Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vorbošinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vorbošinn

						O I*

o

llftlt

Kosning-ahlad KommúnistafLokks Islands i Bardastrandarsýslu

Maí

Reykjavík

1937

20. júi&i gerii* út um ör-

lög lýðræðisins ái isla,iuli

Inngangur.

Nú, þegar þing hefir verið

rofið og nýjar kosningar fara í

hönd, er það samviskuskylda

hvers manns og konu að átta sig

gerla á hinu pólitíska viðhorfi,

og greiða að því búnu atkvæði

þann veg, að þjóð vorri megi að

gagni koma.

1934 var gengið lil kosninga.

Alþýðu- og Framsóknarflokk-

urinn lögðu fyrir þjóðina stórar

áætlanir og glæsilegar. — Nú

skyldi til skarar skríða við íhald

og kúgun, braskara og blóðsug-

ur. Tollum skyldi létt af aiþýðu

en þeir fluttir yfir á þá auðugu.

Atvinna skyldi blómgast vegna

opinberra og félagslegra átaka,

og þjóðarbúið rekið af skyn-

semi og umhyggju fyrir þegn-

um landsins, hinu óbreytta al-

þýðufólki i bæ og sveit.

— Og íhaldið var lagt að velli,

sem betur fór. Alþýðu- og

Framsóknarflokkurinn mynd-

«ðu vinstri-stjórn í landinu.

Síðan eru liðin 3 ár.

Hvað gerði vinstri-stjórnin?

Nokkura viðleitni hefir stjórn-

In sýnt í umbótaáttina. Hún

hefir stofnað til nýunga á at-

vinnusviðinu, meiri fjölbreytni

í verkun sjávaraflans, fleiri iðn-

greina í landinu, mciri mark-

aðsleita. — En að öðru leyti

hefir lítil breyting orðið á til

batnaðar. Tollarnir voru jafnvel

þyngdir á ahnenningi. Verkleg-

ar framkvæmdir stóðu i stað.

Vinnuleysið fór frekar vaxandi.

Hin langþráða breyting á kjör-

um verkafólks og bænda hefir

ekki orðið. Bprgararnir sitja enn

við auð og völd á f lestum höf uð-

stöðvum íslenskra atvinnu- og

fjármála.

Auðkl'íkurnar

voru   stjórninni  yfirsterkari.

Til þess að skilja orsök þess-

ara hluta, verðum við að skygn-

ast ögn á bak við tjöldin i fjár-

málalífinu og athuga hvernig

^im hnútana er búið þar.

Eftir Hallgrim Hallgrimsson.

Framleiðslulíf hvers lands

verður að hafa skifti við a. m. k.

3 aðalaðilja: Þann, sem lánar

rekstursfé, þann, sem selur

nauðsynjar til framleiðslunnar,

og þann, sem kaupir af urðirnar.

— Yfir íslensku lánsstofnun-

um drotnar Landsbankaklikan,

yfir versluninni stórkaup-

mannaklíkan í Reykjavík, og yf-

ir afurðasölu sjávarútvegsins

Kvcldúlfsklíkan i gegnum

Fisksölusamlagið.

Landsbankaklíkan er aðal-

stöð fjármálaspillingarinnar á

Islandi. Á 17 bankastjórnarár-

um Magnúsar Sigurðssonar

(sem er höfuðpaur klíkunnar)

hefir bankinn tapað á 17. miljón

króna, cða til jafnaðar ca. 1

miljón á ári af fé þjóðarinnar í

17 ár samfleytt! Þar við bætist

5 miljón króna láhið til Kveld-

úlfs — til fyrirtækis einnar

braskaraf jölskyldu — og bendir

alt til þess, að það f é sé að meira

eða minna leyti tapað.

Afleiðing þessarar dásamlegu

fjármálastjórnar er sú, að bank-

anum hefir legið við hruni a. m.

k. tvisvar, og ríkissjóður hlaup-

ið þrisvar midir bagga með

nýjum fjárfúlgum, sem teknar

voru til láns erlendis. Og nú er

bankinn svo gersamlega félaus,

að eyrisvirði fæst varla út úr

honum hvað góð tiygging sem

er annarsvegar. I gjaldeyrismál-

unum hefir bankinn leyft sér

þann dólgshátt, að gera sig að

einskonar húsbónda gjaldeyris-

og innflutningsnefndar með þvi

að neita um yfirfærslur þegar

honum hefir sýnst, eyðilagl þar-

með fjölda gjaldeyrisleyfa

nefndarinnar og stórspilt láns-

trausti landsmanna erlendis

með þessu háttalagi. Hinar

auðmýkjandi yfirlýsingar Ey-

steins gagnvart bresku bönkun-

um eiga rót sína að rekja til

Lundúnafarar Magnúsar Sig-

urðssonar, því maður sá skoðar

sig áreiðanlega meira sem full-

trúa Hambrosbanka heldur en

islcnsku þjóðarinnar.

Slórkaupmannaklikan           i

Reykjavík   er   sálufélag   lekju-

Hallgr. Hallgrímsson.

hæstu manna þessa lands. Þar

eru karlar með 10—50, og jafn-

vel alt upp i 96 þús. króna árs-

laun, samkvæmt eigin uppgjöf.

Þetta er fámennur hópur,

nokkurir tugir spekúlanta, sem

drotna yfir mest allri verslun

þjóðarinnar. Hinn takmarkaði

innflutningur gengur mest-

megnis til þessara heildsala, sem

leggja svo óheyrilega á alla

vöru i krafti þess að innflutn-

ingurinn er svo lítill að allar

birgðir seljast upp hvað mikið

sem okrað er á þeim. Á meðan

eru smásalar og fátæk neyt-

endafélög að veslast upp af því,

að þeim er neitað um innflutn-

ing. Þessi klíka gróðabralls-

manna, sem bundið hefir í

versluninni langmestan hluta af

veltufé þjóðarinnar, uppsker 5

miljónir króna í hreinan ágóða

- þegar allar launagreiðslur eru

frádregnar — á árinu 1934, en

yngri skýrslur liggja ekki fyrir.

Þó er alveg vist, að eftir það

hefir ágóði þeirra frekar vaxið

en minkað, þvi engir græða

annað eins á hinum takmarkaða

innflutningi og hinir stóru og

freku heildsalar. Allra mest er

þó okrið á útgerðarvörum, oliu,

kolum, salti og veiðarfærum. Af

þessum vörum einum saman

hefir verið um tveggja miljón

króna hreinn gróði á ári. Til

samanburðar má gela þess, að á

sama tíma telst svo til, að öll út-

gerð landsins sé rekin með ca.

tveggja miljón króna tapi. Út-

gerð íslendinga gæti því borið

sig, jafnvel á erfiðustu kreppu-

árum, bara með því að nema á

brott aukagróða stórkaupmanna

á útgerðarvörum, þó að öllu

öðru væri slept, sem gera mætti

til viðreisnar útvegnum.

Um Kveldúlfsklíkuna er það

að segja, að hún er hálfdönsk

fjölskylda, sem á uppgangstím-

unum braskaði undir sig geysi-

miklum auð, og notaði til þess

öll meðul, sem ekki skal fjöl-

yrða hér frekar um. Létu menn

þessir mikið á sér bera, keyptu

dýrar    lendur    og    veiðivöln,

byggðu f jölda dýrra skrauthýsa

i höfuðstaðnum, veittu óstjórn-

legum fjárfúlgum út úr fram-

leiðslunni í gjafir og lán til ým-

issa    gæðinga    fjölskyldunnar,

höfðu   marga   og  vel   launaða

forstjóra — og fluttu fé út úr

landinu.    —    Fyrirtækið    rak

útgerð og fiskverslun. Var það

jafnan   í   vinfengi   miklu   við

Landsbankaklikuna (enda sami

rassinn undir báðum), og fékk

þaðan fé í stórum  straumum,

einkum ef tir að harðna tók i ári.

Fyrir harðfylgi sitt og Lands-

bankans tókst klíku þessari að

koma á fót Fisksölusamlaginu

alkunna, sem enn i dag drottnar

yfir fiskverslun vorri — og er

stjórnað  af  Kveldúlfsmönnum

og Magnúsi Sigurðssyni. í gegn-

um    þennan    fiskhring    hefir

Kveldúlfur rænt 1% miljón af

sjó- og útvegsmönnum landsins

(hið svokallaða „verðjöfnunar-

gjald")    og    greitt   spönskum

u\- U iO.uQ

LJ

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4