegar. I gjaldeyrismál-
unum hefir bankinn leyft sér
þann dólgshátt, að gera sig að
einskonar húsbónda gjaldeyris-
og innflutningsnefndar með þvi
að neita um yfirfærslur þegar
honum hefir sýnst, eyðilagl þar-
með fjölda gjaldeyrisleyfa
nefndarinnar og stórspilt láns-
trausti landsmanna erlendis
með þessu háttalagi. Hinar
auðmýkjandi yfirlýsingar Ey-
steins gagnvart bresku bönkun-
um eiga rót sína að rekja til
Lundúnafarar Magnúsar Sig-
urðssonar, því maður sá skoðar
sig áreiðanlega meira sem full-
trúa Hambrosbanka heldur en
islcnsku þjóðarinnar.
Slórkaupmannaklikan           i
Reykjavík   er   sálufélag   lekju-
Hallgr. Hallgrímsson.
hæstu manna þessa lands. Þar
eru karlar með 10—50, og jafn-
vel alt upp i 96 þús. króna árs-
laun, samkvæmt eigin uppgjöf.
Þetta er fámennur hópur,
nokkurir tugir spekúlanta, sem
drotna yfir mest allri verslun
þjóðarinnar. Hinn takmarkaði
innflutningur gengur mest-
megnis til þessara heildsala, sem
leggja svo óheyrilega á alla
vöru i krafti þess að innflutn-
ingurinn er svo lítill að allar
birgðir seljast upp hvað mikið
sem okrað er á þeim. Á meðan
eru smásalar og fátæk neyt-
endafélög að veslast upp af því,
að þeim er neitað um innflutn-
ing. Þessi klíka gróðabralls-
manna, sem bundið hefir í
versluninni langmestan hluta af
veltufé þjóðarinnar, uppsker 5
miljónir króna í hreinan ágóða
- þegar allar launagreiðslur eru
frádregnar — á árinu 1934, en
yngri skýrslur liggja ekki fyrir.
Þó er alveg vist, að eftir það
hefir ágóði þeirra frekar vaxið
en minkað, þvi engir græða
annað eins á hinum takmarkaða
innflutningi og hinir stóru og
freku heildsalar. Allra mest er
þó okrið á útgerðarvörum, oliu,
kolum, salti og veiðarfærum. Af
þessum vörum einum saman
hefir verið um tveggja miljón
króna hreinn gróði á ári. Til
samanburðar má gela þess, að á
sama tíma telst svo til, að öll út-
gerð landsins sé rekin með ca.
tveggja miljón króna tapi. Út-
gerð íslendinga gæti því borið
sig, jafnvel á erfiðustu kreppu-
árum, bara með því að nema á
brott aukagróða stórkaupmanna
á útgerðarvörum, þó að öllu
öðru væri slept, sem gera mætti
til viðreisnar útvegnum.
Um Kveldúlfsklíkuna er það
að segja, að hún er hálfdönsk
fjölskylda, sem á uppgangstím-
unum braskaði undir sig geysi-
miklum auð, og notaði til þess
öll meðul, sem ekki skal fjöl-
yrða hér frekar um. Létu menn
þessir mikið á sér bera, keyptu
dýrar    lendur    og    veiðivöln,
byggðu f jölda dýrra skrauthýsa
i höfuðstaðnum, veittu óstjórn-
legum fjárfúlgum út úr fram-
leiðslunni í gjafir og lán til ým-
issa    gæðinga    fjölskyldunnar,
höfðu   marga   og  vel   launaða
forstjóra — og fluttu fé út úr
landinu.    —    Fyrirtækið    rak
útgerð og fiskverslun. Var það
jafnan   í   vinfengi   miklu   við
Landsbankaklikuna (enda sami
rassinn undir báðum), og fékk
þaðan fé í stórum  straumum,
einkum ef tir að harðna tók i ári.
Fyrir harðfylgi sitt og Lands-
bankans tókst klíku þessari að
koma á fót Fisksölusamlaginu
alkunna, sem enn i dag drottnar
yfir fiskverslun vorri — og er
stjórnað  af  Kveldúlfsmönnum
og Magnúsi Sigurðssyni. í gegn-
um    þennan    fiskhring    hefir
Kveldúlfur rænt 1% miljón af
sjó- og útvegsmönnum landsins
(hið svokallaða „verðjöfnunar-
gjald")    og    greitt   spönskum
u\- U iO.uQ
LJ
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4